CUỘC THỬ NGHỆPhần 2 · trang 6–15

6Trang sách 6TOAN ÁNH Ấy là chưa kè tới những kẻ trộm đã định lãy món gì của ai, phải lãy cho bằng được mặc mọi sự khó khăn và mọi sự canh phòng của người có của.

Đã có những trường hợp người có của thách thức kẻ trộm lấy nồi một món đồ của mình trong một thời gian và kẻ trộm đã là kẻ thắng cuộc.

Ăn trộm thật là một nghệ-thuật !

Và giờ đây, đề chứng minh cái cao siêu của nghệ- thuật ăn trộm, dưới đây là câu chuyện thử nghệ của hai chú trích tài b3.

CUỘC THỬ NGHỆ Trong làng trích-cược miền Bắc trước đây đã có câu :

Nhất Cả Trường Xuân-Vũ, nhì chú Ngụ tỉnh Đông. Câu đó nghĩa là ăn trộm đứng vào bậc nhất là Anh Cả Trường người làng Xuân-Vũ, tỉnh Thái-Bình và người đứng thứ hai tên là Ngụ ở tỉnh Hải-Dương.

Chắc tài nghệ của hai tay đàn anh trong làng trích cược này phải ghê gớm lắm nên câu trên mới được truyền tụng đi khắp nơi, và những tay ăn trộm tài ba không ai phản kháng gì, nghĩa là họ đều công nhận Cả Trường Xuân-Vũ và Ngụ tỉnh Đông là những tay có bản lĩnh hơn họ.

Họ có kề lại rằng câu trên có hơi làm phật ý anh Ba Ngụ, vì anh bị xấp thứ hai, dưới anh Cả Trường, nên anh quyết định phải tìm đến anh Cả Trường đề so tài nghệ một phen.

Cuộc so nghệ đã xảy ra, và sau đó câu truyền ký trên không còn ai là người nói ra nói vào nữa.

Cuộc so nghệ giữa hai tay cự phách trong làng Khoét nghạch đã được thuật lại rất nhiều lần, và dần dần câu chuyện

7Trang sách 7AN TRỌM VÀ BẮT TRỘM đã được lan rộng trong dân gian như một câu chuyện lý thú mà người ta thường kề lại cho nhau nghe.

Hôm đó anh Ba Ngụ khăn gói từ tỉnh Đông lên đường sang Thái-Bình, tìm tới làng Xuân Vũ.

Ở ngay đầu làng Xuân-Vũ có một quán nước của một bà cụ già.

Bà cụ già chẳng phải là ai xa lạ, mà chính là người nhà của anh Cả Trờng. Quán nước lập ra chỉ cốt đề nghe ngóng tin tức và đôi khi tiêu thụ những món hàng anh Cả kiếm được. Những món hàng ấy phần nhiều anh Cả kiếm ở các vùng khác mang về.

Anh Ba Ngụ vào quán nước xin ngủ nhờ một đêm.

Tất nhiên bà chủ quán vui lòng, nhất là khi thấy khăn ! gói của anh Ba Ngụ c5 vẽ đầy và lúc anh Ba Ngụ trả tiền nước lại vở ra một gói giấy bạc cũng khá to. Bà cụ bảo anh Ba Ngụ :

- Ông muốn ngủ trọ ở đây một đêm chứ hai ba đêm tôi cũng chẳng ngại gì, nhưng có một điều tôi xin nói trước là ở đây quán nước chống chải lắm, làng này có nhiều trộm.

Vậy ông có của cải gì ông phải cần thận giữ gìn lấy, kẻo lúc mất tôi không chịu trách nhiệm đâu.

Anh Ba Ngụ đáp :

- Được cụ cho ngủ nhờ là quý hóa rồi, còn mọi đều khác xin cụ đừng quan tâm đến, tôi xin cần thận đề tránh mọi sự không may, và nếu tôi có mắt mát gì tôi xin cam đoan là không dám phàn nàn gì về cụ hết.

