CHIM GÁYPhần 8 · trang 79–88

79Trang sách 79CHIM GÁY

80Trang sách 80YAO MIEO

81Trang sách 81Ông Khải đang nhin lại cóng thóc và cóng nước ở lồng, chim thì bổng con chim gù lên một thôi già. Khi ông quay lại thì ra ông Nhất đến chơi ; con chim của ông vốn là con chim thành khách nên mỗi khi có ai đến nhà, bất kỷ quen lạ nó đều gáy một hồi để chào khách và cũng như để bảo chủ nhân.

Con chim này ông đánh được ở cánh đồng làng Rạm, ven giấy núi Nam-sơn, huyện Vỗ-giàng. Lúc mới đánh được nó còn son, nhưng trông những cườm ở cổ nó đẹp, thi ông giữ lại để nuôi, chứ chính ra bấy giờ nó chưa biết gáy. Ông cũng không ngờ rằng sau bốn năm tháng mà nó đã trở nên một con chim thành khách

82Trang sách 82lại gáy bở tư, nghĩa là mỗi lần cất tiếng gáy thì ta nghe rõ bốn tiếng một. Chim gáy bở tư rất hiểm, thường thường chỉ có chim gáy bồ đôi hay bở ba. .Nuôi được con chim thành khách lại là một điền rất may mắn, vi chim gáy chỉ khi nào nghe thấy chim lạ gù mới gù theo, còn nhốt ở trong lồng mà mỗi khi có người đến lại cắt tiếng gù thì không phải bất cứ con chim mào cũng gây được như vậy. non Cũng như nhiều người khác ở trong làng, ngoài công việc đồng áng, ông Khải có một thú tiêu khiến : nuôi chim gáy. Ông nuôi chim rất khéo, một minh ông đã gây được năm bầy con chim thành khách. Nhưng lần nào cũng vậy, cứ công trình chăm nơm cho một con chim có kết quả là lại có người đến nắn nì- xin ông để lại cho.

Vốn tính ông cả nề thành chẳng chơi được con nào lâu. Nhưng được cái ông đánh bẫy chim bay gặp may nên bao giờ ông cũng có chim nuôi.

Ông Nhất cũng chơi chim những ông kbông đũ đờ dùng đẻ đi dánh bầy chim,

83Trang sách 83nên ông thường đến rủ ông Khải cùng đi, ông Khải có đủ lòng bẫy sập, lưới và nhựa. Ba đô dùng ấy là ba cách đánh bẫy chim.

Lồng bẫy sập là một chiếc lồng bằng tre có phủ lá thông kim bay lá gồi. Là thông kim được mọi người ưa dùng hơn.

Trong lồng nhốt con chim môi gọi là mồi lồng để đối lại với con chim mồi đất khi dùng lười. Trước cửa lồng có một khoảng rộng đan băng tre và có một cái câu.

Chim mỗi lồng gáy ở trong lồng gọi chim ngoài đến. Giống chim gáy là một giống chim hay đánh nhau ; chim ngoài nghe thấy chim mồi gáy thi sông đến và đậu lên cái cầu, ở đấy đã cớ một máy sập.

Chim đậu lên, làm động tới con cò, con cò kéo cái màng đan bắng giây ở trên úp xuống. Thế là chim mắc bấy.

Bãy chim bằng lưới thì phải dùng mồi đất. Những con mồi đất này thả ra, chân có buộc giây. Ở dưới đất người đánh chim quắng ra mấy bông lúa. Chim mỗi vừa ăn vừa gù. Chim ngoài nghe tiếng kéo đển sa xuống ăn. Chiếc lưới giải từ trước,

84Trang sách 84theo đà tay người bẫy chim rật lên là chim hết đường chạy.

Hai lối bẫy bằng mồi lồng và mồi đất này rất thần tình, nhưng phải có chim mỗi. Lồi thứ ba là căm nhựa ở các bờ ruộng hay ngọn cây, không cần chim mời.

Nhựa ở cáo đầu que rất rính chim đận vào là mắc ngay.

Ông Khải bao giờ cũng sẵn sàng chimm mồi, và hễ được ngày rỗi là ông đi dánh chim. Một minh với một thó lưới, một cái lồng và vài con chim mỗi là đủ cho ông đi được từ sáng đến chiều mới về với mấy con chim bẫy được.

