Kén Vợ Kén ChồngPart 113
About this text. This text comes from a typeset edition that was digitised, so typing and scanning errors remain.
The full text is available in Vietnamese only.
Việc vợ chồng là việc trọng đại nhất trong đời người, bởi vậy phải lấy lễ nghi ràng buộc, nhưng trước khi đi đến những lễ nghi phải có sự thuận tình của đôi trai gái và nhất là của cha mẹ đôi bên. Thời xưa sự thuận tình của cha mẹ là cần thiết, vì trong việc hôn nhân của con cái, như trên đã nói, quyền chính là ở cha mẹ, còn ngày nay cần sự thuận tình của các đương nhân và các bậc cha mẹ chỉ đóng vai trò ‘cố vấn’, khuyên bảo con cái trong việc kén chọn người bạn trăm năm.
Trai gái đôi bên lấu nhau, không phải bạ đâu lấy đấy, mà phải có sự lưu ý, nhìn trước để kén người có thể chung sống với mình trong hoàn cảnh của mình với sự
thuận hoà.
Đến tuổi trưởng thành về sinh lý, tự nhiên trai gái hiểu biết sự kén chọn của mình.
Trước đây, vì việc cưới xin của trai gái thường tiến hành trong tuổi còn nhỏ, nên phải nói, việc kén chọn chính là do cha mẹ nhiều hơn.
Lấy vợ kén tông, lấy chồng kén giống . Sự hiểu biết của cha mẹ với kinh nghiệm việc đời qua những điều từng trải, cha mẹ nhìn biết trai gái trong làng những đám nào
có thể làm dâu con mình được, có thể tạo hạnh phúc cho con cái mình, và những chàng trai nào khả dĩ trở nên giai tế của mình, có thể cho con gái mình ‘Nghìn tầm nhờ bóng tùng quân’
Việc kén chọn xưa nay có điều dị biệt. Xưa kén ‘môn đăng hộ đối’, đôi bên trông vào gia thế, trông vào điạ vị xã hội của nha.
Kén con ông cháu cha, kén gia đình có luân lý đạo đức, nhưng cũng lại kén tông, kén giống, ngõ hâù huyết thống được bảo toàn với nòi giống tốt, với dòng dõi hay.
Con hiếu phải vâng lời cha mẹ. Con gái ‘cha mẹ đặt đâu ngồi đấy’ còn con trai cũng không bao giờ dám từ chối người vợ cha mẹ kén chọn cho mình.
Kén vợ cho con, người ta chú trọng đến cái đức hạnh nhiều hơn nhan sắc, vì ‘cái nết đánh chết cái đẹp’ và ‘sắc đẹp không mài ra mà ăn được’.
Nói như vậy không phải là người ta bỏ qua nhan sắc, nha sắc cũng dự phần trong việc kén chọn lứa đôi, nhất là khi người ta lấy những người thiếp. Thê dụng đức, thiếp dụng sắc ‘vợ cái con cột’ cần phải kén người đức hạnh, còn vợ lẽ con thêm người ta mới nhằm tới sắc đẹp nhiều hơn.
Ở đây tưởng cũng nên nói thêm về vấn đề giầu nghèo ‘Giá thú bất luận tài’, việc hôn nhân không nói đến tiền của, mà cần ‘môn đăng hộ đối’ gia thế và điạ vị xã hội của đôi bên. Chỉ những người tham giầu mới nói đến giầu nghèo. Ai cũng muốn tránh cảnh thị phú khinh bần nó thường là cội nguồn của sự bất hoà trong gia đình.
Theo tục lệ xưa, cha mẹ kén vợ kén chồng cho con, nhưng thường cha mẹ vẫn hỏi ý kiến con cái trước, và việc thuận tình của con cái ít khi cha mẹ cản trở, trừ những trường hợp rất ít ỏi.