Nói xong anh Ba Ngụ lại mang tiền ra đếm, cốt cho bà cụ đề ý tới món tiền to của mình, vì qua sự quan sát của anh, anh đã nhận thấy quán nước này chính là trạm đỏ la của anh Cả Trường Xuân-Vũ.

8Trang sách 8TOAN ÁNH Về phần bà cụ, sau khi đã bảo anh Ba Ngụ phải cần thận và được lời cam đoan của anh Ba Ngụ, liền sai ngay đứa cháu nhỏ tới nhà anh Cả đè nói cho anh biết là hiện có món khách bở đang ngủ trọ ở quán nước.

Được tin tốt đẹp ấy, anh Cả liền tức tốc sửa soạn ngay đêm ấy đề tới sửa cho miếng mỡ nào lại dám tự dẫn thân tới miệng mèo như vậy.

Anh Ngụ cũng biết trước đêm ấy thề nào anh Cả cũng đến thăm minh nên anh đã sửa soạn đề đón tiếp ông bạn đồng nghiệp danh tiếng một cách thực là xứng đáng.

Anh Ba Ngụ mượn bà chủ quán một chiếc chõng con đề ngũ. Bà chủ quán nói là nhà có sẵn giường màn hẳn hòi, tội gì ngũ chõng cho muỗi nó đốt. Anh Ba Ngụ chỉ đáp là ở nhà ngủ chõng đã quen. Bà cụ cho anh mượn chiếc chõng lớn vừa một người nằm thì anh Ngụ không lấy, chỉ xin mượn chiếc chõng con. Anh Ba cười bảo bà cụ :

- Tính tôi quen ngủ chõng ngắn đề thông chân xuống đất, bây giờ nằm chõng dài không ngủ được.

Bà chủ quán cũng lấy làm lạ vì cái thói quen kỳ khôi của ông khách, nhưng rồi bà cụ cũng bận việc của mình mà không lưu ý tới ông khách nữa, mặc ông với chiếc chõng con.

Anh Ba Ngụ kê chiếc chõng con cạnh một chiếc cột rồi nằm ngủ. Đầu anh ta gối lên chiếc khăn gói ở trong có số tiền, còn hai chân thừa khỏi chõng anh gác lên chiếc cột gian quán. Hai tay anh khoanh lên đầu đề giữ lấy khăn gói của anh. Nằm cái điệu như vậy, lẽ tất nhiên anh tỉnh ngũ, và đêm ấy anh Ba Ngụ cần tỉnh ngủ đề còn so nghệ với anh Cả Trường Xuân-Vũ mà anh yên trí là thế nào cũng đến thăm mình.

Anh Cả Xuân Vũ đến thăm Anh Ba thật. Anh đến từ đầu canh một mà tới mãi canh ba anh vẫn chưa giỏ được trò trống gì ra với anh Ba. Anh Cà giả làm tiếng mèo kêu,

9Trang sách 9ĂN TRỘM VÀ BẮT TRỘM Anh Ba cựa mình, hai tay ôm chặt lãy khăn gói. Anh Cà giả làm tiếng chuột rúc, Anh B& đánh rơi chiếc chân gác trên cột xuống đất. Anh Cả giủ làm con dán lấy tay bò lên chân anh Ba, anh Ba mồn ấm ứ rồi hai tay giữ chặt lấy chiếc khăn gói hơn. Anh Cả còn giở ra nhiều trò khác, nhưng xem chừng anh Ba vẫn khư khư giữ chiếc khăn gói cần thận lắm.

