Người gập-gỡ trên xe lửaPhần 2 · trang 6–34

6Trang sách 6Người gập-gỡ trên xe lửa.

Kịch vui ba hồi của Toan-Ánh.

Các vai Nữ - Thúy, 17, 18 tuổi Bằng, chị Thúy độ 22, 23 tuổi niêt Hậu, bạn của Bằng, trạc 20 tuổi Liên, bạn của Bằng, 24, 25 tuổi Bà Hàn, mẹ Liên và Hưng Nam. - Hưng, con trai bà Hàn, em Liên, 22, 23 tuổi Ông Hàn, ông thần sinh ra Hưng Tên người nhà Một người hành khách Hồi thứ nhất Sày ra ở toa hành-khách hạng ba một chuyển xe lửa Hanoi Thanh-Hoá. Mở màn lên là lúc xe đang chạy. Trong toa chỉ có một thiếu - nữ đang lim dim ngủ gật. Rồi đến một ga tầu dừng lại làm thiếu-nữ choàng thức dạy, nhưng lại lim-dim ngủ ngay, chẳng buồn nhin ra xem là ga nào. Có một người bước lên toa tàu này.

Cảnh thứ nhất Thúy, Hưng Thấy có người lên, Thủy, tên thiếu-nữ đó mở mắt nhin nhưng trông là một thiếu-niên trẻ tuổi thì nàng lại vờ ngủ.

Còn Hưng thiếu-niền đó, sau khi gác valise lên trên chỗ đồ hành-lý thì chàng nhin quanh rồi nói một mình.

Hưng.- May quá vừa kịp tàu.

Chàng đề ý đến sự vắng vẻ của toa tàu, và để ý đến cả thiếu-nử đang tựa vào thành xe ngủ gà, ngủ vịt. Sau cùng chàng rón rén đến bên thiếu-nữ, rồi ghé mặt xuống, đặt cặp môi của mình lên cặp môi của nàng. Một cái cựa mạnh, Thúy gạt chàng ra và chừng chừng nhin chẳng.

Thúy - Đồ vô lễ !

7Trang sách 7Hưng.- Xin lỗi cô, tôi cử tưởng. .

Thủy. - Tưởng là thế nào ? Ông có muốn tôi gọi nhân viên sở hỏa-xa đến không ? Cái cử chỉ của ông lạ-lùng quá...

Hưng.- Tôi xin lỗi cô, tôi chót nhỡ ..

Thúy - Ông, chót nhỡ lạ nhỉ. Được rồi để tôi nhỏ nhân viên sở hỏa-xa can thiệp xem ông giảng nghĩa cái chót nhỡ của ông ra làm sao ?

Hưng.- Thôi, tôi xin cô bởt giận ! Tôi đã biết lỗi rồi, cô còn nhở người khác can thiệp làm gì nữa. Nào tôi có làm điều gi mạnh bạo số sảng quá đâu ?

Thúy - Ông không làm cái gi mạnh bạo số sàng quá ?

Nhưng ai cho phép ông được hôn tôi.

Hưng.- Thi tôi đã xin lôi cô mãi còn gi nữa. Cô tính trên một toa tàu vắng vẻ mà ngoài trời thì đẹp như thế kia (Chảng chỉ ra ngoài cửa sổ) lại có một giai nhân nắm tựa mình thiu thiu ngủ Thúy. - (Cáu kỉnh) Tôi thiu thiu ngủ thi việc gì đến ông ?

Hưng.-Xin cô bớt nỏng đi đôi chút. Vẫn biết là không việc gì đến tôi, nhưng bống dưng bước chận lên tàu được gặp một người nhan sắc như cô, - xin lỗi cô vi cô đẹp lắm; - tôi cử tưởng là tôi lạc vào một động tiên nào.

Thúy - Nhưng ông không có quyền tưởng như thế.

Hưng.- Vâng, thì tôi cũng biết vậy chứ nếu tôi có quyền thỉ còn nói năng gì nữa, nhưng chết một nỗi là cái tưởng tượng của tôi nó cử quên đi mà cho là minh có quyền đấy.

Thủy. - Như thế thỉ ông cần phải ghim cái tưởng tượng ấy lại.

Hưng.- Thưa cô thỉ tôi đã ghim nó rồi nên tử nãy đến giờ tôi mởi yên-lặng mà nói truyện với cô được. Và tôi nói đến đầu rồi nhỉ ? À, lôi bảo là tôi cử tưởng là lạc vào được một động tiên nào và trong động có một bà tiền đang giấc điệp mơ màng, thì cô tính tôi đừng làm sao được mà không muốn vuốt-ve bà tiên ấy.

Thủy - (Vẫn giọng hơi cáu) Nhưng mà tôi đã bảo lả ông không có quyền được vuốt-ve tôi.

Hưng.- Vâng, thì tôi cũng biết thế. Làm gi mà cô phải cáu kỉnh. Đi tàu đường trưởng mà gập được một bạn đồng

8Trang sách 8hành thi ta nên nhè nhẹ mà nói truyện với nhau có hơn không ?

Thúy.-- Tôi không cần nói truyện với một người như ông.

Hưng. → Một người như tôi thi làm sao. Tôi đã bảo là tôi chót cho trí tưởng tượng nó đi xa quá thì tôi xin lỗi cô. Hay là ca) nếu cô không bằng lòng thì tôi xin trả lại cô cái hôn ban nãy... (Chàng chia mặt ra cho Thúy.) Thúy. - Chẳng nói nặng gì, nàng đưa tay tát đánh đốp một cài vào mặt Hưng) vô lễ !

Hưng.- (Hơi tức) Cô thử nghĩ xem ai là vô lễ! Tôi đã xin lỗi cô mãi rồi, nhưng cô cứ nhất định chấp-nhất như thế thì tôi làm thế nào được. Ừ cô bảo tôi vô lễ, nếu tôi là người vô lễ thật thi bây giờ tôi xin tát trả cô, cô định sao (Chàng đưa tay má) xoa Thúy. - Ông mà tát tôi thì không xong, tôi sẽ kêu lên:

Hành khách ở toa hàng nhất hạng nhì họ sẽ đồ xuống.

