Khao vọngPhần 169

Đời người thường xảy ra nhiều biến cố, có những biến cố vui, có những biến cố

buồn, mỗi biến cố thường để lại cho con người những kỷ niệm, có người suốt đời không quên.

Trong các biến cố vui phải kể ngày thành gia thất, lúc sinh con đẻ cái, khi làm được ngôi nhà mới. Đi thi đỗ, được dân làng bầu lên chức vụ trong hàng dân hàng xã, đạt được đến một tuổi thọ, đều là những biến cố vui mừng. Lại những khi lát xong một chiếc sân gạch, tậu thêm được con trâu, mua thêm được vài thửa ruộng, v.v..... tất cả

đều là những kỷ niệm vui mừng.

Thường trong những cơ hội tốt đẹp này, người ta có bày tiệc tùng để khoản đãi họ

hàng bạn bè sau khi cúng lễ gia tiên và thần linh.

Việc ăn uống linh đình, khoản đãi bạn bè trong những dịp vui mừng, ta thường gọi là “khao” . Đã có “khao” thì phải có “vọng” . Vọng là “nộp tiền hay lễ vật theo lệ để

được ăn theo ngôi thứ trong làng” 6. Ở đây ta phải phân biệt “lệ vọng” với “sóc vọng”

trong việc tế tự.

Vậy khi có một biến cố vui mừng, người dân Việt nam có lệ khao họ hàng làng nước bạn bè, và đồng thời với việc khao phải nộp lệ làng gọi là “vọng” để được làng công nhận, nhất là chốn đình trung. Tuy vậy, cũng có nhiều dịp vui mừng mà người ta chỉ có cỗ bàn thết đãi họ hàng bạn bè mà không phải nộp lệ vọng, như ăn sinh nhật, ăn mừng nhà mới, ăn mừng con cái sinh đẻ,v.v....

Dù sao, từ kép “khao vọng” được dân làng quen dùng để chỉ tiệc tùng trong những dịp vui mừng. Ý nghĩa của “khao vọng” là đem sự vui mừng của mình chia sẻ cùng mọi người. Bởi vậy, mới có ăn uống, và nhiều khi có cả những cuộc cờ bạc như tổ

tôm, tài bàn, và trong những cuộc khao long trọng của những gia đình sung túc xưa có cả những cuộc vui để bà con họ hàng giải trí như hát chèo, hát cô đầu, v.v....