Tuy đã giở ra nhiều rgón vẫn không lấy nồi chiếc khăn gói của anh Ba Ngụ, anh Cả tự nghĩ :

- Thằng cha này nó cần thận và tỉnh ngủ quá ! Chẳng lẽ ta chịu nó thì hèn lắm ru ! Anh đi ra ngoài sân đứng trông sao nghĩ ngợi, anh muốn tìm một mưu gì đề đoạt cho bằng được chiếc khăn gói của anh Ngụ, nhất là món tiền ở trong khăn gói ấy. Anh Cả suy nghĩ mãi, có lẽ đến mười lăm hai mươi phút. Anh gãi đầu, gãi tai, rồi như chợt tìm ra chước lạ, anh gật gù tùm tim cười khoái trá. Anh liền rón rén đi vào trong nhà đè thi hành mưu lược của minh.

Trong lúc ấy anh Ba Ngụ tuy nằm trên chiếc chõng nhưng vẫn không ngủ.

Khi anh Cả đi ra, lúc anh Cà vào, anh đều rõ hết, duy có anh Cả làm những việc gì thì anh không lưu ý mà cũng không thề lưu ý đến được, vì việc anh cần nhất là anh chỉ lưu ý tới cái khăn gói đề ở trên đầu mình thôi. Cái khăn gói còn đó, anh biết là anh Cả Xuân-Vũ đang tính toán đề tìm cách chiếm đoạt lấy nó. Sự đi lại của anh Cả không ngoài ý nghĩ ấy.

Ach Ba Ngụ thấy rõ anh Cả loay hoay ở phía dưới chân giường mình một lát rồi không thấy anh đâu nữa. Đề ý nghe, anh Ngụ không còn thấy tiếng mèo kêu chuột rúc, chỉ còn tiếng muỗi ve ve. Trong một quán nước ở nhà quê lẽ tất nhiên phải lắm muỗi.

Chính những con muỗi ấy cũng cần cho anh Ba khỏi ngũ say. Anh phải thức đề đập muỗi và như thế chiếc khăn gói ở trên đầu anh càng có bảo đảm hơn.

10Trang sách 10TOAN ANH Anh Ba vừa nằm suy nghĩ vừa đập muỗi, anh tưởng là anh Cả Xuân-Vũ thấy khó khăn đã trùn rồi. Anh lấy làm đắc ý lắm. Anh cho là tiếng đồn nhiều khi cũng không đúng, và tài nghệ của anh Cả không thề hơn anh được.

Vừa lúc ấy, anh thấy một bên chân anh như có kiến đốt anh đưa tay xoa thì ra kiến thật, đúng là kiến lửa !

Rồi chân bên kia của anh cũng có kiến lửa bò lên và đốt anh một cách ghê gớm lắm. Quái ác ! Cái quán hàng sao lắm kiến vậy !

Kiến nhiều quá, nó leo cả lên đùi anh và bò cả vào chỗ hiềm của anh. Anh vội ngồi dậy lãy hai tay xoa cho hết lũ kiến. Anh gọi bà chủ quán cho xin mồi lửa.

Bà chủ quán đang ngủ, thấy anh gọi thì ầm ừ dậy, đánh diêm lửa cho anh. Anh soi dưới chân chõng và chân cột. Anh thấy một đường kiến lửa từ ngoài sân, chui qua phên bò tới chân cột, leo lên cột rồi bò vào chân anh.

Soi xong lũ kiẽn, anh chợt nhớ tới chiếc khăn gói của mình thì chao ôi! Nó đã không cánh mà bay đường nào rồi.

Anh cúi xuống gầm chống. tìm không thấy, anh hỏi bà chủ quán thì bà trả lời :

- Tôi đã bảo với ông từ trước là làng này lắm trộm, ông không giữ cần thậu bây glờ tôi biết làm thế nào.

Trong khi ấy, trong làng có tiếng chó sủa về phía bò ruộng. Anh vùng đứng lên bảo bà chủ quán :

- Thôi được ! Đã mất tôi sẽ đi lấy lại.

Bà chủ quán trố mắt nhìn anh, trong khi anh vội vàng ra đi hướng về phía có tiếng chó sủa.