Hưng.-Cô đừng kêu vô ích vi cửa đóng là một (Chàng chỉ hai cánh cửa mà chàng đã đóng tự bao giờ không rõ); điều thứ bai là vi tàu đang chạy nhanh, tiếng ầm ầm sẽ át hẳn được cái tiếng nhẹ nhàng êm dịu của cô, vả lại tôi nói thế chứ có bao giờ ai lại nỡ tát một người sinh đẹp như thế này.

Thúy. - (Bực tức) Ông lạ thật !

Hưng, - Có cái gi là lạ. Thế nào gọi là chuyến đỏ nên nghĩa, chuyến tàu nên quen. Sự tinh cờ đã run - rủi, cho cô gặp tôi ở đầy, thi gi bằng cô nói truyện với tôi cho nó qua thì giờ ngồi trên xe lửa có hơn không, Thúy.- Tôi đã bão tôi không nói truyện với ông mà lại.

Hưng.- Không nói truyện với tôi mà cô vẫn đáp lại lời tôi như thưởng. Thế là cô tự rối cô mà không biết. Chi bằng bây giờ cô cử nói truyện với tôi để giết thi giờ. Đáng lẽ cô cáu kính cho nó bực minh thì cô cứ nói nhẹ nhẹ một lúc là cô sẽ thấy tôi không đến nỗi là một người vô lễ.

Thúy. - Ông có vô lễ hay không thì mặc ông ! Tôi không nói nữa. Xin ông đề cho tôi ngủ Hưng.- Ây chết ! Cô lại ngủ à? Thế thì trí tưởng tượng của tôi lại phải làm việc nữa thi phiền quá.

9Trang sách 9Thúy: - Chắc là ông quên mất cái tát rồi hắn, nên, trí tưởng tưrợng của ông. ...

Hưng.- (soa má) Tôi đã quên thế nào được, nhưng cải tát có là mấy.

Thúy - (lắc đầu) Ông kỷ quái quá. Thôi xin mời ông ở đây, để tôi đổi vẻ lên toa hạng-nhi (Nàng đứng lên.) Hưng. - (cũng lắc đầu) Vô ích ! Cô không lên được, vi tôi đứng chắn cửa thế này vả lại lên làm gi toa hạng nhi cho nó tốn tiền mà lại phải ngồi chung với mấy người hành khách (vừa nói chàng vừa làm ra bộ ngăn Thúy lại) Năng Thúy. - (Trùn lại vi mãy tiếng hành khách thở giài) Chán quá !

Hưng.- Làm gi mà chán. Nảo ta nói truyện đi cho vui.

Thúy - (Không đáp lời chàng) Mãi chẳng đến ga đề xem có ai lên nữa không.

Hưng.- Cô đừng mong vô ích. Nếu có ai lên tôi sẽ cỏ cách làm cho người ta không ở toa này.

Thủy. - (Ngặc nhiên) ông làm như ông là người của sở xe lửa Hưng - Người của sở xe lửa hay không rồi cô sẽ rõ.

Tàu đã đến một ga, đỗ lại Cảnh thứ hai Vẫn hai người trên. Thêm một người hành khách.

Tàu đỗ. Một người ở ga lên Hắn nhin hết Hưng đến Thúy rồi hắn xếp valise để đứng ra cửa sổ ngó ra ngoài. Thúy mừng và đã có cứu tinh. Nàng nhin Hưng như thử-thách: Còn Hưng thi ung dung ra hỏi vẻ người hành-khách mới lên.

Hưng. - Thưa ông, ông làm ơn cho xem vẻ.

Người hành - khách. - (Quay lại nhin Hưng từ đầu đến chân) Thưa ông. ..

Hưng.- Tôi đi xoát vé cho sở xe lửa.

Người hành-khách.- Thưa ông (vé của tôi vẻ hạng ba) đi Thanh - Hoa.

Hưng.- Vàng xin ông làm ơn cho tôi xem.

10Trang sách 10Người hành-khách.- (Ngập-ngừng rồi đưa vẻ cho Hưng) Thưa ông đây.

Của mi Hưng. - (Cầm lấy vé xem, rồi bảo) ông chở tôi ở đây một lát.

Hang Thàng mở cửa đi lên toa hạng nhì.

Nguro Cảnh thứ bá.

Còn lại Thúy và người hành - khách Bun LÔong đưra Người hành-khách.- Thưa cô, đấy là người đi soát vé ?

Ngu Thúy.- Cái đỏ, tôi cũng chẳng hiều vi tôi cũng là một hành khách đi tầu như ông.

Người hành khách. - Thể ông ta không hỏi vé của cô ?

Thúy.- Thưa ông không. Tử lúc ông ta lên đến giờ không thấy ông ta hỏi vé tôi.

Người hành khách.- Ông ta cũng ở một ga lên.

Thúy.- Thưa ông phải. Ông ta ở ga gì gần Hanoi lên, tôi quên mất rồi.

Người hành khách.- Thế thi ông ta cũng là một người hành khách như tôi.

Thúy.- Có lẽ đúng.

Người hành khách.- Là hành khách sao ông ấy lại có quyền hỏi vé tôi ?

Thúy.- Cái đó tôi cũng chẳng hiểu nữa.

Người hành khách. - Mà quải sao ông ta lại mang vé của tôi đi đâu.

Thúy - Hay là ông có sự gi gian lậu ở trong vẻ.

Người hành khách.- Không, tôi lấy ở ga lên thi còn cỏ gi là gian lậu nữa. Hay là ông ta dánh lửa tôi để chiếm đoạt cái vé.

Thúy - Không có lẽ. Một người như thế không thể là một người đi lửa được. Hành lý của người ta còn cả kia (Nàng chỉ vào cái valise của Hưng) Ông thử chở một lát xem sao.

Vừa lúc ấy, cửa toa lầu mở.

11Trang sách 11Cảnh thứ tư.

Vấn hai người trên. Thêm Hưng.

