Câu đốiPartie 39

Nếu ở trên cao bàn thờ có treo những bức hoành phi thì ở cột hoặc ở

tường nhà thờ có treo những câu đối, nhà giàu thì bằng gỗ sơn son thiếp vàng, hay sơn đen khảm sà cừ, còn nhà nghèo là những đôi liễn hay những tờ giấy hồng có viết những đôi câu đối. nhiều nhà có treo những đôi câu đối rất quý, mỗi vế là nửa cây gỗ đã được xẻ đôi, sơn son hoặc đen, có thiếp vàng hoặc khảm trai những hàng chữ.

Cũng như những bức hoành phi, đại ý những đôi câu đối cũng là để con cháu tỏ lòng thành kính đối với tổ tiên. cũng có đôi câu đối tả một cảnh an

nhàn con cháu đang hưởng, những đôi câu đối loại này thường treo ở gian bên cạnh bàn thờ, nơi gia trưởng tiếp khách.

Xin chép ra đây mấy đôi câu đối thường thấy tại các gia đình: Tổ tông tôn đức thiên niên thịnh

Tử hiếu tôn hiền vạn đại xương.

Lược dịch:

Công đức tổ tôn nghìn năm thịnh

Hiếu hiền con cháu vạn đời ngay.

Đôi câu đối này nhà nào treo cũng được.

Đôi câu đối sau đây treo tại nhà thờ một gia đình xưa ông cha đã có một sự nghiệp:

Tiên tổ phương danh lưu quốc sử

Tử tôn tích học kế gia phong.

Lược dịch:

Tiên tổ danh thom ghi sử nước

Cháu con tích học nối co nhà.

Và đôi câu thứ ba đây treo ở gian nhà chơi, hoặc gian bên cạnh giường thờ, nơi tiếp khách để tả sự an nhàn của con cháu:

Sơn thủy thanh cao xuân bất tận

Thần tiên lạc thú cảnh trường sinh.

Lược dịch:

Phong cảnh thanh cao xuân mãi mãi

Thần tiên vui thú cảnh đời đời.

Dưới đây mà một đôi câu đối thông dụng nữa thường thấy ở bàn thờ bất cứ gia đình nào, do mấy ông đồ nho Tết vẫn viết thuê bày bán: Phúc sinh lễ nghĩa gia đình thịnh

Lộc tiến vinh hoa phú quý xuân.

Lược dịch:

Phúc đem lễ nghĩa cho nhà thịnh

Lộc nảy vinh hoa phú quý xuân.

Mấy câu đối trên cũng như mấy mẫu hoành phi chỉ được nêu ra để đơn cử một vài thí dụ hầu giúp bạn đọc có một ý niệm sơ lược về những bức đại tự và những đôi câu đối treo tại các nhà thờ tổ tiên.

những đôi câu đối và những đại tự các bức hoành phi ghi trên đều bằng Tín ngưỡng Việt Nam – Quyển thượng