BẮT MÈOPhần 8 · trang 37–45

37Trang sách 37ĂN TRỘM VÀ BẮT TRỘM Một hôm nhân có việc, ông làm tiệc mời đủ các hàng quan lớn quan bé tới dự. Bửa tiệc đặc biệt ông làm toàn bằng thịt chó và ông thuê bếp Tàu nấu rất ngon.

Khi nhập tiệc, quan Tuần phủ, sau khi gắp một miếng hầm chó, sơi thấy ngon miệng. hỏi quan huyện.

- Món gì mà ngon vậy ?

Quan Huyện kính cần đáp :

- Bãm món chó đấy ạ ?

Rõi ông ta đưa tay khoa một lượt chi khắp mọi người và nói :

- Chó tốt, tất cả đây đều chó tốt.

Các quan bị một vố cay, đành cứ cắm đầu sơi bửa tiệc thịt chó.

AI CHÓ ĐẤY Một anh bán thịt chó đi bán rong, rao :

- Ai thịt chó không ?

Tại một nhà có một người ra gọi !

- Chó, chó lại đây, Anh bán thịt chó hỏi lại :

- Ai chó đấy ?

BẮT MÈO Tất nhiên đây không phải là câu chuyện bắt mèo mỡ của các cậu cao bồi lô can với mấy bà đầm nội hóa, tuy rằng những chuyện bắt mèo mỡ có thề coi là những câu chuyện ăn trộm ái tình được.

38Trang sách 38TOAN ÁNH Bắt mèo đây có nghĩa đen, tức là bắt trộm những con mèo của người khác.

Kè ra người ta bắt mèo làm gì? Mèo là một giống vật vô ơn bạc nghĩa, no thì ở, đói thì đi, và ở nhà quê, mèo vào nhà người ta còn cho là một điềm xấu, người ta đã có câu :

«Mèo đến nhà thì khó, chó đến nhà thi giàu...

Mèo hoang ở nhà quê nhiều lắm, và có khi ở tỉnh cũng nhiều. Nhà nào có nuôi mèo, cũng chỉ nuôi một hai con cho nó bắt chuột là nhiều. Nếu chẳng may nhà nào có con mèo cái để, người ta gọi cho bạn bè, hoặc cũng có khi người ta mang ra chợ bán rẻ được đồng nào trọng đồng ấy.

Ai đã có dịp đi xe đò mà gặp có một hành khách mang mèo chắc cũng phải nhận thấy là xe đò không chịu chở mèo vì sợ súi quầy.

Vậy mà có kẻ đi bắt mèo, chúng bắt làm gì ? Xin thưa, nguyên do là mấy năm tiền chiến, thực phầm khan các hiệu cơm Tây lại thường phải cung ứng cho khách ăn các món thỏ sive, mà thỏ thì kiẽm không ra, khách ăn lại cứ đòi ăn. Các ông chủ hiệu đành phải làm phép biến hóa đề có thỏ cho khách xơi: các ông đã biến thịt mèo thành thịt thỏ. Các ông khách sành ăn, xơi thịt mèo, lại cứ cho là thịt thỏ, thấy nó vẫn ngon thơm, có khi thịt lại thấy bùi hơn món thỏ các ngài vẫn xơi ở nhà.

Các ngài cho là đầu bếp ở hiệu nấu khéo và các ngài đã xơi thịt thỏ chính cống rồi.

Chính vì các ngài khách sành ăn này mà các hiệu ăn phải đi kiếm mèo nhiều đề có thịt thỏ bán cho khách. Chỉ oan cho lũ mèo! Và cũng do đó có nạn ăn trộm mèo ở nhà quê và ở các tỉnh nữa.

39Trang sách 39ĂN TRỘM VÀ BẮT TRỘM Ngay ở đô-thành Sàigon, trước đây đã có bọn đi bắt mèo đề bán cho các hiệu ăn và các ngài sành ăn ở Sàigon chắc chắn cũng đã xơi nhiều món thỏ chính cống nấu bằng thịt mèo rồi.