ất, Cửa mở ra. Hưng bước vào tay cầm cái vẻ hạng nhỉ.

Hưng - (Đưa vé cho người hành khách).- Xin lỗi ông nhé.

Chắc ông chở cũng lầu đấy nhỉ. Người phát vé họ làm chậm quá Người hành khách : (Cầm lấy cái vé) thưa ông vé của tôi vé xanh kia mà. Ông trả nhầm tôi.

Hưng. - Không, tôi không nhầm đâu. Có lễ ông nhầm đấy.

Ông đưa cho tôi vé nào tôi lại trả lại ông vé ấy.

Người hành khách.- Vé của tôi không phải mầu này. Nó mầu xanh. Vẻ của tôi hạng ba kia mà, đây là vé hạng nhi.

Hưng.- Thế thì có lẽ người phát vé ở ga họ đưa nhầm cho ông. Ủng thử xem lại xem có phải đi Thanh Hóa không ?

Người hành khách. - Phải, vé đi Thanh-Hóa đấy !

Hưng.- Thể thi chắc người phát vé họ đưa nhâm cho ông !

Người hành khách.- Không, họ không đưa nhâm vi lúc nãy tôi đã xem lại rồi.

Hưng.- Chắc ông trông nhầm. Nhưng họ nhâm thể này cảng hay cho ông chứ gì. Lên toa hạng-nhi ngồi chẳng xưởng hơn ở đây à ? (Chằng mở cửa).

Người hành khách.- Vâng thế thi tôi lên toa hạng-nhi vậy. Rõ lạ lùng quá.

Hắn lên toa hạng-nhì.

Cảnh thứ năm.

Còn lại Hưng và Thủy, Thủy cũng ngạc-nhiên về sự thay đổi vẻ, nhưng nàng hiểu ngay khi người kia đi khỏi, nàng hỏi Hưng.

Thủy, - Sao ông lạ-lùng thế. Ộng, phí-tiền đi đồi vẻ cho người ta là cải nghĩa lý gì ?

Hưng. - Còn là nghĩa-lỷ gì nữa. Tôi muốn được ngôi riêng với cô ở toa hạng ba này : tôi không muốn một người thứ ba nào được chiêm ngưỡng cải sắc đẹp của cô từ đây đến lúc xuống

12Trang sách 12Thúy - Ông vô-lý quá. Ông làm như tôi là của riêng ông không bằng.

Hưng.- Ây chết, tôi đâu giám thế, nhưng tôi muốn rằng nếu sự tinh cờ đã run rủi cho tôi được hạnh ngộ với cô ở chuyến Bay tàu này đến nỗi trí tưởng tượng của tôi đã đi hơi xa một chút, thi tôi phải giữ lấy may mắn mà Phật, Trời đã ban cho tỏi cho đến khi tôi xuống hoặc cô xuống. À, nhưng cô xuống ga nào ?

Có C Thúy.- Tôi chẳng xuống ga nào cả.

Hưng.- Lạ nhỉ, cô ở lý trên tầu à ? Sao cỏ giống tôi thể.

Thúy.- Giống ông là nghĩa thế nảo ?

Hưng.- Là nghĩa tôi cũng không xuống ga nào cả. Thể thị cảng hay, chúng ta cứ ngồi ở toa này mãi mãi.

Thúy.- Ngộ tôi lại xuống ?

Hưng.- Thi tôi cũng lại xuống chứ có khó gì. Nhưng cô sẽ xuống ga nào ?

Thúy.- Tôi xuống ga nào thi ông hỏi làm gì ?

Hưng.- Hỏi đề biết chừng còn xa hay gần nữa thì cô sẽ xuống để tôi còn liệu câu truyện.

Thúy.- Ong còn liệu câu truyện ?

Hưng.- Vâng, tôi liệu đề xem nếu còn xa thi câu truyện sẽ giài, nhược bằng nếu chỉ còn gần thi tôi sẽ rút bớt câu truyện đi.

Thúy - Nhưng mà tôi không nói truyện với ông.

Hưng.- Có can gi điều đó ! Tôi sẽ nói một minh, còn cò ngồi nghe.

Thúy.- Tôi cũng không ngbe !

Hưng.- Ấy chết, sao cô dại dột thế. Không nghe ngồi như vậy sẽ buồn ngủ, mà buồn ngủ thì mắt cô sẽ lim-dim, mà mắt cô đã lim-dim thì nguy cho tôi lắm, trỉ tưởng tượng của tôi nó sẽ làm việc thi phiên quả.

Thúy.- Ông này đến hay nhỉ. Ông tưởng, ông cứ dọa tôi thế là tôi sẽ sợ ông hẳn.

Hưng.- Có phải là tôi dọa cô đâu. Tôi phải cái trí tưởng tượng nó chăm chỉ quá nên tôi nói để cô hay đấy chứ. Vả lại còn gì hơn là cô nói truyện với tôi. Quên thi giờ là một, đỡ, buồn ngủ là hai này. Vậy chứ cô sẽ xuống ga nảo.

13Trang sách 13Thúy.- Tôi xuống ga nào cũng được.

Hưng.- Thế thì cô không có vé à ?

Thúy.- Sao tôi lại không có vé, dễ tôi đi tàu chịu hẳn Hưng .- Như vậy thì cô thử xem lại xem cô xuống ga nào ?

Hay là nếu cô không muốn xem thì cô đưa đây tôi xem hộ.

Thúy - Ông không phải là người soát vé.

Hưng.-Đã đảnh rằng thế, nhưng tôi có soắt vẻ của cô đâu.

Có cải tôi sợ quên không nhớ là minh xuống ga nảo, thì tôi muốn xem lại hộ cô.

Thúy. - Tôi xuống ga nào mặc tôi. Việc gì mà ống hỏi mãi thế.

Hưng.- Thế ra cô nhất định giấu tôi, nhưng rồi cô xem cô sẽ không giấu nồi đâu. Tôi đã muốn là phải được.

Thủy.- Ứ bây giờ ông thử muốn đi xem có được không ?

Hưng.- Sao lại không được ? Cô cam đoan với tôi này.