Chắc các bạn đọc cũng thừa hiểu là chính anh Cả Xuân Vũ đã lấy chiếc khăn gói ấy. Nguyên lúc anh Cả ra ngoài sân trong sao là lúc anh đã nghĩ ra mưu chước đề

11Trang sách 11ĂN TRỘM VÀ BẮT TRỘM đoạt chiếc khăn gói rồi. Anh Cả thấy anh Ba năm trên chiẽc chõng hụt chân như thế lại gác chân lên cột thi chỉ hơi thiu thiu ngủ là chân rơi xuống đất lại tỉnh ngủ ngay, như vậy đoạt lấy chiếc khăn gói của anh là một sự không thề được.

Bây giờ cần phải lãy khăn gói của anh giữa lúc anh thức. Đó là một điều khó khăn. Nhưng vốn là một chú trích đa mưu, anh Cả có ngại gì khó khăn. Anh đi bách bộ đề nghĩ kế. Chợt anh nhìn thây tò kiến lửa. Mưu kế của anh đây rồi! Anh sẽ cho kiến lửa đốt chân anh Ba đề anh này rời tay khỏi chiếc khăn gói, anh mới mong chiẽm được nó. Nghĩ như vậy anh thực hành ngay. Anh vào trong chạn quán nước lấy liền mỡ vẫy từ nơi tô kiẽn đến chân cột, lại từ chân cột lên đến lưng chừng cột. Anh Ba trong lúc thìu thiu ngủ chân sẽ lên dịch xuống giây vào mỡ mà không biết. Đàn kiến thấy mỡ bò theo từ ngoài sân vào chân cột, leo lên cột, rồi leo lên người anh Ba.

Chúng đốt, anh Ba phải ngồi lên xoa chúng đi như dã nói ở trên.

Giữa lúc anh Ba Ngụ gọi bà chủ quán lãy lửa, anh bỏ những chiếc khăn gói đi một phút thì vừa vặn cho anh Cà Xuân-Vũ vấn ngồi rinh từ trước, đưa tay ra nâng nhẹ lấy rồi chuồng thẳng ra lối bò ruộng đi về lề lại đàng sau tiếng chó sủa inh tai.

Anh Ba sau khi bảo bà chủ quán là anh đi lấy lại chiếc khăn gói liền nhắm phía có tiếng chó cắn đi tới.

Cánh đồng làng Xuân - Vũ là cánh đồng có nhiều bèo Nhật-Bản. Anh Cả đi trước làm dạt những cánh bèo, đề vẽt lại cho anh Ba thấy rõ theo sau.

Đã bắt đầu sang canh tư, nửa đêm về sáng.

Anh Ba Ngụ phải làm thế nào lãy lại được chiếc khăn gói trước khi trời sáng.

12Trang sách 12TOAN ÁNH Anh theo vết bèo Nhật-Bản và tiếng chó sủa di mãi. tới chỗ đầu một xóm thì vừa hết bèo, và tiếng chó cũng im. Anh biết đích xác nhà anh Cả ở xóm nầy, nhưng chưa rõ là nhà nào thì thoáng có ánh đèn tại một nhà xa xa.

Anh lần lần đi tới. Tiếng chó lại sửa inh ỏi. Có lễ tiếng chó sủa làm động tới trong nhà, nên ngọn đèn trong nhà bị tắt phụt đi, nhưng anh Ba cũng đã kịp nhận rõ nhà đó là nhà nào.

Tới nhà nầy, anh ngôi im mé ngoài tường nghe ngóng.

Tiếng chó sủa cũng thôi không sủa nữa. Anh nghe thấy tiếng người vợ hỏi chồng:

- Mình đi đâu về muộn thế?

Tiếng người chồng đáp :

- Ở ngoài quán cụ Hương có thằng cha ngử trọ.

Thằng cha có chiếc khăn gói trong đề tiền. Cụ Hương có cho biết nên tôi vừa đi lấy chiếc khăn gói đó về.

