MẤY LỜI TẠM KẾTPhần 20 · trang 290–291
Bản chữ chưa hiệu đính. Phần chữ dưới đây do máy nhận dạng từ bản scan, chưa được đối chiếu và chưa áp dụng bảng đính chính của chính tác giả ở cuối sách. Bản scan mới là bản chuẩn.
Trang sách 290MẤY LỜI TẠM KẾT Cao Nguyên miền Thượng được trình bày trên đây bao quát đủ các khía cạnh từ nguồn gốc đồng bào Thượng đến địa lý và lược sử miền Thượng, từ nếp sống tổng quát đến các sắc dân, các tỉnh miền Cao Nguyên... đã phần nào giúp các bạn có cái nhìn tuy khái quát nhưng trung thực về một miền đất nước mà ít ai chú trọng đến...
Chúng tôi nghi rằng sự xa cách giữa đồng bào Kinh - Thượng trong đại gia đình dân tộc Việt nếu có không phải vì chúng ta thiếu tinh thần hòa hợp, đoàn kết, cũng không phải vì có ý thức dân tộc hẹp hòi, mà chính là vì thiếu sự hiền biết lẫn nhau. Miền Thượng Cao Nguyên đến nay hãy còn là một vùng đất xa lạ đối với đa số chúng ta. Nhằm « tạo hiểu biết để gây niềm thông cảm » giữa những người cùng sống chung trên một mảnh đất quê hương mà chúng tôi in tập sách này, và hy vọng còn tiếp tục giới thiệu Cao Nguyên miền Thượng với qui bạn trong những bài nghiên cứu khác.
Nói đến Cao Nguyên miền Thượng là nói đến một vùng đất • hoang vu lớn rộng gần bằng một phần tư đất nước, với những khu rừng già hùng vi thâm u, với những nguồn lợi thiên nhiên chưa khai thác, với nững sắc dân chân thật chấc phát, có một nếp sống hồn nhiên và ngôn ngữ tập tục khác biệt. . muôn đời vẫn là đề tài và nguồn cảm hứng cho các văn nghệ sĩ mang nặng tình tự với dân tộc và quê hương. Chúng tôi hy vọng các văn nghệ sĩ hướng về miền đất nước chưa khai phá này để nói lên những sự hùng vĩ của rừng núi, những tình tự đẹp đẽ của những sắc tộc ít người... nhằm tạo nên tình cảm yêu mến quê hương, cô võ cho sự hiều biết và đoàn kết Kinh - Thượng, những người cùng sống chung trong một đại gia dình dân tộc.
Trang sách 291Nói đến Cao Nguyên miền Thượng không còn là nói đến một thế giới cách biệt, đất đai khô cằn, đầy rẫy lam chướng, khí thiêng độc địa, đã một thời được quan niệm là nơi để đày ải những phần tử bất hảo hay chống đối chính quyền... mà trái lại là một địa vực có nhiều nơi đất đai phì nhiêu, khí hậu .
ôn hòa, có nhiều nguồn lợi về lâm sản và khoáng sản đang còn chờ bàn tay khai phá, có nhiều sắc tộc thiều số với một nếp sống cơ cực, đen tối thiếu hẳn ánh sáng văn minh.. đang chờ bàn tay giúp đỡ của chúng ta. Chúng tôi hy vọng những người hăng say, có nhiệt tâm đến công cuộc khai khần mở mạng đất nước và phát triền dân tộc lên vùng đất xa xôi đó để giúp đỡ những đồng bào thiêu số chậm tiến, xây dựng cho họ một nếp sống tiến bộ hơn và tiếp tạy với họ khai phá những tài nguyên quí báu...
Trong đường lối và chính sách của chính phủ đang hướng và miền Thượng hiện nay, chúng tôi hy vọng được sự chú trọng của mọi người đến một phần đất nước rộng lớn ít người nhưng không kém phần quan trọng này để cùng tiếp tay với chính quyền trong việc phát triển miền Thượng, giúp đỡ họ phát triển về mọi mặt, nhất là về mặt dân sinh và dân trí. Với tinh thần " hòa nhi bất đồng », « thống nhất trong dị biệt » vẫn được xem là phương châm xử thế hòa hoãn và nhân đạo của tổ tiên ta đối với các sắc tộc thiếu số xưa nay : hòa hợp nhưng không chủ trương đồng hóa họ, thống nhất nhưng vẫn tôn trọng những nét cá biệt truyền thống của họ, chúng ta phải giữ nguyên các sắc thái về ngôn ngữ và tập tục tốt đẹp của đồng bào Thượng nhưng đồng thời phải cải tiến họ về các phương diện khác cho phù hợp với nhu cầu tiến hóa của dân tộc, có như vậy ta mới có thể xây dựng một Cao Nguyên đồng tiến và tiến bộ, và mới có thể cùng họ chen vai sát cách, chung lưng đấu cật trong mục tiêu phụng sự quốc gia dân tộc.