Thúy.- Làm gi tôi lại đi cam-đoan như thế. Ông biết được thì ông tài.

Hưng.- Thật nhé. Tôi thì tôi xuống Ninh-Binh ?

Thúy. - (Rật minh) Ông xuống Ninh-Bình.

Hưng.- (đề ý) Vâng tôi xuống Ninh-Bình, nhưng sao cô lại rật minh thế ? Hay là cô cũng xuống Ninh-Bình.

Thủy. - Ông nhầm. Tôi có rật minh đâu.

Hưng,- Vâng thi cô không rật minh, nhưng mà tôi đã có cách. (Chảng kéo cái valise của Thúy để ở trên nơi gác hành-lý xuống).

Thúy.- Ư kia, sao ông lại lôi valise của tôi xuống thế.

Hưng.- (Đọc cải étiquette, rồi mừng ra nét mặt) À đây rồi, cố cũng xuống Ninh-Binh thật. Tên cô là Lưu-thị-Thúy.

Thúy.- (Giằng lấy cái valise) Thế là cái nghĩa lý gi ? Có ai đọc đến tên ông không mả ông lại đọc tên tôi.

Hưng.- Tại cô không cho tôi biết là cô xuống ga nào, nên tôi muốn biết địa chỉ của cô. Còn như tên tôi là Vũ-văn-Hưng đấy, cô muốn đọc thi đọc.

Thúy.- Tôi đọc tên ông làm gì ?

Hưng.- Tại cô bảo «có ai đọc đến tên ông không » nên tôi nói cho cỏ biết để cô muốn đọc thi đọc, kẻo lại oán !

14Trang sách 14Thúy.- Ai them oán ông.

Hưng.- Cô không oán tôi thì càng hay, nhưng sao cô hay cáu với tôi như vậy) Thúy - Ông có những cử chỉ như thế ai mà khỏi cáu.

Hưng.- Đầu đuôi cũng chỉ là tại cô cả. Bây giờ chẳng hay cô về Ninh-Bình có việc gì ?

T'húy.- Ông hay hỏi lần mần quá. Tôi có hỏi ông về Ninh- Bình có việc gì đầu ?

Hưng.- Cô không muỗn hỏi là tùy ý cô, còn như tôi về Ninh- Bình có việc gi, tôi có thể nói cho cô rõ được lắm. Tôi về đi xem mặt vợ chưa cưới của tôi.

Thúy - (Hơi để ý đến câu truyện) Thú nhỉ, chắc là ông thích lắm đẩy nhỉ.

Hưng.- Thích quái gi ! ở nhà các cụ gọi về thi tôi về chứ đang ở Hanoi về Ninh-Binh thì thật là buồn lắm. Nhất là tôi không bao giờ lấy người mà tôi không yêu chỉ do cha mẹ kén trọn.

Thúy. - Sao ông lại thế ? Người mà hai cụ kén trọn cho ông chắc là phải xứng đáng lắm.

Hưng.- Xứng đáng hay không thì có làm gi.Lấy nhau thì cần phải yêu nhau đã chứ.

Thúy.- Chắc là ông đã yêu ai rồi hẳn ?

Hưng.- (Mỉm cười) Từ trước đến giờ thi chưa, nhưng từ lúc lên tàu đến giờ thi tôi bắt đầu yêu ngay một người.

Thủy - Ô kia ! Xin ông nói truyện cho đứng đắn một chút Hưng.- (Cầm lấy tay Thủy, Thúy giằng ra không được) Em Thúy sao em vô tinh thế. Anh xin thú thật là anh đã yêu em lắm.

Thúy.- (Cố giằng tay ra) Ông bỏ tôi ra, kia ! Tầu đã đến ga rồi đấy !

Trong lúc hai người nói truyện, lầu vẫn chạy và đã đỗ ở nhiều nơi. Bấy giờ tàu vừa tới ga. Tiếng còi tàu. Hưng bỏ tay Thúy nhin ra thì là ga. Ninh-Binh.

Hưng.- Ô ! Sao mà chỏng thế !

Thúy. - Ông làm tôi sợ quá.

Hưng.- Anh xin lỗi em.

15Trang sách 15Chảng hai tay sách hai cái valise một cải của minh, một b bay cái của Thủy. Hai người cùng bước ra cửa toa tàu.

Thúy.- Đây đã đến ga, xin òng đừng gọi như vậy.

Hưng.- Nhưng ...

Thúy bước ra trước, Hưng theo sau. Tiếng chân bước rầm rầm và lại còi tàu sắp chạy. Giữa lúc ấy.

Hạ màn inh- ing Hôi thứ hai.

Cảnh nhà trong một nhà phong lưu ở Ninh-Binh : Nhà ông hút bà Hản, thân sinh ra Hưng. Hồi này sấy ra sau hồi trên độ một giờ sau.

Cảnh thứ nhất.

Bà Hàn, Hưng.

Mở mản lên hai mẹ con, Bà Bàn và Hưng đang dở câu truyện.

Bà Hàn:- Đấy đẻ cho gọi con về chỉ vì việc ấy thôi, con nên nghĩ kỹ xem.

Hưng.- Thưa đẻ, con cũng đã nghĩ kỹ lắm rồi, con muốn xin đẻ thư-thả cho con vài năm nữa, khi nào con bằng lòng ai, con sẽ nói truyện với đẻ.

Bà Hàn.- Còn vài năm gi nữa ! Thảy đẻ bây giờ thì già mà các em con thì còn nhỏ, nên thảy đẻ muốn cho con như đủa có đôi.

Hưng:- Thưa đẻ, thi con cũng biết như vậy, nhưng bây giờ con đi làm thì lương ít đến một minh cỏn chẳng đủ tiêu.

Bù Hàn.- Gớm lương hơn một trăm bạc một tháng mả còn kêu ít : Với lại ít nhiều thi làm sao ? Rồi vợ con nó buôn bản đỡ đần vào chứ.

Hưng.- Buôn bán đỡ đần ! Lấy vợ mà để cho vợ phải vất vả thì con không muốn. Bao giờ con có đủ tài năng đề làm cho vợ con được xung xướng thi con sẽ vâng theo lời đẻ ngay.

