*Thả chimPartie 79

Chim bồ câu là một loại chim rất khôn và rất nhớ chuồng, dù mang nó đi đâu xa, thả chúng, chúng cũng định hướng để tìm về chuồng cũ. Người xưa và cả ngày nay nữa, thường dùng chim bồ câu để đưa thư, trong những trường hợp đi xa muốn gửi tin về nhà.

Tục chơi chim bồ câu thi của ta xưa căn cứ vào đức tính nhớ chuồng của loài chim, và ở các hội Xuân vẫn có tục thả chim thi.

Mỗi đàn chim bay thi chỉ được phép có mười con, không hơn, không kém.

Trong những hội có thi chim, các tay chơi chim mang đàn chim của mình tới dự.

Nuôi chim thi rất công phu, không nên để nó ăn béo quá, mà phải cho nó ăn chắc để có sức bay cao. Chim thi phải bay thật cao, và phải bay gọn mới được giải. Thường có ba giải cho ba đàn chim bay cao nhất.

Mỗi hội có thả chim thi, thường có tới năm bảy chục đàn chim tới dự. Ban tổ chức bốc cho mỗi đàn chim một số rồi lần lượt các đàn chim được thả bay lên.

Trong lúc những đàn chim được mở lồng để bay ra - người chủ đàn chim khe khẽ

nâng lồng để đàn chim vụt bay đều lên - thì ban tổ chức cuộc thi cho thúc trống cửu liên để đàn chim nghe tiếng trống phải vội vã bay tuốt lên cao.

Những người xung quanh ban hội đồng định giải cũng là những người nuôi chim, biết chơi chim, biết thả chim và hiểu chim.

Họ ngồi xung quanh một chiếc bàn, thường là bàn tròn, trên có để một mâm thau đựng nước để cùng nhìn bóng những đàn chim đang bay lượn trên trời, trong đó. Họ

nhớ rất tài tình, và đàn chim nào số nào, không bao giờ họ lầm, do đó không bao giờ

có sự khiếu nại của chủ đàn chim.

Muốn được giải, đàn chim phải bay cao và phải bay tròn đàn, người ta gọi đó là

"đàn chim văn thượng". Có những đàm chim "liên tam trúng", ba ngày dự giải ăn cả

ba.

Có nhiều đàn chim vừa được thả ra là bay vọt lên cao nhưng lên đến trên cao, một con bật ra đàng sau không theo kịp đàn. Nếu con chim này không cách xa đàn mấy, đàn chim ấy gọi là "trung chính", "thượng tiểu thùy". Nếu con chim cách xa đàn nhiều, đàn chim gọi là "thượng đại tùy" .

Có đàn chim bay lên thật cao, bay tròn, trông nhỏ như chiếc đĩa thanh trúc mới định hướng bay về chuồng. Đàn chim bay cao đến không nhìn thấy đuôi, gọi là "tít đuôi". Chim bay trước gọi là tiên hành.

Khi đàn chim bay còn đang thấp đã tìm hướng về chuồng gọi là "trung khứ". Đàn chim bay thưa gọi là sơ, đàn chim bay dài gọi là tràng.

Nuôi chim thi là cả một nghệ thuật. Chủ đàn chim thường có con mắt kén chim rất tinh. Bên ngoài lông cánh là cào, bên trong là bị. "Cào"nhọn thì chim bay cao, "bị" to thì đàn đen.

Mình con chim có điểm những lấm tấm đen gọi là "rợi", có lông trắng ở phao câu gọi là "bạc phao".

Hội thả chim thi xưa rất vui. Ngày nay, hội hè đình đám không còn có tổ chức những cuộc thả chim thi, nhưng loài chim câu vẫn được dùng để đưa thư như thời trước.

*

* *

Với tục thả chim, tôi xin chấm dứt những trò "bách hí" của các hội Xuân, mặc dù như trên đã nói, những trò vui này rất nhiều và ở mỗi hội Xuân lại có những trò vui khác nhau dưới hàng trăm hình thức.

Chương giải trí này không phải chỉ nói dành riêng cho những thú vui ở hội Xuân, mà chính ra, những điều cần nói tới nhiều hơn là những trò tiêu khiển hàng ngày của dân ta, và cũng không thể bỏ qua được những trò chơi khác mà dân ta cũng nhiều người ham mê tuy biết là có hại.