Bà Cô, ông MãnhPart 42

Hiếu đạo chưa đền ơn cúc dục

Khuất còn thêm tủi phận làm con

Vợ chồng thờ lẫn nhau:

Am dương chia cách đành đôi ngả

Nặng nợ tào khang một tấm lòng

Chồng thờ vợ:

Trăm năm ân ái nay ly biệt

Hôm sớm ra vào bặt bóng hồng

Thông dụng chung:

Người về âm cảnh thân thư thái

Kẻ ở dương gian dạ ngậm ngùi

Đối với ông bà cha mẹ, tại các bàn thờ ta có thể thấy đôi liễn mỗi bên bốn chữ:

Mộc tùng căn trưởng

Thủy tự nguyên lưu

nghĩa là:

Cây theo cội lớn

Nước tự nguồn trôi

Bà Cô, ông Mãnh

Bà cô, ông Mãnh là những con cái trong gia đình chết trẻ, chưa lấy vợ lấy chồng, gặp giờ linh, trở nên linh thiêng.

Sự linh thiêng này thường do sự báo mộng cho người sống và sự đi về

của những vong hồn này từng được người nhà các nhận qua một vài sự trạng xảy ra trong gia đình, thí dụ như đom đốm xanh bay vào nhà, hóa chân hương trong buổi cúng lễ v.v... mà theo tín ngưỡng thì tục cho đó là sự trở về hoặc sự hiện hồn của người khuất.

các bà cô, ông Mãnh chính ra cũng được thờ trên bàn thờ tổ tiên, nhưng vì tuổi nhỏ, sợ không dám cùng về hưởng lễ với các cụ trên một giường thờ

chung, cũng như ở trên dương trần, tại nhiều gia đình, trẻ con không được phép ngồi cùng ăn với người lớn, nên có những bàn thờ riêng cho bà cô, ông Mãnh.

Bàn thờ bà cô, ông Mãnh thường đặt ở dưới gầm hương án của bàn thờ

tổ tiên. như trên đã trình bày, bà cô, ông Mãnh vì tuổi nhỏ, phải thờ ở dưới Tín ngưỡng Việt Nam – Quyển thượng

thấp không thể thờ ngang với bàn thờ tổ tiên được.

Bàn thờ bà cô, ông Mãnh đơn sơ giản dị, chỉ có một chiếc bệ trên có đặt bài vị, nhiều khi không có cả bài vị nữa. Trước bài vị là một bình hương nhỏ, có vài ba chiếc đài để đặt ly rượu, đĩa trầu cau tách nước khi cúng, hoặc có hoặc không một cây đèn nhỏ - nếu không có cây đèn, khi cúng người nhà sẽ thắp một cây nến hoặc một ngọn đèn đặt vào.

Có nhà thờ chung nhiều bà Cô, ông Mãnh vào một bàn thờ với một bát hương duy nhất, có nhà thờ riêng, mỗi vong hồn một bát hương.

Bà Cô, ông Mãnh được cúng vào ngày kỵ ngoài ra gặp những dịp sóc vọng tuần tiết giỗ tết đều có lễ cúng.

Khi cúng bà Cô, ông Mãnh, người gia trưởng thường chỉ lâm râm khấn mà không lễ vì đây là vào hàng con cháu. Đôi khi, gia đình bảo con cháu vào hàng đàn em các bà Cô, ông Mãnh khấn lễ thay mình.

những gia đình có bà Cô, ông Mãnh gặp khi trong nhà có trẻ nhỏ vang mình sốt mẩy, người ta thường khấn tới những vong hồn này, có khi thắp hương với trầu nước ở bàn thờ, có khi bà mẹ các vong hồn chỉ lâm râm khấn miệng cầu xin các vong hồn phù hộ đứa trẻ đau được khỏi.