16Trang sách 16Bà Hàn.- Con đẻ khó bảo quá ! Con không chiều đẻ một lý nào cả. Thì nhân thể bây giờ ông bà ấy có lòng yêu đến thày đẻ và thương đến con mà gọi cho thì con còn đợi chờ gì nữa.

Vả lại cô ta cũng xinh đẹp ngoan-ngoãn, học giỏi và nhất là có vốn riêng.

Hả to hG Hưng - Rù cô ta xinh đẹp, giỏi-giang và giầu có nhưng con Lie cũng xin phép để đề cho con đợi vài năm nữa. dắm Dà Bà Hàn.- Con cứ nói vài năm mãi thi biết đến bao giờ mới hết cái hạn vài năm của con. Năm ngoái con đã hẹn với đàu lắy đẻ là đến năm nay, năm nay con lại hẹn lần vài năm nữa. Con cbuyện không biết chứ cái cô Loan con bà Lục lấy chồng đã có con rồi đấy. Ngày ấy, giá con cử lấy cò ta có phải bây giờ đẻ có cháu tbi. co bồng rồi không. Con không thương thảy để, con không biết rằng bây giờ thày để già rồi, có cháu sớm ngày nào vui thêm ngày ấy. dạm Hưng. - (Cảm động) Vấng, thưa đẻ con cũng hiều như vậy, nhưng con muốn để cho con nghĩ, rồi con sẽ trả lời đẻ sau.

Bà Hàn.- Ứ, con cứ nghĩ đi. Cô ta trẻ đẹp, lại đang học năm thứ ba trường nữ-học phố Đồng-Khánh. Đẻ không nói gì đến của ngủi hồi môn của cô ta vi có làm gì cái tiền bạc đâu. Cô ta ngoan- ngoãn lắm. Đẻ mà được nàng dâu như vậy thi thật là xung xướng Con nghĩ cho chín đi. Nếu con bằng lòng, mai mẹ con để ta sẽ lại đẳng bên ấy chơi, để cho con biết mặt cô ta.

Hưng.- Thưa đẻ hằng thư thư cho con năm bữa nửa tháng đã chứ. Hồi có thế nào, lên Hanoi con sẽ viết thư về trinh đẻ.

Bà Hàn.- Nghĩ gì mà lâu thế ? Đẻ thấy đằng ông bà ấy nói truyện là cỏ đánh giấy cho cò ta về chơi mấy hôm, chủ ý là đề cho đôi bên biết nhau.

Hưng. - Chết nỗi ! Sao đẻ lại để người ta gọi con người ta về như thế. Con người ta đang đi học, rây-rà quá.

Bà Hàn. - Làm gì mà rầy-rả. Con cứ bằng lòng đi là mọi việc sẽ xong bết.

Hưng.- (Như nói một minh) Mọi việc đều xong hết.

Bà Hàn.- đã toan nói nữa thi có tiếng đép đều đều ở nhà ngoài đi vào.

17Trang sách 17Cảnh thứ nhì Vẫn những người trên. Thêm Liên Liên ở nhà ngoài đi vào. Năng chào mẹ và hỏi em.

Liên. - Lậy đẻ ạ ! Kia, em Hưng về bao giờ thế.

Bà Hàn - ; Đẻ cho gọi nó về việc ấy đây, nhưng nó còn khỏ tinh không nghe.

Liên- (Bảo Hưng) Thôi em nghe đẻ đi. Còn đám nảo hơn đám này nữa. Trẻ, đẹp, học giỏi, ngoan-ngoãn lại giàu.

Hưng.- Nhưng chị cũng phải để cho em nghĩ đã chứ. Bạ đâu lấy đấy rồi hối cũng không kíp. Việc nhân duyên nào phải chuyện đủa.

Liên.- Còn phải nghĩ gi nữa. Chỗ mả thày đẻ kén trọn cho thì còn sợ gi. Thôi em bằng lòng đi, rồi đi mà xem mặt cô ấy.

Hưng. - Chị cứ nói thế ! Sao chị ngày trước bao nhiêu người dạm thày đẻ bằng lòng mà chị còn cưỡng lời nữa là em bây giờ.

Liên.- Chị khác, em khác !

Bà Hàn.- Phải, chị con là đàn bả khác !

Hưng.- Nhưng thưa đẻ ngày xưa chị con còn được phép nghĩ rồi mới lấy anh ấy bây giờ thi con. ...

Bà Hàn.- Ừ con cử nghĩ đi, rồi đến chiều trả lời cho đẻ biết (Bảo Liên) Đấy, thôi chị em liệu mà khuyên bảo nhàu, đẻ còn bận đi đẳng này đầy.

Bà Cụ ra.

Cảnh thứ ba Còn lại Liên và Hưng Hưng.- Em tưởng ngày xưa chị đã khổ vì tỷ nữa thảy để gả chị cho ông phán Công, thì bây giời chị phải biết thương em, chứ đằng này chị cũng định bắt em phải lấy một người chua quen biết à ?

Liên.- Ong phán Công ngày xưa khác, đăng này khác, vi cô ta chị biết lắm.

Hưng.- Chị biết nhưng mà em không biết. Nhưng thôi nói làm quái gì đến cái truyện vợ con của em nữa nó phiền lắm !

18Trang sách 18Liên.- Em đến lạ, làm gì mà phiền ? Em bây giờ không biết cô ta nhưng rồi em sẽ biết. Lúc ấy chị chỉ lo là rằng không ra thôi.

Hưng - Chị nói như cô ta quý báu lắm. Mà em đã bảo chị nói làm quái gì đến cái truyện vặt ấy nữa chứ.

Liên.- Lấy vợ mà là một truyện vặt !

Hưng.- Chị thử nghĩ xem còn gi tầm thường bằng một truyện của bải người lấy nhau nữa. Em van chị, em ngấy lăm rồi, đừng nói đến nữa, em chán lắm.

