GIẢ NỢ MIỆNGPhần 8 · trang 69–78

69Trang sách 69GIẢ NỢ MIỆNG

70Trang sách 70WIČNO

71Trang sách 71IẾNG kèn trồng vừa im thì lại có người đến viếng. Tiếng trống kèn lại nỗi lên đề kéo theo tiếng khóc của con cháu trong nhà. Người đến viếng đặt đồ lễ lên bàn thờ và lễ cùng dịp kèn tiếng trống, cùng những cân kè lễ nhớ thương của tang gia. Sự chủ đứng bên áo quan đáp lễ vừa trống gậy vừa lên gối xuống gõi.

Đám ma ống nhiệt Y thật là to. Ăn uống • hại la hôm liên, mô hai bò và ba lợn. Lùng nước, hàng xóm láng giêng làm giúp làm đáp tha hò mà thỏa thuê, Nào rượu, nào thịt, nào sôi, nào

72Trang sách 72TRONG LŨY TRE SANH gà. Ăn uống ở nhà đầm người ta còn chưa đủ, cỏ người còn chuồn bờ rào hàng chai rượn ty nguyên, hàng súc thịt bò và từng cái chân giò lợn. Có . người nhân thể ra về giất vào thắt lưng mươi miếng giàu và lấy khéo. cả. cái đĩa đựng. Những kbao chè nguyên của khách viếng, sự chủ chưa kịp cất đã có người lấy ra pha rồi mất cả bao lẫn chè.

Người lên nhà trên, người xuống nhà đdưới. Tắp• nập tộn rịp: vô cùng• Khách đến viếng ngội nói chuyện buyên náo. Xuốt cà làng đều có mặt trong đám tang. Lại có cả khách ở các làng bên mà phần nhiều đều là khách sang: có ông chánh lỗng, có ổng phó tông, có ông cựu nghị-viên, có ống hộc viên hàng tỉnh.

Aro Nhất nhất ai đền, tang gia đều tiếp đãi rất lịch sự. Một phòng riệng trên nhà thờ đề đón các người ưa thú say COD sưa với ả phù dung. Báo khăn Lâm, sự chủ, đã khéo mượn đần được bộ bàn

73Trang sách 73GIÁ NỢ MIẸNG đèn rất đẹp với chiếc giọc tầu quý giá để làm vừa lòng được những người rào nghiện khó tính, khi hút thuốc phiện SÚC kén lừ cái kéo cắt bắc đèn đến chiếc giọc tâu lâủ năm. Thuốc phiện thì bác mụa đăng Ấn-độ hộp to. Khách khủa tha bồ mà mãn nguyện nên.

Muốn chiều lòng và muỗn giữ các quý khách đến chia buồn vởi mình, bác khán bày ra mãy bàn lộ tòm. Vả chăng bác cũng cần phải lưu những khách ấy lại để bòn giá trị cho đám tang.

Ma tơ, cô lớn, nhưng sác chết không phải để mãi được ở trong nhã, và những chếc trướng bát tiện quả hải, những đời cấu đối đây văn chương, những lợn quay vàng rôm, những cô sói đãy không phải củỉ đề bòy ởj lrong thà hay là, treo trên- tường, Những tháo sang trọng ấy cân phải được cả làng biết;

đến. Những đôi cáu đối cần phải được người ta độc lúc đừa ma đề người ta còn phầm bình tán lụng nữa chứ !

Nghĩa là đám ma cần phải cử hành

74Trang sách 74TRONG LỮY TRE XÁNH. long trọng từ trong nhà ra đi vào nửa buôi là lúc đường làng nhiêu người qua lại nhất • Vậy thì sác ông nhiệu Y, sau hai hôm quản ở trong nhà được rước ra đồng.

Hàng xã, muốn tỏ chút cảm tình với ông nhiêu, trưở khi cất đắm lễ thêm ông một tuần. Bác khán Lâm rất cảm động về tấm lòng tử tế của dân làng, bắt người nhà sửa một mâm cổ tế cực kỳ lịch sự. Mâm cô đó, ban "tư văn, sau khi đra đám về sẽ cùng bưởng đề an-ủi linh bôn người quá cõ.