Tiếng người vợ lại hỏi :

- Chiếc khăn gói mình đề đâu sao không mang về đây ?

Tiếng chồng đáp :

- Tôi cất đi một nơi rồi. Mang về nhà sợ mai thằng cha mất của nó đi trình, mình có tai tiếng sẵn, họ đến khám thấy ở trong nhà thì phiền. Thôi ngủ đi đừng hỏi nữa.

Ở bên ngoài anh Ba Ngụ nghe hết chuyện của vợ chồng nhà này. Đúng là vợ chòng anh Cả Xuân-Vũ nhưng anh Ba chán nản vô cùng, vì muốn lãy lại chiếc khăn gói của mình cần phải biết nơi dấu ở chỗ nào. Trời đã gần về sáng. Anh biết tìm đâu bây giờ. Tuy nhiên anh đứng ngoài sương ít lâu, rồi anh cũng cứ lách vào nhà anh Cả• Vốn là một kẻ ăn sương có tài nghệ, nên con mắt của anh nhìn trong ban dêm cũng rõ nhu ban ngày. Anh

13Trang sách 13ĂN TRỘM VÀ BẮT TRỘM thấy ở trong nhà anh Cả chỉ có một chiếc giờng tre.

Cà hai vợ chồng Anh Cả và đứa con năm sáu tháng đều nằm trên chiếc giường ấy. Đầu anh cả gối lên một chiếc tráp nhỏ.

Ngắm cái cảnh ệm đẹp của hai vợ chồng anh Cả ngủ với đứa con một lúc rồi anh tủm tim cười di xuống bếp nhà nầy. Ở nhà quê ban đêm người ta hay giấm trấu đề sáng ngày lấy lửa sớm cho tiện. Bếp nhà anh Cà cũng không ra ngoài cái thường lệ ấc. Trống canh tưr đã lâu.

Ngọn lửa âm i ở đống giấm đã cháy gần hết trấu, sẵn ăm nước trên bếp, anh Ngụ liền tưrới cho tắc lửa ở đống trấu đi. Xong rồi anh đứng lên lững thững đi ra ngoài đồng, xuống một chiếc ao, bốc một nắm bùn nát. Bốc xong nắm bùn, anh khoan khoái thở nhẹ đi vào. Anh Cả Xuân. Vũ lúc ấy đang cùng phu nhân đính một giãc điệp có vẻ say sưa lắm. Nghề đời vẫn thế. Xưa nay mình vẫn đi ăn trộm, có bao giờ còn đề phòng đến lè trộm nữa đâu., Anh Cả có lẻ cũng ở trong trường hợp nầy cho nên anh Ba Ngụ đã nằm rình ở trong . nhà anh rất lâu mà anh không hay biết gì hết. Anh Ba phải chờ lâu vì đứa con anh Cả vẫn nằm ở giữa hai bố mẹ, anh chỉ chờ chị cả dở mình, chuyền đứa bé sang một bên là anh thi hành thỏ đoạn của anh ngay. Anh kiên tâm nằm chờ ở một xó nhà. Anh không bất chước tiếng chuột cũng không bắt chước tiếng mèo.

Anh thừa hiều những món ấy anh Cả chẳng lạ gì.

Trong lúc ugồi chờ như vậy, anh thấy anh Cả giữ gìn chiếc tráp nhỏ cần thận lắm, anh đoán chắc trong tráp phải có những món gì quí giá và có khi cả khăn gói của anh nữa.