Liên.- Nhưng mà rồi thì sẽ thích, vi cô ta tuy chẳng quý báu thi cũng chẳng phải là soàng. Em sẽ biết.

Hưng.- Nhưng mà em sẽ không biết, vi em không lấy vợ.

Liên.- Ây chết sao em lại nói thế. Đẻ mà nghe thấy thì để buồn lắm. Em không biết chứ đẻ đang muốn có cháu.

Hưng.- Muốn có cháu thi có khó gi (Nhin ranh mãnh vào bụng hơi to của chị) Cuối năm nay chị sẽ ở cữ, đấy chảu đấy.

Liện - (Hơi đỏ mặt) Con chị thi kể sao được, vi chị là gái. con Hưng.- Gái với trai thi có khác gi, cốt có cháu thì thôi Liên.- Em nói đở lắm. Thế nào gọi là " Nhất nam viết bữu, thập nữ viết vô.> Có cháu nội thì mới quý.

Hưng. Cháu nào chẳng là cháu cứ gì nội với ngoại.

Liên.- Sao lại không cứ. Cháu ngoại có giữ được bương- hỏa cho ông bà ngoại đâu. "

Hưng.- Ối trời ơi, sao mà chị Liên lại cũng gản thế. Nhưng em cử nhất định là không lấy đám này.

Liên.- Không lấy đám này ? Hay là em có nợi nào rồi ? Thế thì em nói truyện với chị đi, để chị thưa truyện với thày để hộ.

Hưng.- Đã hàn là em phải có đám nào khác.

Liên.- Chắc là đám ấy phải đẹp lắm ?

Hưng - Chị không được nói đến chữ " đẹp > vi chữ ấy chỉ làm hạ giá-trị người ta thồi.

Liên.- (Ngạc-nhiên) Gọi là đẹp mà lại là hạ giá trị ?

Hưng.- Chính thế, vì bình dung từ « đẹp » cbỉ để chỉ loài người. . . .

19Trang sách 19Liên.- Thế người em quen biết không phải là người, ý hắn là ma ?

Hưng.- Vâng, có lễ là ma hiện hinh, vi chỉ ma mới có cái vẻ kiều diễm ấy, nhưng giá gọi là tiên thì đủng hơn Cô ta là một nàng tiền.

Liên._ Một nàng tiền ?

Hưng.- một nàng tiên với tất cả vẻ u-huyền thẩm dịu.

Liên.- Nàng tiên đó người ở đầu ?

Hưng.- Chị găn quá. Đã là tiền lại còn là người ở đâu nữa ; tiền chỉ ở những nơi nào thanh cao nhất.

Liên : Thế thi làm sao mà em quen biết được ?

Hưng : Chị tính có khó gi, một ngày gập-gỡ, một chuyến tầu.

Liên : Em biết cô ta tự bao giờ.

Hưng : Sao chị lại hỏi những cái tỉ mỉ ấy. Biết người ta từ lâu hay mới biết thi có làm gì. Chỉ cốt em yêu người ta em mến người ta là đủ.

Liên : Nhưng chị tưởng cũng cần phải giao thiệp với nhau ít lâu thi mới hiểu được tỉnh nết của nhau chứ.

Hưng : Làm gi còn phải rò xét cái vặt ấy nữa. Người đẹp tất là nết phải đẹp. Chị đã thấy người nào đẹp mà nết xấu chưa ?

Liên : Em chị lạc quan quả. Chán vạn người chẳng đẹp mà hư à ? Như cô Khôi con ông nghị Lâm ấy.

Hưng (Bửu môi) Cô Khôi chẳng trách được. Người thế mà đẹp. Người ấy chỉ đẹp với Ninh - Bình thôi, Liên : Sao em khinh người thế.?

Hưng : Nào có phải là khinh người. Em là em nói thật đấy. Chắc chị chưa trông thấy người đẹp bao giở, nên hạng cô Khôi, cô Loan mà đẹp. Các bà ấy thì em xin van. Đại khải chắc đám này thầy để định cưới cho em cũng nhan sắc tương tự như thế chứ gì.

Liên : Không, đám nà đẹp hơn nhiều.

Hưng : đẹp hơn nhiều thì cũng là vứt đi. Băng thế nào được nàng tiên của em.

Liên : Được rồi, đề chị xem nàng tiên của em thế nào. Lại giống cô Chuột phố Trường-Học thì chẳng bò,

20Trang sách 20Hưng - Chị mà xo-xánh câu nữa như thế thì em kiện chị.

Chị phải hiêu rằng người em yêu này xinh đẹp nhất trần gian.

- Cái vẻ thăm-tươi của cô ta đi đến đâu làm huy-hoàng sán lạn - đên đấy.

Liên.- Chị cũng mong có được người em dâu như thế, nhưng em quen biết cô ta đã lầu chưa, có thể giới thiệu cho chị được không.

Hưng.- Cái đó thi khó lắm.

Liên.-. Sao lại khó lắm. Thế chị không sứng đáng quen cô ta hay sao ?

Hưng- Chết nỗi, đâu có thế. Em không giới thiệu với chị được là vi em cũng chưa quen cô ấy.

Liên.- Em cũng chưa quen cô ấy ! Chắc là em phải biết cô ấy.

Hưng.- Em cũng lại không biết cô ấy nữa mới chết chứ.

Liên.- Em cũng không biết ? Thế sao em nói như em đã rõ cô ta lắm.

Hưng.- Vi cô ta là một nàng tiên. Những đức-tính của một nàng tiên thì ai còn lạ.

Liên- Em nói thế nào chị không hiểu ?

Hưng.- Có gi mà chị không hiểu. Thế này nhé: Sự tình cờ đã run rủi cho em gặp một giai-nhân. Giai-nhân đó có cái nhan sắc tuyệt diễm của một nàng tiên. Với cái nhan sắc ấy, tất phải có cái hạnh-kiếm ấy: Như thế là đủ rõ.

Liên.- Một người em gặp-gỡ. Người ấy đẹp, em yêu người ấy, em muốn lấy người ấy chưa đủ.

Hưng- Sao lại còn chưa đủ ?

