Hậu điền và Kỵ điềnPart 27

Đã nói tới cúng giỗ, không thể không đề cập tới các hậu điền và kỵ điền được.

Hậu điền là ruộng hậu, nguyên là của tư của một người vì không có con cái, đem ruộng đó cúng cho họ hoặc cho làng để làm việc chung cho cả họ

hoặc cả làng: xây nhà thờ, làm đình chùa v.v... Họ hoặc làng nhận ruộng, rồi khi người hiến ruộng chết họ hoặc làng sẽ cúng giỗ cho người này.

Kỵ điền là ruộng tư giao cho làng để cúng giỗ.

Có những trường hợp, những người không có con trai, con gái sẽ mua ruộng cúng vào họ hoặc vào làng để họ hoặc làng sẽ làm giỗ cho cha mẹ

mình. những ruộng này gọi là kỵ điền. Trong “Học luật lệ An nam”, Thân Trọng Huề viết:

Kỵ điền là ruộng tư giao cho làng để làm kỵ giỗ cho mình hay là kỵ giỗ cho ông bà, cha mẹ mình.

Của hương hỏa

Của hương hỏa là của cải gia tiên để lại, lấy hoa lợi dùng trong việc thờ

phụng và cúng giỗ. Không con cháu nào có quyền phát mại của hương hỏa, và trong trường hợp bị tịch biên, của hương hỏa cũng được trừ lại.

Cuốn gia phả ngày giỗ

Làm thế nào để nhớ hết ngày giỗ từ ngũ đại trở xuống, cả giỗ chính lẫn giỗ phụ, giỗ phụ đây là ngày giỗ những ông mãnh, bà cô, giỗ ông chú bà bác, vì chết yểu hoặc vì không con cái mà giỗ tết do các người cháu lo. nhiều người gia trưởng hàng năm phải cúng rất nhiều giỗ, khó mà nhớ hết.

Mỗi ngày giỗ đều được ghi trong một cuốn gia phả, tức là quyển sổ ghi chép tính danh, ngày sinh ngày tử và con cái của mỗi người. Mỗi gia đình đều có một cuốn gia phả. Muốn nhớ mọi ngày giỗ phải tra cứu trong gia phả. Quyển gia phả lại giúp người gia trưởng biết sự liên hệ giữa mình và người hưởng giỗ để khấn vái trong khi cúng.

Ở nhà quê quyển gia phả được giữ gìn cẩn thận, một biến cố gì trong gia Tín ngưỡng Việt Nam – Quyển thượng

đình, sinh hoặc tử, đều có ghi thêm vào.

Đối một người đã quá vãng, trong gia phả thường ghi rõ, ngoài tính danh, ngày sinh tử, tên các cụ sinh ra vị đó, tên hiệu, tên tục, tên hèm và chức tước.

Lại có ghi cả vị đó đã sinh ra những con nào, làm nên sự nghiệp gì.

có nhiều gia đình trong quyển gia phả có ghi cả sinh quán, trú quán và nguyên quán của từng người, lại có khi cả sự ưa thích lúc sinh thời của mỗi vị.