Đám tang bắt đầu ra đi. Thoạt đầu có phường tuồng dẫn đường đề rồi trị huyệt. Các ông múa may quay cuồng nhậy lên bước xuống trông thật hùng dũng oai-nghiêm. Điệu bộ của các ông rõ có vẻ cơm bộ rượu say. Các ông hò bét quày những thanh kiếm gỗ như những bà đồng bầu các giá bỏng đức ông hay quan hoàng Rồi đến những bức trưởng, nhũng đôi câu đối lụa hoa đủ màu: Bác khán Lâm

75Trang sách 75GIẢ NỢ MIẸNG đã phát đều khăn trắng cho lô trẻ tăng vẻ sang trọng cho đám tang. Chúng nó vừa đi vừa làm phấp phơi những tấm trướng lụa màu. Rồi phường kèn trồng, và đến quan tài có đậy chiếc nhà tăng sặc sỡ cầu kỳ. Tang chủ vừa chống gây đi rật lùi vừa đề ý đến những lời của những người đi xem bình phẩm và đi đưa đám. Lòng bác khán bởn hở khi nghe thấy người ta khen bác làm ma to đề trả công cha, hoặc thấy người ta khen những rẻ cân đỏi đầy lời lân tụng của những người đi viếng.

Theo sau áo quan là tang gia. Bác khán . gái, các cô em chông, các cháu ộng nhiều, ai , nãy đều khăn sẻ trắng loái, cùng đi trong một chiếc màn. Vùa đi vừa khóc lóc kề lễ. Bao nhiêu đức tính tột của người chết được kề rạ cho hểi. Rồi như thế chua cho là đủ, người ta lại nói đến cả người sống Người ta mượn tiếng khoc mà bởi xấy nhau.

Em gái bác khán khóc :

76Trang sách 76TRONG LŨY TRẺ XANH - Ới cha ơi, cha chất đi, con biết" tm dâu cho thấy cha. Cha chết đi đề người ta bày vẽ ra mà đánh lừa thiên ha vì chả, cha ơi } Bác khán gái khóc :

- Ới cha ơi, khi cha 'sống con nào mà ngày có thấy ai săn sóc đến cha. chực đặt, nay cha chết đi lại có lăm kẻ điều thị phi đề mà reo điều này tiếng - nọ cho con: Ới cha ơi là cha ơi !

Có lẽ một cuộc cãi nhạu còn lt những • lời gay gắt hơn, Nhưng đám tang vẫn là. một đám tang và đám tang có bao giờ lại giống một cuộc cãi nhau. Cho nên tuy những lời khóc cỏ cay độc, mà người ta vẫn cùng đi cạnh nhau một cách bình an Theo sau bết là những khách đi đưa.

Rất đông. Ai nấy đều có về thương tiếc người đã khuất. Vẻ mặt bọ như trầm. ngâm, nhưng thỉnh thoảng họ vẫn cười. hói vui vẻ với nhau.

Đảm tang đi rất, chậm chạp, nhưng

77Trang sách 77GIẢ NỢ MIỆNG a biết' rồi cũng đến huyệt và những người đi đi đề đưa sũng đến lúc trở về.

-hiên Về đến nhà lại ăn uống. Lại thuốc phiện, lại rượu lại tồ tôm.

Ăn uống chán rồi làng lại tế, rồi lại DÃ0 ăn uống. Cứ như thế suốt mấy ngày' cho đến bết hôm ba ngày.

đặt t Bây giờ khách khữa đã văn. Hai vợ chồng bác khán Lầm mới có thì giờ tính lại bữa giả nợ miệng cho làng. Bắc gái bảo chồng - Đảm ma ổng thể mà cũng tốn đãy nhỉ.

Bác trai đáp : • - Tốn gì là mãy, Mới hết có bai con ội bò, ba con lợn. Tôi tưởng phải hết hơn nữa. Mình phải làm cho người la trông vào chữ.

- Đã đành rằng thẽ, nhung thày nỏ a, không biết ai lấy mà mất nhiều chai labông và bát đĩa thế !

Bác trai không trả lời.

78Trang sách 78TRONG LŨY. TRE XANH Bác gái nói thêm :

- Năm trăm bạc cầm ruộng thể mà lo cho ông bết cả.