Hội hè của đồng bào Thiên Chúa giáoPhần 1

Hội hè của đồng bào Thiên Chúa giáo Nói đến hội hè đình đám của dân ta, tôi muôn nói ít dòng về hội hè của các đồng bào theo đại Gia Tô. Đối với các đồng bào này, lẽ tất nhiên đình đám không có, nhưng không phải vì thế mà không có hội hè, nhất là trong các mục Lễ tiết và Đám nước. Đấy là những dịp hội hè hàng năm về tôn giáo của các đồng bào Thiên Chúa giáo.

Ngoài các hội hè hàng năm trên, các đồng bào Thiên Chúa giáo cũng còn có những dịp khác để chung vui hội hè cùng nhau. Thí dụ như một Cha được vinh thăng Giám mục, khi đức Giám mục được một ân thưởng gì của Tòa Thánh, hoặc của Chính phủ.

Cuộc đại lễ tấn phong giám mục và gắn huy chương tại Phát Diệm Ngay từ chiều ngày 2 Décembre 1940, khu nhà thờ Phát Diệm đã hiện ra trong cảnh tưng bừng sáng sủa. Giữa những hàng cột cờ gián sắc nhởn nhơ theo chiều gió bay, giữa những chòm cây xanh biếc pha màu vàng nhạt, giữa các khải hoàn môn mới dựng lên để nhắc lại cuộc thắng trận vẻ vang của tấm lòng bác ái và đức hiếu hòa đạo Công giáo... ngôi thánh đường đồ sộ nguy nga đứng sững trước mặt khán quan, hình như lôi hút hết tinh thần của nhân vật chung quanh. Tòa thánh điện lịch sử đó hôm nay ra mắt với công chúng trong bộ áo chạm trổ những cảnh rồng vờn phượng múa, những thánh tích về tôn giáo... đầy vẻ linh động, đầy tinh thần ái quốc, đầy mỹ thuật Việt Nam, trông thực ''uy phong hùng tráng như đội quân xếp hàng ra trận''. Ngôi thánh đường đó tuy đã nhiều tuổi, mà vẫn trẻ trung, sắc đẹp lộng lẫy càng thêm trẻ, trẻ như một vị công chúa xiêm áo rực rỡ đợi ngày lễ tân hôn... Đứng ở lầu chuông mà ngắm nghía, chúng tôi không khỏi chạnh lòng hoài cảm... nhớ ơn một linh mục, một bức gương anh hùng dũng cảm, trung quân ái quốc trong lịch sử Rồng Tiên và thế kỷ vừa qua. Cụ Trần Lục mà trong óc chúng tôi còn phảng phất như thấy dạng người, tuy đã khuất núi mà nay đang cao lời kêu gọi xứ Bắc kỳ ''Hãy cất tiếng reo hò mừng rỡ, hỡi người son sẻ

không sinh, hãy hớn hở mừng vui khoái trá''.

Mồng 3 Décembre... Một lớp người thượng lưu, quan chức pha vào làn sóng bình dân, trên bến dưới thuyền, đường rộng ngõ hẻm, đang cuồn cuộn đổ tới nhà thờ Phát Diệm.

Đúng bảy giờ rưỡi, một hồi chuông lanh lảnh gieo tiếng bạc trên không trung, báo hiệu đã tới giờ hành lễ. Các vị Giám mục, hàng giáo sĩ, các sinh viên thần học, lễ phục chỉnh tề rước đức tân Giám mục ra nhà thờ.

Tám giờ rưỡi đúng, cử hành lễ tấn phong do Đức cha Khâm sứ chủ sự.

Trên gian cung thánh trang hoàng rực rỡ, theo nền mỹ thuật Việt Nam, những ngọn nến trên bàn thờ thi nhau cháy, hình như cố công để thắng át những tia sáng pha mầu sơn đỏ do bàn thờ và các khung ảnh chiếu ra...

Các dòng tu: dòng thánh Đa minh, dòng Trappe, dòng Phanxicô, dòng Cứu thế, các cha Sulpiciens… đông đúc chầu lễ gần các Đức cha. Các thầy dòng anh em trường công giáo cũng có ghế kính riêng.