Liên.- Vi biết đâu người ta đã chẳng có chồng rồi.

Hưng. - Có chồng rồi là thế nào. Một nguời em đã cho là đẹp không có phép được có chồng. Nhưng người xấu thì tha- hỗ, nhưng người đẹp thì em cấm.

Liên. - Em chị nói như một ông hoàng. Nhưng hãng thí-dụ là người em gặp gỡ chưa có chồng, nhưng còn điều-kiện chính là thiếu nữ có hưởng ứng cái yêu của em hay không đã chứ Hơn.

21Trang sách 21nữa, em phải biết sinh quán và trú quán của thiếu nữ đề còn lo việc giạm hỏi cưới xin về sau.

Hưng. - Sao lại cứ phiền-phức thế chị nhỉ ? Em tưởng lấy nhau là lấy nhau chứ làm gi phải cưới xin giạm hỏi nữa.

Liên. - Sao lại không phải cưới xin. Tục-lệ nước minh thế bỏ đi sao được. Em muốn bỏ nhưng gia-đinh thiếu - nữ không muốn bỏ. Thế em đã biết rõ gia đinh của thiếu nữ chưa ?

Hưng.- Chưa !

Liên. - Chưa biết ! Em gặp cô ta đã lâu chưa ?

Hưng.- Chưa!

Liên.- Cũng lại chưa ! Vậy em với cô ta gặp nhau mấy lần, và từ bao giờ.

Hưng.- Mới gặp cô ta từ sáng ngày, trên tàu.

Liên.- Mới gặp sảng ngày ! Chắc hẳn là em đã hỏi được địa chỉ cô ta, hoặc đã hửa bẹn với cô ta để lại gặp nhau nữa chứ gì ?

Hưng - Không ! Ai lại vô lễ thế bao giờ. Vá lại cần gi phải hỏi lấy địa chỉ và hứa hẹn nữa. Chị không xem truyện ngày xưa à ? Có một người chỉ thoáng thấy bóng một giai nhân đi qua, mà rồi sau cũng theo rõi tim được để mà kết duyên với giai nhân nữa là em đã nói truyện với cô la từ ngà-tư-Vọng , về đây, muốn là được .

Liên.- (Mỉm cười) muốn là được ! Nhưng chị chắc cải muốn của em sẽ không được đầu. Tim người như thể tim chim, mỗi lúc mà gặp được nhau.

Hưng.- Thế mà em sẽ gặp được cho chị xem. Khó gì cô ta xuống ga Ninh-Bình chắc là người ở Ninh-Bình. Hơn nữa em đã biết được tên của cô ta thi sư rò hỏi cũng dễ-dàng lắm.

Liên.- Dễ dàng lắm ! Em tưởng thế đấy, rồi em xem.

Tỉnh Ninh-Bình địa-thế có hẹp đâu. Điều hơn hết là em nên thuận lấy đám kia đi.

Hưng.- Thuận lây đám kia đi ! Sao mà chị nói dễ nghe thế. Chị tưởng lãy vợ như thế mà xong hẳn.

Liên.- Sao lại không xong ? Cô Thủy cũng đẹp lắm.

Hưng.- Tên cô ta cũng là Thúy, lạ nhỉ :

22Trang sách 22Liên. - Cái tên hay đấy chứ có gi là lạ Hưng.- Sao lại không lạ ! Người trần không có quyền có cái tên êm ái như thế.

Liên.- Phải cái tên đó chỉ các năng tiên mới được mang thôi nhỉ. Thế nào năng tiền của em cũng tên là Thúy à ?

Hưng.- (Cẩn trọng) Ây chết, sao chị nói to thế. Đọc đến tên một nàng tiên ta nên đọc cho nó kính cần nhẹ nhàng.

Liên.- (Bật buồn cười) Gớm ! Em tôi Vừa lúc ấy có bóng người ở nhà ngoài đi vào.

Cảnh thứ tư Vẫn hai người trên. Thêm ông Hàn, Ông Hàn đi vảo. Hai chị em Liên đứng dạy chảo cha.

Hưng.- Thày mới đi chơi về.

Ông Hàn.- Phải, tao đánh tổ tôm trong cụ Án. Thế nào thằng Hưng, đẻ mày đã nói truyện gì với mày chưa ?

Hưng.- Thưa thày đã ạ.

Ông Hàn. - Ừ, thế bây giờ mày định thế nào. Chúng tao thi giả, mà đẻ mày thì muốn chóng cỏ cháu bế, mày phải biết thương đẻ mày mới được.

Hưng.-Con muốn xin với thày đẻ đề cho con chờ vài năm nữa.

Ong Hàn.- Hử, chờ vài năm nữa. Năm nay mày bao nhiêu tuổi rồi ? Gần ba chục tuổi rồi chứ còn tưởng ít hẳn. Mày định lần khân đến bao giờ ; Non nửa đời người rồi !

Liên.- Thưa thày, con cũng đã khuyên bảo em con rồi đấy Ông Hàn. - Hay mày cậy mày làm ông Tham, mày không cần nghe lời bố mẹ nữa.

Hưng.- Thưa thày con đầu giám thế. Con đã xin với đẻ con là để con nghĩ.

Ông Hàn.- Ừ mày nghĩ đi, nghĩ thế nào để cho đẻ mày khỏi khổ thi nghĩ. Đảm này, tao nói thật là tao không cho mày từ-chối nữa. Con một ông huyện hồi-hưu, cô ta lại đi bọc đến năm thứ ba trường nữ-học, thật không còn kén chỗ nào hơn.

Hưng.- Vâng, đẻ con và chị con cũng đã nói rõ hết cả

23Trang sách 23với con rồi. Con sẽ xin trả lời thày sau.

Ông Hàn.- Được rồi ! Mày phải biết chỉ vi việc nhân duyên của mày mà chúng tao bận mãi (Bảo Liên). Con Liên, mày phải bảo nó, không có đẻ mày buồn.

Ông đi vào nhà trong.

Cảnh thứ năm Liên, Hưng.

Liên.- Đấy em xem, khó lòng mà em từ chối được đảm này.

