* VõngPart 72

Võng đan bằng sợi, hoặc bằng dây thừng, treo lên hai chiếc cột. Người nằm trên võng đưa đi đưa lại, vừa muỗi khỏi cắn lại vừa tạo nên gió mát.

Nhà quê, khi ru trẻ ngủ, người ta thường nằm trên võng, hoặc đặt chúng ngủ trên võng mà đưa.

Về những buổi trưa hè, bên ngoài trời nắng chang chang, bốn bề im ả, trong nhà tiếng võng đưa kẽo kẹt, thật là khiến cho người ta muốn ngủ. Thêm vào tiếng kẽo kẹt ấy, lại có giọng à ơi uể oải của bà ru cháu thì ai nghe thấy cũng phải buồn ngủ và muốn ngủ.

*

* *

Từ trên đã trình bày về các giường, phản, chăn, màn... dùng cho người ta lúc nằm nghỉ hoặc ngủ, nhưng dân quê Việt Nam tính rất dễ dãi, nhiều người bạ đâu cũng là giường tiện đâu ngủ đấy, nhất là về mùa nực, mọi người chỉ kén chọn chỗ mát để nằm ngủ.

Có người mắc chiếc chõng ra ngoài sân nằm ngủ, có người ngả lưng ngay trên hè nhà, lại có sẵn chiếc nong chiếc nia, dùng ngay nong nia đó ngả xuống đất làm giường nằm vào trong, và cũng đã ngủ những giấc ngon lành không kém gì những người ngủ

trong lầu vàng điện ngọc.

"Ăn được ngủ được là tiên,

Không ăn không ngủ mất tiền thêm lo".

Ban ngày làm việc nặng nhọc, thân thể mỏi mệt, sau những công việc cuối cùng, người dân quê đặt mình là ngủ, và ngáy o o. Vùng quê lại thoáng khí, ruồi muỗi cũng không nhiều, mà cho có muỗi ban đêm chăng nữa, một chiếc quạt giấy hoặc quạt nàn phành phạch là đủ vừa đuổi muỗi vừa ngủ rồi.

Sự thực, với gió đồng, rất ít muỗi, tôi không dám nói tới những vùng lắm muỗi như

Đồng Tháp Mười, như Cà Mau. Ở vùng này, người ta dùng nóp, và đã chui vào nóp là ngủ, ngủ một giấc cho tới sáng, sự mệt mỏi đã làm cho người ta dễ ngủ không cần biết đến đêm dà hay ngắn. Tiếng muỗi vo ve ngoài nóp hoặc ngoài màn có can gì.

Từ khi có xi măng, dân ta dùng để tráng nền nhà, nằm ngủ trên nền xi măng cũng thú và mát.

*

* *

Ăn và ngủ là những điều cần thiết, không ăn không ngủ không ai có thể sống được Tuy vậy, dân tộc ta ở một vị trí địa dư lắm núi đồi, nhiều biển cả, lại nhiều vùng thật là khô khan, nên tổ tiên chúng ta đã quen và lưu truyền lại cho chúng ta cái tinh thần khắc khổ, chống mọi gian nan do thiên nhiên tạo nên, thêm vào đó, luôn luôn hoạ xâm lăng đe doạ đất nước, nên lúc nào dân ta cũng đề cao cảnh giác để có thể chịu đựng sự

gian khổ ngõ hầu vùng lên khi có thời cơ thuận lợi như lịch sử đã chứng minh. Với tinh thần chịu khắc khổ bất chấp gian lao, biết rằng ăn với ngủ là những điều không thể không có được, nhưng ta chỉ ăn để mà sống, và ngủ để cho lại sức, tiếp tục sản xuất, sinh hoạt.

Thực vô cầu bão, cư vô cầu an, ăn chẳng cầu no, ở chẳng cần yên, huống chi ngủ, cốt sao cho qua đêm để lại sức, và sau một giấc ngủ, người Việt Nam lại phải nghĩ

ngay đến sự làm lụng.

"Khoan ăn bớt ngủ ai ơi!"

Câu ca dao trên đã luôn luôn nhắc nhở chúng ta chớ quá lưu tâm về ăn với ngủ, vì làm việc mới là lẽ sống, nhất là đối với một hoàn cảnh như dân tộc Việt Nam chúng ta.

Ngày nay, do ảnh hưởng cuộc sống vật chất phương Tây, một số người đã xa truyền thống, họ ăn các món ăn ngoại quốc, nấu theo lối lai căng, còn ngủ họ cũng cầu kỳ tìm đủ tiện nghi, cốt sao bản thân họ được sung sướng đúng như "tinh thần"

của chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa vật chất.