Muốn bắt mèo, bọn ăn trộm mèo lấy thức ăn mà dứ. Trong khi mèo mãi ăn chúng chụp cho vào bị, hoặc cũng có khi chúng giật thòng lòng cho vào lòng.

Bắt mèo không nguy hiềm, vì thường những chủ nuô! mèo cũng ít khi đề ý tới mèo. Như tôi đã nói, mèo là một giống vật bạc, có ăn thì ở, không có ăn thì đi, người nuôi mèo không thấy mèo về cho là nó đã đi đâu mất, không ai ngờ nó bị bắt trộm. Không có con mèo này thì nuôi con mèo khác xin đâu chẳng được mèo con.

Bọn đi bắt mèo chỉ bắt những mèo lớn vì các hiệu ăn cũng chỉ dùng những mèo lớn đề nấu giả làm thịt thỏ.

Chiến tranh xong. thỏ đã đề mua, nhưng bọn bắt mèo vẫn không bỏ nghề. Vì giá thỏ đắt hơn giá mèo mà khách sành ăn sơi thịt mèo giả thỏ lại vẫn khen ngon thì các hiệu ăn vẫn cần mua mèo.

Mèo vẫn chết thay thỏ và bọn bắt mèo vẫn sống.

ĂN TRỘM BÒ Đối với một tên trộm có tài bất cứ cái gì hắn đã muốn lấy thì cố công mãi nhiều khi hắn được thành công.

Tôi đã có dịp giới thiệu với các bạn anh Cả Trường Xuân Vũ ở đầu thiên phóng-sự nầy. Anh là một chú trích rất có tài, và tiếng tăm của anh đã vang lừng trong giới ăn sương cũng như trong giới những người ưa mua bán những đồ lén lút. Nhiều người tới nhà anh đặt trước những món hàng mà trong nhà anh không hề có.

40Trang sách 40TOAN ÁNH Tôi xin kè câu chuyện anh ăn trộm bò sau đây đè dẫn chứng :

Một người ở Nam-Định làm nghè mò bò, đến dạm anh đề mua trước một con bò. Không ngần ngừ, anh Cả Trường nhận lời. Anh bảo người kia đặt cọc cho một ít tiền, và hẹn đúng một tháng sau vào năm giò sáng cùng ngày anh nhận tiền, anh sẽ giao bò cho khách mua ở trước chùa Keo, nơi gần sông Hồng-Hà, chỗ con sông nầy phân chia địa giới hai tỉnh Nam-Định và Thái-Bình, đề khách có thê cho hàng sang sông một cách dễ dàng và tiện đưa bò tới là mồ thịt.

Trong khi nhận tiền và hẹn ngày như vậy, anh Cả đã nghĩ tới con bò tơ và béo của nhà Nhiêu Y ở xã Lại-Trì đồng phủ với anh và cách làng anh cũng chẳng bao xa.

Anh Cả vốn xưa nay vẫn lưu ý tới con bò của nhà Nhiêu-Y, một tay hào phú ở phủ Kiến xương, nên đường đi lối lại trong làng Lại-Trì anh đã dò xét trước, anh tỏ tường chẳng khác gì đường lối làng anh vậy. Tuy nhiên, biết đường lỗi là một chuyện, dắt con bò ra khỏi nhà Nhiêu-Y lại là một truyện khác, nhất là sự đề phòng ở nhà Nhiêu-Y lại hết sức chu đáo cần mật. Ở vườn nhà Nhiêu-Y có thả chó dữ cũng như ở trước sân.

Anh Cà đã dạo qua nhà Nhiêu-Y một đêm, nhưng đàn chó nhà nầy đã làm cho anh phải rút lui có trật tự, anh ném bả, chó không mắc, trèo tường thì anh vừa bám tay vào tường ở đàng trước sân cũng như ở đàng sau nhà, lũ chó đã nhao nhao làn sủa, khiến tài giỏi như anh cũng đành vô kế khả khi.

Nhưng từ xưa tới giờ có bao giờ Anh Cả Trường Xuân Vũ chịu lui bước trước một sự khó khăn nào đâu.

