PHẦN XI: TẾT CƠM MỚIPhần 26

Lễ này cũng gọi là Thường Tân, nghĩa là lễ lấy phẩm vật đầu mùa mà tế thần hoặc biếu người trên.

Mùa thu qua, tháng Mười tới, vụ gặt lúa mùa bắt đầu.

Người dân Việt Nam nhân dịp này, dùng lúa mới làm xôi thổi cơm dâng cúng thần linh ở đỉnh đền, và ở trong nhà cũng làm lễ cúng gia tiên.

Sự cúng lễ này để bày tỏ sự tri ân và lòng kính trọng đối với thần linh đã bảo vệ dân làng, cũng như ở trong nhà, con cháu có lúa mới nhớ đến tổ tiên, làm lễ cúng tổ tiên.

Tháng mười cũng là mùa chim ngói, mùa đậu mới. Người ta cũng nhân lễ

Thường Tân mua quà biếu các bậc trên cũng như các bậc đã thi ân cho mình: con cái biếu bố mẹ, chàng rể chưa cưới “sêu” bố mẹ vợ, học trò tết thầy, con bệnh biếu ông lang v.v... Tất cả những sự biếu tết đều có như trường hợp tết Đoan Ngọ vậy.

PHẦN XII: TẾT TRÙNG THẬP

Mồng mười tháng Mười là Tết Trùng Thập.

Tết này, theo tục lệ nhà Phật là lễ Hạ Nguyên để đối lại với lễ Thượng Nguyên vào ngày rằm tháng Giêng.

Ngoài ra đây là Tết của các ông Thầy, bà Cốt và của các ông Lang. Họ ăn tết rất linh đình.

Người dân cũng có ăn Tết, nhưng người ta thường chỉ sửa lễ cúng gia tiên, và ở các nơi thờ tự công cộng thì cũng chỉ có cúng lễ với nghi thức đơn giản.

Ngày xưa, về vùng Hoài Đức, tỉnh Hà Đông, người ta có ăn Tết này to lắm.

Người ta làm bánh dầy, nấu chè kho, cúng thần, cúng gia tiên rồi đem biếu những người quen.

Nhiều nơi, người ta gộp lễ Thường Tân vào Tết này, và mọi sự biếu xén của con bệnh đối với ông Lang, của con hương đệ tử đối với ông đồng, bà bóng trong dịp lễ Thường Tân, thường chính là để biếu xén trong Tết Trùng Thập.

Xưa, dân chúng vùng Thanh Trì (Hà Nội) đặc biệt không ăn Tết Trùng Thập vào ngày mồng mười tháng Mười lại để dành đến ngày 21 tháng Mười mới ăn Tết. Mồng 10 tháng Mười công việc gặt hái dang dở, ngày 21, công việc này đã hoàn thành, mọi người mới rảnh rang ăn Tết.

Nay không còn Tết này.