Chị Cả vừa dến lúc cựa mình, xoay đứa con ra nằm phía ngoài, anh Ba liền bò lại phía gằn giường, nắm bùn ướt vẫn ở trong tay. Tới giường anh lãy bùn trát vào hậu môn đứa bé. Anh làm công việc đó một cách rất

14Trang sách 14TOAN ÁNH nhanh nhẹn. Xong đâu đấy nnh véo đửa bé một cai thật. mạuh. Đứa bé đang ngủ, bị véo đau khóc thất thanh, người mẹ vội vàng đưa tay vỗ vỗ đề ru con. Tay chị vỗ đúng vào chỗ anh Ngụ đã trát bùn vào thằng bé chị ta cắn nhằn :

- Con cái nhà tệ quá! Tả đùn cả ra tay người te rồi. Rồi chị sọi chồng:

- Bố nó ơi. dậy xuống bếp châm cho tôi cái lửa đề tôi xem con nó bậy bạ khắp cả giường đây nầy.

Anh chồng ấm ứ, ngồi dậy đứng lên. Anh càu nhàu tỏ vẻ khó chịu.

- Đã bảo trẻ nhỏ, bạ cái gì cũng cho nó ăn, đêm hôm thế này có khô người ta không. Thức từ tối, vừa chợp mắt được một lúc !

Anh đi xuống bếp. Xuống bếp, anh phải thồi lửa nhưng đống giấm đã tắt tự bao giờ. Anh lại chửi rủa càu nhàu :

Đàn bà đồ đoãng, có đỗng giấm cũng không biết giử cho cháy thế này có khô thân ông không.

Nhưng rồi anh cũng thổi được lửa vì tuy anh Ngụ đã dội nước cho tắt đi, nhưng do trấu âm ỷ từ tối, nước một hồi mất công, anh Cả dội không thấm hết, nên sais mang lên nhà trên. cũng chân được đèn Anh soi cho vợ thì vợ lầm bầm :

- Quái sao phân thằng bé lại đen thế này ?

Người chồng bấy giờ mới đề ý đến cái màu đen be bét ở người đứa trẻ. Anh bảo vợ:

- Quái đất bùn chứ không phải phân mình ạ !

Chị vợ cãi :

- Sao lại đất bùn !

15Trang sách 15ĂN TRỘM VÀ BẮT TRỘM Anh Cà nói :

- Nếu không phải đất bùn sao nó không có mùi phân.

Chị vợ bây giờ mới cho chồng nói là phải, và chị lấy làm ngạc nhiên, không hiều tại sao lại có hiện tượng kỳ lạ ẫy.

Anh chồng thì hiều ngay ! Anh nhìn đến chiếc tráp của anh gối dầu đã biến mất từ bao giò anh hảo vợ lau chùi cho con, rồi xuống bếp đun cho anh siêu nước đề anh đãi khách, chị vợ lạ lùng toan hỏi, anh quắc mắt lên bảo :

- Thì cứ biết bảo sao hay vậy, còn định hỏi cái gì.

Chị Cà cũng như trăm nghìn người đàn bà khác, ở nhà qué suốt đời phục tòng chồng, cho nên thấy chồng quắc mắt lên, chị không dám hỏi nữa, lau chùi cho con xong, xuống bếp đun nước.

Bây giờ anh Cà mới vọng ra ngoài vườn gọi :

- Người anh em nào đấy, đã có lòng đến thăm nhau xin mời vào trong này xơi chén nước cho tôi được hầu câu chuyện.

Anh Ba Ngụ lúc ấy đang nghe ngóng ở ngoài vườn thấy anh Cả mời, liền không ngân ngại gì đi vào ngay.

Hai người tuy lần ấy mới nhất kiến vị kiến, nhưng họ chào hỏi nhau như hai người bạn thân đã lâu năm.

Anh Cả nói:

- Mời bác vào chơi 1 Vừa rồi bác đã cho độ biết tài, đệ phục bác lắm. Chẳng hay bác ở đâu lại đây ?

Anh Ba Ngu đáp :

- Quan bác cứ quá khen, tài đệ ra gì chẳng qua chỉ múa rìu qua mắt thợ! Đệ ở quán nước lại đây. Đệ thấy quan bác mượn của đệ cái khăn gói nên đệ phải đến xin lại quan bác. E quan bác không cho xin, đệ phải mượn quan bác cái tráp đề làm tin.