Anh phải dắt cho được con bò ở nhà Nhiêu Y đề đúng hẹn giao cho khách hàng ngõ hầu giữ lấy tín nhiệm. Lần này còn lần khác lỡ một chuyến, ai người ta tin về sau nữa Di

41Trang sách 41AN TRỘM VÀ BẮT TRỘM muốn dù không anh phải có bò đề giao tại bờ sông, trước chùa Keo vào ngày giờ đã hứa.

Anh về nghĩ mưu kẽ, thoáng trong đầu óc anh đã tìm ra một ý kiến : Anh đã tìm ra cách đề lãy con bò của Nhiêu- Y, và anh chắc chăn là lấy được. Nhiêu-Y có tài trời cũng không giữ nỗi bò với anh, anh đã muốn sơi là phải xong.

Anh nghĩ rằng chó dữ thường hay bị xích bị cũi. Bị xích bị cũi chó càng dữ thêm. Anh tính đến chuyện vào nhà Nhiêu-Y ban ngày, nhưng không phải dề dắt con bò đi ngay đàu. Nếu như vậy chẳng hóa ra dại dột lắm hay sao. Ban ngày ban mặt, dám dắt bò của người ta đi, nó đánh cho thì có vụn xương.

Anh vào nhà Nhiêu-Y ban ngày đề cốt thi hành kế hoạch của anh. Nguyên anh thấy giữa vườn nhà Nhiêu-Y có đống rạ to, và kế hoạch của anh là ở đống rạ đó.

Anh nghĩ rằng ở đời có giống gì là không tham ăn :

Chim tham ăn sa vào vòng lưới, Cá tham mỗi mắc phải lưởi câu.

Giống chó sở dĩ làm đầy tớ cho loài người cũng chỉ vì ăn. Anh phải lấy ăn đề mua chuộc lũ chó.

Ban ngày nhà Nhiêu-Y đi làm đồng vằng cà. Ở nhà chỉ có bà mẹ già và vài đứa tré nhỏ. Đàn chó thì xích mỗi con một góc. Anh Cả thừa biết như vậy. Anh đã vượt tường vào vườn nhà Nhiêu Y. Vượt tường đối với anh không phải là truyện khó.

Anh mang theo một bị cơm và thịt. Con chó xích ở trong vườn sủa lên một hồi. Nghe chó sủa, lủ trẻ ở trong nhà chạy ra tìm quanh khắp vườn, không thấy gì chúng lại quay trở vào và lúc ấy con chó cũng thôi không sủa nữa.

Anh Cà Trường biến đi đâu chóng vậy ?

42Trang sách 42TOAN ÁNH Xin thưa: Anh đã chui kín vào trong đóng rạ. Và anh nằm li trong đó. Anh đã mang sẵn cơm thịt, anh cứ việc ngồi im trong đống rạ, chờ cho đến đêm khuya.

Nhà Nhiêu-Y buồi tối hôm đó, cũng lại như những buồi tối khác, trước khi đi ngủ, lại thả lũ chó ra đề chúng giữ nhà.

Con chó giữ vườn xong đến đánh hơi quanh đống : rạ. Anh Cả ở bên trong vứt cơm và quăng thịt ra. Vốn là giỗng chó khôn, nó ngửi cơm và thịt mấy lần, nhưng không có mùi gì khá nghi nên sau cùng nó ăn chô cơm và thịt của anh Cả vứt ra.

Bạn đọc đến đây sẽ tự hỏi tại sao anh Cả không dùng bả mà giết con chó ấy đi ? Xin đáp: Nhà Nhiêu-Y phải đâu có một con chó nầy. Nhà Nhiêu-Y nuôi hàng đàn chó đữ, dù một con chó này có bị bả, cũng hãy còn những con khác. Vả lại như vậy, hôm sau Nhiêu-Y, thấy chó ăn phải bả chết, tất sẽ đề phòng kỹ lưỡng hơn, anh Cả Trường Xuân-Vũ còn giỡ tài gì ra đề giắt nồi con bò nữa.