Chim bãy được, những con mái thì ông thịt, những con đực thi ông nuôi, hoặc có ai biết tinh ông, khéo nịnh mà khen ông có mỗi tốt, lưới kỹ và hay gặp may trong sự đánh chim là ông cho ngay không tiếc.

Thấy ông hay đem cho chim, bà Khải tiếc, thường bảo : « Thầy nó chỉ được cái ưra nịnh, tội gi công cốc cả ngày giầy nắng giạa gió mới đánh được lại cho đi. Không nuới nữa thì tốt thịi cho mà ăn có , đe

85Trang sách 85xường không s.

Đối với những lời như vậy của vợ, ông Khải chỉ đáp : « Bu mày thì biết thế nào »

Ông cho là đàn bà hiều làm sao được những cái chơi bời lịch thiệp của đàn ông, đàn bà chỉ biết cho con chim đi là thiệt chứ biết quái gi nữa. Đối với ông thì ông cần phải rộng rãi với những bạn chơi chim. Mình có đánh bẫy được, và người ta có quý mình người ta mới xin, chứ vật thử con chim đáng giá là bao. Cứ hai hào một con, thì phiên chợ mua thiếu giống.

Hôm ấy ông Khải dự định đi đánh chim chơi. Bãy giờ đang mùa gặt lúa muộn, chim ra nhiều. Thấy ông Nhất đến chơi ông khải hỏi : « Thế nào, ta lên ngã tư Trâm đánh bẫy xem có được con nào không, đi ». Làng Trâm là một làng thuộc huyện Việt-Yên tỉnh Bắc-giang sát ngay huyện Võ-giàng. Ớ đấy có một khu dy um tùm nên chim gáy hay đến ăn lắm.

Ông Nhất sang chơi với ông Khải hôm nay, không phải thật bụng sang thăm bạn.

Chẳng qua con chim thành khách của ông vừa bị mèo vồ mất, nên ông định đến

86Trang sách 86đề liệu lời xin khéo con chim của ông Khải, hay là nếu cùng lắm thì rủ ông Khải đi đánh bẫy một mẻ, may có được . con nào đẹp thì lấy nuôi.

Thấy ông Khải rủ đi đánh chim, ông Nhất ra vẻ ngần ngừ rồi đáp :

- Hôm nay buổi chiều tôi phải ở nhà có chút việc.

- Việc gi thế? Hãy đi với tôi một buồi, rồi được con nào tốt thì lấy về mà nuôi ?

Ông Nhất thuận đi nhưng ông còn hỏi ông Khải :

- Hiện bây giờ ở nhà ông có con chim nào chơi được không ?

- Mấy hôm nọ có con chim bổ ba, nhưng bà nó nhà tôi lại làm thịt mắt rồi.

Bây giờ thì chỉ còn mấy con mồi với con chim thành khách này Vừa nói ông Khải vừa chỉ vào lòng chim.

Ông Nhất sấn đến lồng chim. Ông ngắm gi một cách thèm thuồng từ con chim đến những chiếc cóng sử trắng tinh đựng thóc Ca và đựng nước.

87Trang sách 87Thấy bạn để ý đến mấy chiếc cóng, ông Khải khoe : « Những cóng này tôi gửi bà lý Hội mua ở tận tỉnh đấy. Người ta vẫn dùng nó đề cho chim họa-my ăn, chứ chim gáy của minh thì cóng sành cũng xong >.

- Đẹp thực, mà cả con chim cũng đẹp !

- Nó gáy bổ từ đấy ông ạ. Thật là may mà tôi gây được nó. Chứ ngày mới đánh được nó, đã biết gi đâu. Bây giờ thì tôi thích nó lắm. Ai có giả đến chục bạc tôi cũng chẳng bán.

Xem chừng không thể xin được con chim hay ãy, ông Nhất về nhà cởi bởt chiếc áo giài, để đi bẫy chim cùng ông Khải Ông Khải lấy sào, soạn lưới, xếp nhựa và mắc lồng bẫy vào gánh đi. Ông lại cần thận mang theo cả cái lồng không đề đựng chim bầy được.

Trông thấy ông, đầu đội cái khăn tai chó, vừa đi vừa lùng túng những lồng cùng lưởi, bà Khải lầm bầm : « Thi tội thân gì mà phải đầy đọa thể. Rồi có bẫy được con nào lại cho cái lão Nhất bết ! > Trong các bạn chơi chim của chồng, bà ghét nhất ông Nhất vì ông chỉ tìm cách chơi lấy lợi.