Lễ tấn phong khởi hành. Các sinh viên thần học và hội ca nhạc Phát Diệm cử kinh xin ơn Chúa, Thánh thần. Đức Giám mục chủ phong, lễ

phục uy nghiêm ngồi trên tòa quay xuống. Ngồi trên chiếc ghế phủ thảm đối diện với ngài, là vị Giám mục sắp thụ phong. Sau khi đã cầu nguyện theo nghi lễ, Đức Giám mục chủ phong ngồi ghế trên phản bàn thờ quay ra. Vị Giám mục phụ phong làm lễ ''giới thiệu'' tân Giám mục. Ngài cất tiếng oai vệ hỏi sắc phong Tòa thánh, Giám mục phụ phong thưa: có sắc phong. Ngài truyền cho một vị Linh mục cao tiếng đọc cho công chúng nghe. Cha Lucas Lý, bề trên chủng viện Phúc nhạc, vừa dứt tiếng đọc xong đạo sắc, Giám mục chủ phong thưa Deo gratias Tạ ơn Chúa. Liền đó tiếp theo nghi lễ ''khảo hạch''. Hai Giám mục phụ phong và tân Giám mục đọc kinh đầu lễ, hành lễ một trật với vị tấn phong.

Lễ làm gần tới bài Phúc âm; thì khởi hành cuộc tấn phong, lễ nghi dài, trang nghiêm, cảm động, khiến người dự lễ có lúc vui mừng hớn hở, lúc lại trầm ngâm suy nghĩ... Tiếng hát Veni Cerator... và kinh cầu các Thánh vọng lên không, tiếng bổng tiếng trầm, hòa với điệu nhạc nhà binh, với tiếng phi cơ reo cười trên làn sóng khí, réo rắt du dương... khiến người

dự lễ có lúc cao hứng hình như không còn nhớ mình ở vào cảnh nào!

Đang khi đó, trên cung thánh lễ tấn phong cứ lần lượt cử hành: xức dầu tay, xức trên đầu, làm phép nhẫn, làm phép mũ gậy. Đức Giám mục chủ

phong trao mũ gậy cho tân Giám mục, chỉ quyền ngài coi sóc con chiên giáo hữu. Ngài trao nhẫn ngụ ý rằng đức tân Giám mục phải giữ lòng trung thành với Đức Tin, với giáo hội Roma, cũng như người bạn trăm năm một dạ cầm sắt với phu quân mình. Ngài lại trao sách Phúc âm, chỉ

quyền trao giảng giáo lý là phận sự của vị Giám mục. Thế rồi, giám mục chủ phong và thụ phong cùng nhau tiến hành cho hết lễ Misa. Lễ xong, đức Giám mục chủ phong đội mũ vàng trao gậy ngọc, xỏ nhẫn cho vị tân phong, đặt ngài trên tòa mình và quay xuống cách oai nghiêm như mừng và giới thiệu tân Giám mục cho con chiên giáo hữu. Bấy giờ các sinh viên trường Thần học và hội ca vịnh cử bài Te Deum ngợi khen tán tụng Chúa. Đồng thời, tân Giám mục mũ gậy uy phong tráng lệ đi làm phép cho dân. Hát xong bài ca tán tụng Chúa, đức cha mới ban phép lành đầu tiên cho giáo hữu... Đức tân Giám mục bái gối ba lần cảm ơn đức cha chủ phong chức, lời vạn tuế ''Thọ tràng''. Kết thúc nghi lễ tấn phong, ba vị Giám mục chủ phong, phụ phong cùng với tân Giám mục theo lễ nhạc trao đổi cho nhau những cái hôn thánh sạch, kèm lời chúc tụng.

Các học sinh trường thầy Dòng, 180 cậu bé tý hon, ăn vận gián sắc ra diễn thể thao.

Mười hai giờ trưa, trong một rạp lớn dựng ở một khu vườn nhà chung, Đức Cha có thết tiệc đãi.

Chủ khách an tọa thì hội hát trường Thần học cử bài ''Les Martyrs aux arènes'' cái cung hát thực hay và cảm động, giọng hát mô tả được tài thuật của nhà nhạc L. de Rillé mà ai cũng đã nghe danh. Khách dự tiệc ngừng tay nghe hát, lòng cảm xuất không khỏi đem lòng thán phục những bậc anh hùng công giáo ở nước người cũng như ở nước ta đã đổ

máu để mua cho mình sự hòa bình thân ái, mua cho mình bữa tiệc có tình gia thất hôm nay. ''Tứ hải giai huynh đệ''... bốn năm nghìn anh em bần khổ được nhà chung có nhã ý phát chẩn cho trong một khu chợ rộng gần sông Trì Chính.

… Hồi 4 giờ chiều Đức Cha mới ra công đường tiếp khách đại biểu các địa phận. Sau khi các cha địa phận Phát Diệm và các địa phận khác mừng Ngài xong, Ngài ra rạp dọn trước lầu chuông nhà thờ để các giáo hữu tới bái yết.

Năm giờ hơn, tại nhà thờ chính có chầu thánh thể long trọng hát kính tạ

ơn Chúa...