HÁT TRỐNG QUÂNPhần 3 · trang 25–36

25Trang sách 25HÁT TRỐNG QUÂN

27Trang sách 27Trống quân, trống quít, trống còi Ta chẳng lấy nó, nó đòi lấy ta Trống quân anh đánh dịp ba Lúc vào dịp bầy, lúc ra dịp mười (Ca dao) Giời trọng thu vừa chong vừa dịu. Gió thu bây hầy thồi mấy lá vàng rơi. Mùa bồng đã rộ, mùa bưởi đã nhiều. Chỉ còn mấy ngày nữa là tết Trung-thu..

Trăng đầu tháng đầy dần và đã gần đây hẳn. Lúa ba giăng dưới ánh sương thu tỏa lên một hương thơm diu dịu. Mỗi luồng gió đi qua ruộng lúa, lại nàng cao những tiếng thi thầm nho nhỏ của những bông thóc nhẹ cọ sát vào nhau.

Trong làng đã có những đảm rước của trẻ con đi từ xóm nọ xuốt xóm kia và ở

28Trang sách 28mỗi đầu xóm đã lập lên một đám bát trống quân. Trai tài, gái sắc trong làng tha hồ mà ganh sức đua hay.

Dân Bắc-Ninh là dân thích những thú chơi thanh nhã, nhất mấy huyện Võ-giàng, Tiên-du, Yên-phong, trai gái các làng đều biết hát đủ các giọng: Quan họ, Ví và Trống quân. tháng Xuân Ba Mùa nào câu ca ấy.

đi hát quan họ ở các họ đưa nhau làng, thì tháng tám họ lập trống quân để mua vui với nhau ở ngay bản xã.

Trống quân lập rất dễ dàng. Một chiếc thùng chè hay một chiếc thùng sắt tây không thi càng tốt, một giây Mừng hai chiếc cọc một cái que chống..

Đấy, tất cả vật liện chỉ có thế, nhưng những vật liệu đó lập ra ở nơi nào thi nơi đó bấp dẫn được đến rất nhiều. nam thanh nữ tú.

Hai chiếc cọc đóng giữ hai đầu thừng, chiếc thừng chăng lên trên chiếc thùng sắt một chiếc que chống chiếc thừng cho căng liếng giây thật căng. Giày càng kều vang càng giài. Muốn đánh cho

29Trang sách 29kêu thì tiện chiếc dùi cho vừa taya rồi mỗi câu hát dứt, chiếc dùi đập vào chiếc thừng là sẽ bật ra những tiếng " thinh thùng thinh » rất nhiều ý nghĩa với tài tử giai nhân. nho mất 1 3 Xóm Chu, xóm Bắc, xóm Già, xóm:

Rừa, mọi nơi đều có trống quân, chẳng: lễ xóm Đông lại chịu thua các xóm hay S80 ? Mọi năm cô Lan con ông Lý Bá chưa đi lấy chồng thì sống chết lừ. mồng bầy tháng tám trở đi, tối nào cô cũng cùng lũ em đóng cọc chăng thừng! lập trống quân để hát với bạn bè trong xóm, Năm nay cô Lan đã có chồng, trai gái xóm Đông đành chịu đi hát nhờ xóm, khác hay sao ? Không, cô Lan đi lấy chồng thi đã có cô Vân con ông Chưởng bạ, đứng lên lập trống quán.

Trống quân đã lập lên rồí. Tiếng « thinh thùng thình » ở chiếc thừng bật ra và kéo khách lại rất chóng.

Cô Vân lập lên thì cô hát trước. Cô hát một câu thách thử các trai gái đã đến nơi mà không chịu hát:

30Trang sách 30Đã đi đến chốn thì chơi Đã đi đến chốn tiếc nhời làm chi.

Thình thùng thình Gâu hát của cô Vân vừa rứt thì tiếng rì rầm cũng vỗi lên ở bên ngoài. Kẻ nọ súi người kia vào hát, người ka kéo kẻ nọ cùng ngồi xuống để cùng hát một đôi câu.

Cô Vân mọi năm vẫn có tiếng là người bát giỏi. Cô vừa tốt giọng lại vừa nhiễu câu. Cờn nhớ bồi năm ngoái, cô và cô Luan đã hát bại bọn con trai xóm Chu ở đảm trống quân ngay xóm ấy.

Năm nay cô lập lên đám trống quân - này, vắng cô Lan cô chỉ lo bọn con trai xóm Chu đến trả thù thi liệu bọn cô có đối đáp được chăng? Điều cô lo rất là có lý, vi vừa nghe tin cô lập trống quân các cậu Sửu, Sáu, Bằng ở xóm Chu đã rủ nhau đến đề cùng nhau định trả cái thù năm xưa.

Cáo cậu bàn nhau là đã ngồi vào đám hát thi bát trước đi, vừa chặn được đõi phương vừa được lợi một câu hát, nêu cuộc hát gắt gao đưa đến những câu hát đố.

31Trang sách 31Cho nên, câu hát cô Vân vừa rứt, ba cậu cùng kéo nhau ngồi xuống. Thấy các cậu, Vân vội vàng gọi thêm các bạn đến để trợ lực với minh. Cô còn đang tìmgtbêm hạn gái thì bên trai đã cất tiếng lên :

Tháng tám anh đi chơi xuân (1) Đồn đây có hội trống quân anh vào Thinh thùng thình Trước khi hát anh có lời rao Không chồng thời vào, có chồng thời ra Thình thùng thình Có chồng thì tránh cho xa Không chồng ta sẽ lân la tới gần Thình thùng thình Hát xong câu hát Sàu lấy làm đắc chỉ vì đã chặn trước, dù Lan có đấy cũng chẳng đám ngồi xuống hát cùng các bạn. Sáu không thích bát với Lan. Anh chỉ ưa hát với Vân thôi. Vân vừa trẻ vừa xinh lại thêm giọng hát nhẹ nhàng khoan nhặt, đã khiến cho nhiều chàng trai say đẳm.

