PHƯỜNG SĂNPhần 10 · trang 103–112

103Trang sách 103PHƯỜNG SĂN

105Trang sách 105Hai ảnh em Tuyền và Lựu mấy hôm nay hi-hục níu lại chiếc lưới gai. Họ soạn lại lưng mắt lưới, sét lại từng sợi giây, để sắp sửa khai mạc mùa săn. Cứ kề ra ở nhà quê ta thì làm gì có mùa săn, và gập thức gi là người ta đánh bãy hoặc bắn thức ấy.

Tháng bầy, tháng tám là mùa chim ngói thì người ta săn chim ngói, tháng tư, tháng năm mùa chim sẻ thì người tạ đánh bây chim sẻ. Ngoài ra còn, nào : le-le, dế sâm cầm, vịt giời, giang, sếu, người la thường bắt được luôn luôn. Nhưng cái gì cũng vậy, sự chung dung vẫn thường tạo nên nhiều thả vui đầy đủ hơn, thi sự săn bắn lại càng nên họp đoàn đề bênh vực nhau trong những cuộc săn rửng nguy-hiêm, đề tạo lấy

106Trang sách 106cái thú xum họp đoàn thể sau những cuộc đuỗi thú xuốt những khu rừng rậm nủi cao.

Ai đã có dịp đi qua những làng ở ven giẫy núi Yên-Thế tỉnh Bắc-Giang, Tam-Đảo tỉnh Vĩnh-Yên, hoặc Ba-Vì tỉnh Sơn-Tây chắc cũng thừa biết rằng dân làng ở những khu này thường họp thành đoàn thể đề lổ chức những cuốc đi săn vui vẻ.

Hàng năm, trai làng, ngoài những công việc đồng áng hoặc buôn bán, vẫn giải-tri bằng cái thú đi săn. Một cái súng kíp kiểu mán, một cái lưới gai hoặc một cái lồng bầy là đủ cho một chàng trai ở ven rừng núi kiếm được thịt ăn. Nhưng cuộc săn đón thân riêng rẽ như vậy, chỉ là mội cách luyện tập của chàng trai để cho khi mùa săn chinh thức khai mạc, hoặc khi có thủ dữ đến khu rừng của làng là họ họp nhau lại thanh phường để săn chung.

Ai đã đến xã Thanh-Lũng thuộc phủ Quảng-Oai, xã Ngọc-Nhị và Tòng-Lệnh thuộc huyện Bất-Bạt tỉnh Sơn-Tây chắc cũng biết tiếng những phường săn ở làng này nhất là bai phường Ngọc - Nhị và Tòng-Lệnh

107Trang sách 107bọ thường săn được hồ, báo, hươu, nai, lợn có, luôn luôn.

Tuyền và Lựu là người làng Ngọc-Nhị.

Cũng như những nhà khác ở trong làng. anh em nhà này có đủ khí-cụ đi săn như súng kíp, một súng cồ của ta, lưới gai, nỏ tre đực và giao trường, giáo mác. Là cơn trai làng Ngọc-Nhị phải có chân trong phường săn, nghĩa là phải có can đảm để không sợ chết, nếu gặp những trường hợp nguy-biểm của những cuộc săn rừng:

Khí cụ cần nhất của các cuộc săn rừng là lưới gai lốt và súng kip nhậy. Tuyền và Lựu còn nhớ rằng lúc sắm cái lưới này, hai anh em phải bán mất gần trăm bạc thóc để thửa gai. Lưới rộng gần 7 thước, giài ngót 20 thước mà lại phải đan giày mắt.

Lưới dùng để chăng ở các con đường mà thú vật có thể đi qua được.

Ngoài những khí-cu ra, muốn đi săn, phường săn thường vần phải có những con chó, thính và nhanh để mà duối thủ chạy về phía lưới. Những con chó của họ, họ kén giống riêng tuy chúng cũng chỉ là con chó. Annam trăm phần trăm, với những

108Trang sách 108cái tầm thường như Vàng, Vện, Đen, Đốm Mực.

Tuyền và Lựu cũng có mội bầy chó, nhưng cả bầy chi có hai con Khoang va Vá là săn giỏi. Chúng đánh bơi rất nhậy, chúng đuỗi thú rất mau và khi định lừa hủ về chỗ chăng lưới thi thật tài tinh. Còn nhớ hồi mùa săn năm trước trong lúc cả làng đang ngơ ngác không hiều con nai còa chốn vào phía nào thi hai con Vá và Khoang của hai anh em Tuyền đã lùa được nó cuay thộc vào lưới. Lưới chụp xuống, dẫn làng xúm lại, vừa đề bắt nai vừa đề trầm trò khea ngợi đôi chó khôn. Cũng có giống chó, mỗi khi chủ bắn chết được một con chim, thường tha vào bụi mà ăn, nhưng giống cho phường săn Ngọc-Nhị này thi khong thế. Chúng suyt chim ở các bụ lên rất khéo, và mọt khi, theo tiếng súng kip nỗ mà có chim rơi, thi dù chim còn cô gượng bay, chúng còn sàn sạt duỗi để tha về kỳ được cho chủ, không kể bụi rậm lăm gai hay giòng xuối lắm cẻ. Trong các bây cho khôn thi Và và Khoang của hai anh em Tuyền được liệt vào hạng nhất. Hai

