* Lễ nghênh hônPart 120

Sau lễ ăn hỏi, nhà trai có thể xin với nhà gái để làm Lễ Cưới, tức lễ nghênh hôn hay lễ “đón dâu” .

Trong lễ này có lễ dẫn cưới, nên trước khi ấn định lễ rước dâu nhà gái thường

“thách cưới” nhà trai, và những đồ lễ nhà gái đòi, nhiều khi nhà trai không lo nổi, vì nhà gái đã thách nào tiền dẫn cưới, nào đồ trang sức, nào quần áo cho cô dâu, nào lợn, nào xôi, để làm cỗ mời họ hoàng. Ðã có những chàng trai khi lấy vợ phải đi vay mượn, rồi món nợ cưới kéo dài hàng năm mười năm không hết.

“Thương con ngon cuả” là câu của nhà gái thường nói sau khi thách cưới mà nhà trai xin tỉnh giảm, được nhà gái nhận lời. Như thế nhà gái đã ” giơ cao đánh khẽ” .

Ca dao có rất nhiều câu về thách cưới, dưới đây là một câu đơn cử ra để chứng tỏ

sự thách cưới của người xưa thật là ghê gớm:

"Em là con gái nhà giàu,

Mẹ cha thách cưới ra màu xinh xao.

Cưới em trăm tấm gấm đào,

Một trăm hòn ngọc, hai mươi tám ông sao trên trời.

Tháp tròn dẫn đủ trăm đôi,

Ống thuốc bằng bạc, ống vôi bằng vàng.

Sắm xe tứ mã đem sang,

Ðể quan viên họ nhà nàng đưa dâu,

Ba trăm nón Nghệ đội đầu,

Mỗi người một cái quạt tầu thật xinh

Anh về sắm nhiễu Nghi Ðình,

May chăn cho rộng, ta mình đắp chung.

Cưới em chính chĩnh mật ong,

Mười cót xôi trắng, mười nong xôi vò.

Cưới em tám vạn trâu bò,

Bảy vạn dê lợn, chín vò rượu tăm.

Lá đa mặt nguyệt đêm rằm,

Răng nanh thằng cuội, râu cằm thiên lôi.

Gan ruồi mỡ muỗi cho tươi,

Xin chàng chín chục con dơi goá chồng.

Thách thế mới thoả trong lòng,

Chàng mà theo được, thiếp cùng theo chân.

Ðã đành rằng câu ca dao này có phóng đại lên gấp nhiều lần sự thách cưới, nhưng cũng chỉ nói lên cái tệ của tục lệ này. Sự thách cưới nhiều khi đã gần như việc nói thách để bán một món hàng. Ðể chê bai những bậc cha mẹ thách cưới quá độ, dân gian thường nói: “gả con hay bán lợn”. May thay tục thách cưới ngày nay không còn quá tệ nữa. Nhiều nơi đã bỏ hẳn tục này.

Sau khi đôi bên nhà trai, nhà gái đã thoả thuận về đồ thách cuới, hai họ ấn đinh ngày nghênh hôn. Ngày này thường được chọn vào những ngày được coi là “tốt ngày”

theo âm lịch những ngày không “xung”, không “kỵ” các tuổi của chú rể cô dâu.

Thường người ta kén “ngày hoàng đạo”.

Xưa, ngày nghênh hôn, nhà trai mang đồ lễ tới họ nhà gái. Ði đầu là một ông già cầm hương, thường được kén trong các ông già đông con và có địa vị . Sự lựa chọn này, có ý mong cho đôi trẻ “bách niên giai lão”, con cháu đề huề, làm ăn sung túc, ăn trên ngồi trốc. Ngày nay không còn tục này.

Khi đám cưới đi gần đến ngõ nhà gái, nhà trai đốt lên bánh pháo.

Lúc ấy, đường vào nhà gái có người chăng giây, nhất là các trẻ em. Hai em hai bên đường, mỗi em cầm một đầu dây, thường là chiếc thắt lưng điều. Dây chăng ngang đường như vậy, nhà trai phải cho các em tiền để chúng bỏ dây đi. Người ta kiêng sự

cắt đứt dây, nên nhiều khi gặp những đứa trẻ ương ngạnh, phải cho chúng một món tiền kha khá nếu không chúng doạ cắt dây.

Trong những đám cưới long trọng, có nhiều nhà bày hương án trong ngõ đến đón đám đưa rể. Nhà trai phải tặng những người bày hương án một món tiền, và những người này khi đám cưới đến thường đốt pháo để mừng chú rể.

Khi đám đưa rể đã vượt qua được lớp chăng dây, tới cổng nhà cô dâu, cửa ngõ lại đóng. Ðây là tục đóng cửa, thường do các cô em dâu hoặc người nhà. Nhà trai, phải bỏ tiền ra để cho người mở cửa, gọi là “tiền mở cửa”.

Cửa đã mở, họ nhà trai bước vào giữa tiếng pháo nổ, pháo của nhà trai đốt và pháo