Những ngày lễ đình Bình ThuỷPhần 31

Qua những trang trên, những nét chung về hội hè đình đám miền Nam đã được trình bày, theo đó thường tại các đình, dân làng chỉ thờ vị THÀNH

HOÀNG BỔN CẢNH không có tính danh. Tuy nhiên cũng có những biệt lệ, một số ít các làng thờ các danh thần nghĩa sĩ, và cũng có một số ít hơn thờ các vị tôn thần hữu danh tính, như trường hợp làng Bình Thủy thờ ông Đinh Công Chánh, hai vị công chúa là Trầm Hương và Huệ Cô

công chúa cùng hai vị nhân thần khác là các ông Nguyễn Xuân Quế và Phan Nhựt Vĩnh.

Đình Bình Thủy là một ngôi đình lớn. Du khách có dịp đi trên con đường Cần Thơ, Bình Thủy, khi đi khỏi cầu sắt Bình Thủy, nhìn sang tay phải sẽ thấy ngay ngôi đình tráng lệ, kiến trúc rất mỹ quan. Chung quanh đình có tường hoa cột trụ xây gạch gắn song xi măng. Hai bên cửa, về phía hữu thờ Thần Triệt Lộ, phía tả thờ Thần Phong Thủy. Ngoài ra lại có cả

miếu thờ Thần Hổ.

Thần tích

Ông Đinh Công Chánh trước làm bổn bái trông nom việc đình miếu. Lúc chết hiển linh thành Thần về cơ báo cho dân xã biết. Ngày 29-11 năm Nhâm Tuất (1862), vua Tự Đức có sắc phong Thành hoàng Bổn Cảnh.

Theo dân bàng thuật lại, ngôi đình trước kia cất bằng lá, mãi tới năm Tân Hợi (1911) đình mới được xây cất như ngày nay.

Hai ông Nguyễn Xuân Quế và Phan Nhựt Vĩnh là những người chết gặp giờ linh thiêng được thành Thần. Trầm Hương và Huệ Cô công chúa, thần tích không ghi rõ.

Tương truyền rằng, ngôi đình hiện tại sau khi được cất xong, dân làng có tổ chức lễ cầu cơ tạ ơn thần tại chùa Nam Nhã, các vị thần đều giáng bút để ngợi khen.

Dưới đây là hai bài thơ giáng bút của tôn thần Đinh Công Chánh và Trầm Hương công chúa.

Bài thơ của tôn thần Đinh Công Chánh:

Cảnh lịch Long Tuyền khéo sửa sang([1])

Cơ đồ rực rỡ sức Cung, Cang.

Thềm soi dáng hổ trương gia phụng,

Cột trổ vóc rồng lập cánh loan.

Huyền võ tàn che, chim nghỉ mát;

Đàn xà đường lộn, khách nghênh ngang.

Đố ai có biết cơ này hứng

Chén rượu quỳnh tương rót đã tràn.

Bài thơ của Trầm Hương công chúa

Bồng lai cảnh lịch ấy đâu là,

Cổ miếu Long Tuyền rất khéo chà.

Bạch hổ hiên ngoài xem nghểu nghển,

Thanh long điện trước khéo lân la.

Kìa gương nhật nguyệt lòa son sắc,

Nọ vóc kinh thành rực phấn sa

Một cuộc bồng hồ say cạn chén

Tiếng oanh eo óc thưởng nguy nga.

Ở đây thiết nghĩ nên nói thêm tại miền Nam, để giao tiếp với giới vô hình, đồng bào thường hay có tục cầu cơ, và giới vô hình khi giáng cơ

thường xuống bút những bài thơ.

Tục lệ kỳ an tại đình Bình Thuỷ

Hàng năm tại đình Bình Thủy, dân làng cúng kỳ an hai lần, mỗi lần đều có tế lễ.

Lần thứ nhất là lễ Thượng Điền vào các ngày 12, 13 và 14 tháng Tư âm lịch; lần thứ hai vào hai ngày 14 và 15 tháng Chạp là lễ Hạ Điền.

Trước đây trong kỳ lễ Thượng điền, dân có lệ thỉnh sắc thần bằng bè thủy lục, lại có hát bộ ba đêm. Bè thủy lục ghép thành bởi hai ba chiếc thuyền, trên có trang hoàng mỹ lệ. Từ năm Bính Thìn, 1916, nhận thấy cuộc rước sắc bằng bè thủy lục rất tốn kém, dân xã thay bè thủy lục bằng một kiểu xe gọi là Long xa phụng tán, xe rồng tán phượng. Trong ngày lễ còn có cuộc thi làm bánh mứt tế thần để khuyến khích phụ nữ trong công việc nữ công.

Trải qua những biến cố của thời cuộc, năm 1945, đình làng bị quân Pháp chiếm đóng, mọi cuộc tế lễ tại đình làng không thể có được; trong những năm này sắc thần phải đem về chùa Nam Nhã tạm thời. Mãi tới năm 1955, quân Pháp trừ đi, dân làng mới lại rước sắc thần từ chùa Nam Nhã về thờ và các tục lệ lễ kỳ an lại được khôi phục, và dân chúng thập phương lại kéo nhau tới lễ thần và dự những cuộc vui như hát bội rất đông đúc tạo nên một quang cảnh nhộn nhịp tưng bừng.

Nhắc tới đình làng, dân làng Bình Thủy thường kể đến sự linh thiêng của đức Thành hoàng Bổn Cảnh và thường thuật lại câu chuyện về bộ lư

đồng của đình làng.

Nguyên đình làng có bộ lư đồng rất lớn cao độ một thước, để bày trước điện. Với biến cố năm Ất Dậu (1945), bộ lư bị mất không biết tiêu tán đi đâu.

Năm 1961, dân làng tu bổ lại đình, có nhắc tới bộ lư. Ít ngày sau, ông Lê Văn Dương, một hàng chức sắc được thần linh mách bảo bộ lư đó để ở

chùa Ba Chúc trên núi Tượng.

Ông Nguyễn Tấn Thời, một người làng tình nguyện đi núi Tượng tìm kiếm. Đến chùa Ba Chúc ông đã nhận ra được bộ lư đồng của đình làng mình.

Ban Trị Sự trong làng lên chùa Ba Chúc để chuộc; các vị sư trong chùa khi rõ chuyện đã xin hoàn lại và đích thân chở bộ lư từ Ba Chúc đến ấp Long Tuyền xã Bình Thủy trả vào đình.

Tìm lại được bộ lư thờ, dân làng rất lấy làm hân hoan.

Từ đó tới nay, hàng năm hai kỳ dân làng làm lễ Thượng Điền và Hạ Điền tại đình theo như cổ tục.

Và du khách, trong dịp lễ Thượng Điền, ai có dịp về thăm Bình Thủy sẽ

được chứng kiến từng lớp sóng người tới đình lễ Thần và dự xem các buổi hát bội hoặc hát tiều rất lý thú.

[1] Long Tuyền nơi có xây đình.