109Trang sách 109anh em nhà này trông nom săn sóc đôi chó cũng cần thậo ngang những chủ gà chọi vỗ gà. Có thức ăn ngon, không bao giờ họ quên phần chó. Gặp những ngày trời năng bọ thường mang chó ra lắm ở xuối.

Bây giờ mùa săn sắp tời. Năm nay mùa sản khai mạc bơi muộn, vi mọi năm đầu tháng lám đã có lệnh được săn mà năm nay mãi đến gần sang tháng chin mới có giấy sức ngày mở mùa săn. Cùng với lúc họ sữa sang lại lưới gai, lau lại súng kip, ngó lại bộ giao trường, giáo mác, họ càng săn sóc đến bày chó hơn.

Thấm thoắt thế mà đã tởi ngày họp phường. Ông chánh phường cho đánh trống đề bảo gọi hội-viên. Ông chánh phường năm nay là ông Bát-Tăng mỏi thay ông cà Kính tạ thế bồi đầu năm. Làm chánh phường săn không phải là dễ. Điều thứ nhất lá phải làm thế nào cho hội viên tin nhiệm minh thi mới có đủ uy qbyền ma sai khiến học được. Bao nhiêu việc giao dịch với quan nha về những điều xin phép hội họp, về những giấy bảo có thú dữ, ôug chánh phường phải nhân danh bội

110Trang sách 110viên mà lo liệu bết. Nói tóm lại, ông chánh phường phải là người có thế lực để trên nề dưới vì. Ong Bát-Tăng làm chánh phường thật là đủ điều kiện, Ông giầu có, giao thiệp rông, nhất là lại bắn giỏi. Các bội viên cũng hài lòng về sự ông thay chân ông cả Kính.

Nghe tiếng trống bảo hiệu, hai anh em Tuyền mang lưới, mang súng giất nhau đền nhà ông Bát-Tăng. Trước khi đi, Tuyền dặn vợ ở nhà phải mua rượu sẵn sàng vi đã là mùa săn khai mạc thi thềnao lúc về cũng có thịt nhắm, chẳng nhiều thì ít.

Tuyền gái nhin chồng, cười bảo :

- U, Bố nó cứ mang nhiều thịt về đây và còn chú Lựu phải cố đề ông Bát cho không cô Hân nhé.

Lựu đỏ mặt vi chị dâu chế. Chính ra Lựu cũng hơi thích cô Hân thật. Cô Hân không bẳn đẹp nhưng có duyên. Ông Bát Tăng trong lúc vui câu truyện thường nói là cô Hân ông chỉ gả cho người nào săn thạo. Con trai làng Ngọc - Nhị này phải biết săn mới được. Ông vẫn kết câu truyện như vậy.

111Trang sách 111Cũng như mọi lần, hai con chó Vá và Khoang lại được đi theo chủ. Hai anh em Tuyền đi cạnh nhau mà chẳng ai nói nửa nhời. Mỗi người nghĩ mỗi nẻo. Tuyền nghỉ đến cuộc săn đầy thú vị, còn Lựu thì nghỉ đến ông Bát Tăng và nghĩ nhân thể đến cả cô Hân nữa. Ứ, cử kề ở làng Ngọc- nhị bây giờ, săn bắn giỏi mà chưa vợ thi ai đã bằng Lựu chưa. Lựn tự thấy minh cũng sứng đáng làm khách đông sàng nhà ông Bát lắm.

Lúc Tuyền và Lựu đến thì , nhà ông chánh phường đã đông người, người nào khí giới ấy, và một bây chó trông rất tinh nhanh đang hăng hải đề sắp ra trận.

Phường săn đã tễ tựu đủ mặt và dân làng cũng đến rất đông, tuy nhiều người không có chân trong phường. Bởi lễ mỗi khi săn được thứ gì dù nhiều hay ít, ngoài những hội viên trong phường ra, những dân đinh có công trong cuộc sua thủ đều được hưởng phần thịt chia. Thịt dã thủ chia đều cho các hồi viền, duy ông chánh phường là được gấp đôi, bác dân đinh có mặt cũng được ngang phần như hội-

112Trang sách 112viên vậy.

Thấy Lựu đến, vài người tủm tim cười.

Lựu thấy nóng bừng tai, và chàng ước mong rằng trong cuộc đi săn này chàng sẽ là người lập được nhiều công trạng hơn hết.