Vân cũng biết Sáu để ý đến mình và lòng nàng cũng hơi sao xuyến với những cân đầy dẫy tinh âu yếm của Sáu bát lên.

32Trang sách 32Vì có Sáu nên cuộc hát bôm đó tuy là bọn con trai xóm Cou có ý muốn trả thù năm trườc, cũng không có gì là gay go hiểm hóc. Mỗi lần các bạn muốn bát một cây đỗ oái-oăm, thì Sáu lại hát lên những câu đây tình tử.

Trên trời có đám mây xanh Ở giữa mây trắng, chung quanh mây vàng .

Ước gì ta lấy được nàng Đề anh mua gạch bát tràng về xây Nghe câu hát, má Vân thấy nórg bừng và lòng Vân hồi hộp. Năng cũng ước ao như câu ước ao của Sáu.

Nàng hát lại :

Trên trời có bóng sao băng Trông xuống chợ Bằng có giấy hàng cau Đối ta tốt số lãy nhau Một số thời giầu, một số lắm con Đẻ ra con đẹp, con ròn Con đẹp giống mẹ, con ròn giống cha Gái thì giữ viẹc trong nhà Trai thì đi học đỗ ba khoa "liền Khoa trước thi đỗ Trạng - Nguyên Khoa sau Tiển-sĩ đồ liền ba khoa

33Trang sách 33Cuộc hát kéo giài bằng toàn những câu êm dịu. Những câu hát đố không thấy có.

Những khách, đi nghe càng chú ý. Trăng trên trời từ từ lên cao. Đảm mây trắng lững lờ che trăng khuất. Trời càng khuya, gió càng mạnh. Bụi tre đầu xóm cót két 0ọ vào nhau như muốn chắn những luồng mây chạy.

Đêm đã lâu rồi. Đòi bên tuy còn muốn hát nhưng cũng đành từ giã ra về hẹn đến tối hôm sau lại tái ngộ. Sáu còn hát ném theo câu cuối :

Đã chơi, chơi chốn mỹ miều Trăm gươm kè cổ cũng liều mà chơi Thinh thùng thình Lòng đôi bên càng rung động. Họ âu cần hẹn bò nhau đến tối hôm sau lại hát.

Đi bên hai bạn, Sáu lòng thênh thang hởn hở. Nhưng Sửn và Bằng thì không thết Hai chàng chỉ định trả cái thù năm trước, hên định sau mãy câu hát Vặn thì hát những câu hát Đố đè bẹp lấy bọn Vân.

Hai chàng nhất định đến tối hôm sau sẽ đem hết tài năng ra thi cao thấp.

34Trang sách 34Tối hôm sau, trắng tỏ hơn. Đảm trống quân đã lập tự bao giờ. Bọn Vân có cả Lan đã sẵn sàng chỉ chờ bọn Sửu, Sáu và Bắng đến là bắt đầu hát thôi. Trong lúc chờ đợi, muốn bát trêu mấy cậu trai làng chỉ lởn vởn ở quanh mà chưa có gan ngồi hát ở đám nào, Lan cất lên:

Trống quân có đĩa thịt bỏ Những anh không vợ đi mò cả đêm Thình thùng thình Tiếp sau liếng hát là một tràng cười ầm ỹ. Mấy cậu trai xấu hỗ lủi thủi giắt' nhau đi. Trong khi ấy bọn người còn lại trầm-trở : & Cô Lan con cụ lý Bá thì phải biết ! Cô ấy hát dâu là được đấy. Bao nhiên giải tưởng trong làng chẳng về tay cô ấy là gìl »

Nghe người ta khen minh, Lan sung sướng. Nàng càng hăng hái, chỉ mong bọn trai xóm Chu mau đến để cho nàng được hãnh diện thêm với mọi người.

Sửu và Bằng giắt vải người nữa đến.

Các cậu hôm nay nhất định hát đỗ bọn

35Trang sách 35cô Vân. Thấy can mãi không xuội Sáu không cùng đi với cảchsâmnhilta. Sáu chi đứng ngoài mà chứng kiến quộc nẫua.. - Bon trai vừa ngồii gắpi sửa lêa tiếng, hát thi đã có tiếng thi nà thùng chinhx rồi tiếp luôn câu hát của Lan : • m9 gaudo 16n Trõng guần em tập tên đây - Áo giải làm chiếu khăn quây làm" tu rg " Đừa v đhới anh trắng chổng nọiĐ ộ'"'Co e!

T° Cũng "hàt, gỡ chòng cũng chời Con thi em mướn vú nuôi .. .ig uốib Chông thì em để hát nơi xóm nhà Thình thùng thình Thôi chết ! Giọng bát cô Lan ! Thế là các cậu bên trai vừa bát vừa lo thua !

Mà các cậu thua thật.

Sau mãy câu hát Vặn bước sang bát Đố thì các cận đành chịu những câu hiểm hóc của Lan.

Thấy các cậu thua. Vân còn theo Laa hát ghẹo :

Nhất cao là núi Ba-vi Chị còn vượt được kể gì cỏ may Nhất giỏi là trại Sơn-lây

36Trang sách 36Chị còu địch được nữa giây bìm bìm Thình thùng thình - Gớm chị Vân, sao chua ngoa thể, tiếng Sáu ở ngoài nói.

- Nhưng các anh ấy lại cử định bắt nạt chúng em.

- Có các chị tha bắt nạt các anh ấy là phúc !

Giọng Sáu nói sao mà dễ thương quá.

Vân như ngập ngừng muốn nói thêm một diều gì...