Anh Cả không đánh. bả con chó là chính anh theo cần đúng kế-hoạch anh đã đặt, anh muốn tính chuyện thận ăn chắc con bò.

Con chó thấy anh cho ăn bớt gầm gờ. Anh nằm trong đống rạ cho đến ngày hôm sau, liệu chừng lúc người nhà Nhiêu-Y đi làm đồng vắng, và con chó giữ vườn đã lại bị xích như mọi ngày rồi, anh mới chui ra, rũ bụi ở quần áo và vượt tường ra khỏi vườn. Con chó thấy anh chỉ gằm gừ chứ không sủa như trước nữa. Nó đã bị mua chuộc, nó đã được ăn cơm thịt của anh rồi còn gì !

Anh Cả Trường về nhà, cơm nước xong, anh lại mang bị cơm thịt như hôm trước, đến trèo tường keo vào nhà Nhiêu-Y. Con chó thấy anh lại gầm gừ, anh liền

43Trang sách 43ĂN TRỘM VÀ BẮT TRỘM lấy ở trong bị ra miếng thịt vớt cho nó ăn. Nó vội đốp miếng thịt và quên hẳn anh đi. Anh lại chui vào đống rạ nằm yên cho đến đêm.

Khi con chó được cồi xích lúc buồi tốt, nó liền chạy tới đống rạ. Anh lại vứt cơm quăng thịt cho nó ăn. Con chó không còn ngân ngại gì nữa nó ăn ngay.

Xem chừng đối với anh nó không còn ác cảm như bữa qua. Anh Cả min cười tự cho là mưu của mình đã đạt được một phần.

Phải ! Với miếng ăn nhiều khi người còn mắc nữa là chó !

Từ hôm đó anh không phải nằm trong đống rạ suốt đêm và ban ngày anh không cần phải tới vội đề chui vào đống rạ đề chờ đêm như trước. Cứ khuya khuya là anh anh tới leo tường vào với bị cơm thịt. Mỗi khi tới con chó lại vẫy đuôi mừng như mừng chủ vậy.

Nhưng mua chuộc được con chó phải đâu là công việc của anh đã xong. Anh còn cần mua chuộc cả đàn chó trong nhà Nhiêu-Y. Điều đó kề ra là một điều khó, song đã mua chuộc được một con chó anh rất có thê mụa chuộc được cả đàn. Kế-hoạch của anh đã thi hành được những điềm đầu, thì những điềm cuối nào có khó khăn gì. Đầu đi đuôi phái lọt Muốn mua chuộc được cả đàn chó, lại chỉ có miếng ăn, lẽ tất nhiên là đàn chó lại bị mua chuộc. .

Đêm hôm ấy, anh lại trèo tường vào với bị cơm và thịt.

Con chó giữ vườn nhà Nhiêu-Y thấy anh tới lại vẫy đuôi mừng, và anh đi đâu rió lẻo đẻo theo anh tới đó chẳng khác chi chủ nó vậy. Anh mon men ra sân nó cũng ra sân. Con chó giữ sân thấy người lạ thì sủa lên mấy

44Trang sách 44TOAN ÁNH tiếng, nhưng thãy bạn đồng nghiệp giữ vườn lại léo đèn theo người lạ này thì tiếng sửa của nó cũng dịu dầu. Khi anh Cả vứt cơm và thịt ra, và khi nó thấy bạn đồng nghiệp của nó vục đầu vào sơi nó cũng sơi, quên hẳn mất phận sự làm chó giữ nhà của mình là phải cắn đuồi người lạ.

Một tối như thế, hai ba tối như thế dần dà anh Cả Trường Xuân Vũ làm thân được cả với lũ chó nhà Nhiêu Y. Đêm đêm anh lui tới nhà Nhiêu-Y như chính nhà anh. Chó nhà Nhiêu-Y thấy anh không con nào còn sủa nữa. Đối với chúng, anh cũng như người nhà rồi.

Ngày hẹn giao bò cho lái thịt đã gần tới nơi!

