Các sản phẩm đồng loại với cáPartie 11

Danh từ cá ta dùng thường kèm theo tiếng mú. "Cá mú" dùng để chỉ tất cả các động vật ở dưới nước (2), sống trong hồ, ao, sông, ngòi và biển cả, gồm: tôm, cua, tép. lươn, trạch, cân cấn, đòng đong, ốc, hến, trai, don, v.v....

Cũng như cá, tất cả các thủy sản này đều được dân Việt Nam hàng ngày dùng làm đồ ăn, nhất là dân quê.

Các thủy sản người ta cũng ăn tươi, ăn khô hoặc muối.

Ăn tươi, người ta ăn cũng như cá, luộc, rim, kho, nướng, làm chả, nấu canh... Riêng về cua, nấu riêu ăn thật ngon.

Ăn kho cũng vậy, cũng giống như cá có tôm khô, mực khô, tép khô. Cua và rạm chỉ

ăn tươi hoặc muối, không ăn khô.

Về các thủy sản, các ăm muối cũng quan trọng hơn hai cách trên như ăn cá vậy.

Tôm tép được dùng làm mắm, và đa số dân chúng Việt Nam đều thích ăm mắm tôm, mắm tép. Mắm tôm trong nhiều trường hợp đã dùng được thay nước mắm làm đồ

chấm trong những bữa cơm. Có nhiều món cần phải chấm mắm tôm mới ngon như

măng tươi luộc, lòng lợn, cá ám, v.v.... Có nhiều món ăn, khi nấu phải có mắmột ôm mới dậy vị như giả cầy, canh cua.

Mắm tôm cũng được sản xuất nhiều như nước mắm và bất cứ tới chợ nào đều có hàng bán mắm tôm. Mắm tôm cũng được coi là một gia vị quan trọng của dân Việt Nam đứng sau nước mắm.

Mắm tép, tuy không quan trọng bằng mắm tôm, nhưng các gia đình dân quê cũng thường dùng thứ mắm này. Các bà nội trợ đồng ruộng phần nhiều làm mắm tép.

Mắm tép và mắm tôm được chế hóa bằng tôm tép với muối có pha thêm ít đường cũng như làm mắm cá.

Thứ mắm tôm dùng để chấm, lúc chế biến được quấy cho tan nhỏ, trộn lẫn với nước, có pha thêm bột xôi nên ta thấy sền sệt. Ngoài thứ mắm dùng để làm gia vị này, người ta còn dùng những con tôm lớn để làm mắm, ăn nguyên cả con. Làm mắm tôm này cũng như làm mắm cá nguyên miếng hoặc nguyên con, phải dùng đến muối, đường, thính, và người ta thường để lẫn vào vài lát riềng để nổi mùi thơm.

Mắm tôm nguyên con được coi là một món ăn đặc biệt, nên tại nhiều gia đình có tổ

chức những bữa ăn mắm, và có mời bạn hữu thích ăn mắm tới cùng dự.

Cua cũng được dùng làm nước mắm, nhất là cua đồng. Tại miền Bắc, dân quê thường làm nước mắm cua để dùng thay nước mắm cá, vì giá nước mắm cá đắt hơn.

Cua và rạm thường được đem muối. Cua và rạm muối này, trước khi ăn người ta đem rán với mỡ có phi hành, ăn vừa giòn vừa thơm. Tại các chợ, cua muối, rạm muối đều có bán ở hàng cá mắm.

*

* *

Về ốc, hến, trai, don, người ta cũng ăn tươi, thườn g là luộc và nấu canh. Dân quên hay ăn cháo ốc, cháo trai, cháo hến. Sò thường ăn nướng và luộc.

Người ta cũng làm mắm trai và mắm hến.

*

* *

Cũng như gạo, cá và các thủy sản đồng loại, hàng ngày đều được dân Việt Nam ta dùng tới. Có người, ở những vùng quê nghèo, quan năm chỉ ăn vài bữa thịt, nhưng không ngày nào không ăn cá, ăn tươi, ăn khô hoặc ăn qua nước mắm, mắm tôm và cua muối. Bữa cơm không có chất cả, không có nước mắm, sẽ không thành bữa cơm Việt Nam