Anh Cả Xuân-Vũ sung sướng nghĩ tới ngày sẽ nhận được món tiền bán bò, sau bao nhiêu công phu khó nhọc.

Anh mong cho ngày hẹn mau tới vì mọi việc anh xếp đặt đều hàu như ý anh muốn. Anh chỉ chờ đúng hẹn anh dắt bò của nhà Nhiêu-Y ra nữa là xong.

Ở đây tôi tưởng cần phải nói tại sao anh hẹn giao bò vào năm giờ sáng. Bò không thề dắt ban ngày đó là lẽ dị nhiên còn đêm hôm khuya khoắt cũng không thề dắt bò ra được. Dắt bò đi giữa đêm, bị tuần tráng bắt gặp họ biết ngay là bò ăn trộm, hoặc nghỉ ngờ họ cũng giữ lại đề điều tra.

Năm giờ sáng là lúc người nhà quê thức dậy đi làm đồng, hết giắt trâu bò ra dồng. Ăn trộm trâu bò, giắt đi vào giờ này không bị ai nghi ngờ cả. Có bị ai bắt gặp, người ta cũng chỉ cho là một nông-phu dắt trâu bò đi làm đồng thôi.

Bọn ăn trộm trâu bò chỉ cần lấy trộm trâu bò sớm nhà thức dậy đề hơn giờ đó một lúc, lấy trước khi chủ giắt trâu bò đi làm.

Ngày anh Cả Trường Xuân Vũ hẹn giao bò đã sắp tới !

45Trang sách 45ĂN TRỘM VÀ BẮT TRỘM Còn năm hôm, còn ba hôm, còn hai hôn, rồi một hôm. Và hẹn đã đến.

Sáng hôm sau, anh sẽ phải trao bò cho lái thịt.

Đêm hôm ấy, anh lại tới nhà Nhiêu-Y, mang theo bị cơm và thịt. Lũ chó, đã mấy hôm anh không lại, nay thấy anh tới, chúng cùng nhau cuống quít ve vày đuôi mừng.

Bây giờ đã hơn ba giờ sáng Anh Cả Trường Xuân-Vũ sau khi vứt cơm và thịt cho lũ chó sơi, liền đi thẳng ra cồng nhà Nhiêu-Y, mở sẵn cửa Sau đó anh tới chuồng bò, tháo gióng cửa chuỗng. Anh chờ đợi một lát cho tới khi có tiếng gà gáy bắt đầu là anh giắt bò, ung dung ra đi. Lũ chó thấy anh dắt con bò cũng không sủa nửa tiếng.

Ra khỏi nhà Nhiêu-Y, anh giắt con bò tạt xuống cánh đồng, đi ra lối chùa Keo. Sáng tinh sương, anh vừa tới bên sông. Trong lúc đi đường anh cũng có gặp nhiều dân quê ở các làng dẫn bò ra dồng. Thấy anh họ cũng yên trí anh như họ, chỉ là một nông phu mang bò đi làm đồng.

Ở hên sông, người mua bò đã chờ anh sẵn từ lâu.

Bên giao hàng, bên dưa tiền, việc mua bán thế xong suôi. Anh Cả Trường khoan khoái về nhà đánh mội giấc ngủ say. Còn người mua bò đã có thuyền chờ sẵn, không mấy chốc con bò sang tới địa hạt tỉnh Nam-Định, được đưra thẳng tới lò thịt, và không lâu, chỉ ngay buồi sáng hôm đó, thịt con bò đã được bán ngay ở các quầy chợ !

Còn nhà Nhiêu-Y, sáng ra thấy mất bò, đêm lại không nghe thấy tiếng chó cắn, nhất định nghi chỉ có người quen mới mở cồng dắt bò đi dề dàng như vậy. Người lạ tất nhiên chó phải cắn !

Nhiêu-Y làm giấy đi trình phủ Kiến Xương, những con bò lại theo lối huyện Vũ-Tiên, sang Nam-Định, họa chăng có trời mới tìm thấy.