Hưng. - Nếu thày đẻ nhất định ép em lấy một người mà em không bằng lòng thì em khổ lắm.

Liên.- Rồi em sẽ bằng lòng, vi em sẽ biết cô ta.

Hưng.- Ep dầu, ép mỡ ai nỡ ép duyên. Chị có làm thế chứ không có thì em khổ lắm. nào Liên. - Lấy vợ mà còn khổ !

Hưng. - Lấy vợ cũng có năm bẩy đường lấy vợ.

Liên.- Em còn muốn kén thế nào nữa. Giầu, đẹp, học giỏi.

Hưng.- Những điều-kiện đó vất đi cả nếu thiếu-sự yêu nhau. sao. Em Liên.- Thiếu sự yêu nhau ! Thế ngày xưa thì không hiểu rằng một tinh yêu đi trước cuộc hôn thú, dủ có bền, cũng không thi vị bằng một tinh yêu do họ-nhân gầy nên. Tinh yêu ấy mới đẹp vi nó phụng-sự gia-đinh..

Hưng.- Phụng sự gia-đinh.

Liên. - Thật đấy, nó sẽ bền cũng như chỉ độ gia-đinh của ta tử nghỉn xưa trở lại. Ngoài ra, trong tình yêu đó nó lại cỏ cả một nghĩa hy-sinh sâu-xa. Thôi em nghe chị ! Bây giờ em đi thay quần áo đi, rồi rửa mặt mũi cho nó mát. Đến chiều chị sẽ dẫn em lại chơi nhà ông Huyện mà xem mặt cô Thủy, hoa-khôi của sông Vân nủi Thủy ngày nay.

Hưng chán nản đi vào nhà trong, Liên nhin theo em lắc đầu.

Trong lúc ấy Màn từ từ hạ

24Trang sách 24Hồi thứ ba.

Cảnh buồng khách nhà ông Hàn. Lối trang-hoàng của một gia-đinh sung-túc Bày biện gọn ghẽ và đẹp mắt. Có đôn, có trường-kỷ, có tủ c' ẻ, có sập gụ, nhưng cũng có cái gi để tỏ rằng chủ nhân tuy kính cổ mà vẫn chuộng mới.

Cảnh thứ nhất.

Thúy. Tên người nhà.

Mở màn lên, phòng khách chưa có ai. Có tiếng bím chuông ở ngoài. Tên người nhà ở nhà trong đi ra, mở cửa.

Tên người nhà.- Thưa cô bỏi gì ?

Tiếng Thúy ở bên ngoài.- Tôi muốn hỏi thăm bác đây có phải là nhà ông hàn Thịnh không ?

Tên người nhà.- Thưa cô phải.

Tiếng Thúy.- Tôi muốn hỏi bà Hàn. Chẳng hay bà Hàn có nhà không ?

Tên người nhà. - Bà Hàn tôi đi văng, nhưng có cô tôi ở nhà. Mời cô vào chơi đề tôi đi gọi cô tôi.

Thúy bước vào. Vẻ mặt hơi bực bội trông càng đẹp. Tền người nhà vào nhà trong. Còn lại một minh nàng.

Thúy. - (Lầm nhâm). Có đâu lại có điều vô-lý thế. Tự dưng cho gọi con về tưởng đề làm gì.

Cảnh thứ hai.

Thúy, Bằng.

Thúy còn đang hậm hực thi Bảng ở ngoài đi vào có vẻ vội vảng. Trông nàng cũng có khuôn mặt của Thủy, nhưng có vẻ nghiêm trang hơn. Thấy chị Thúy ngừng - nói.

Bằng.- Thế ra em đến đây thật à ?

Thúy. - Em đã bảo rằng em không bằng lòng lấy chồng kia mà. Ai bảo thảy đẻ nhận nhời với người ta.

Bằng. - Ừ, em không muốn lấy người ta thi thôi, đề rồi chị xin thày đẻ nói lại với người ta, chứ ai lại đột ngột em đến đây. Như thế rất không tiện.

25Trang sách 25Thúy. - Sao lại không tiện ! Em cần phải đến như thế này để nói rõ với người ta, cho người ta khỏi đợi chờ vô-ích. • một 1, có Bằng.- Làm gì mà đợi chờ. Để rồi người nhớn nói truyện với nhau có hơn không ? Em cứ tự do như thể này, rồi người ta chê cười thày đẻ.

Thúy - Chê cười là thế nào. Chị tính em lấy chồng chứ thày đẻ lấy chồng à ? Việc bản thân của em, em phải liệu lấy.

Bằng.- Em liệu lấy! Nhưng minh là con nhà lễ giáo, cư sử như thế này không hợp Thúy.- Sao lại không hợp. Lễ giáo chẳng trọng sự thật à?

Em không bằng lòng lấy con người ta, em đến giả nhời thẳng người ta là em tuân lễ-giáo đấy. Ai lại thày để đề cho người ta gọi con trai người ta về, có phải là phiền phức bao nhiêu.

Bằng.- Cảng như vậy, em càng nên để thày đẻ từ từ giả nhời người ta.

Thúy.- Đề thảy đẻ giả nhời người ta thi thày đẻ lại đến nhận nhời người ta thôi. Em biết tính thày đẻ cả nề lắm, chắc người ta nói, thảy đẻ không nỡ chối từ.

Bằng.- Là vi thảy đẻ muốn cho em xung-xướng. Cử như chị nghĩ thi không đám nào bằng đám nay.

Thúy. - Em không giám cãi, nhưng em có chủ ý của em.

Em không bằng lòng lấy chồng là em không lấy chồng. Em sẽ thở chủ nghĩa độc thân.

Băng.- (Cười) Thờ chủ nghĩa độc thân ! Em có nói chơi không thế. Bồn phận người ta ở đời là phải lập gia-đinh. Chi cỏ những cô gái ế, những anh trai vô nghệ nghiệp, không ai vời đến mới nói được là thờ chủ nghĩa độc thân. Không có ai lấy thì cũng phải nói ra thế đề bào chữa cho minh chứ.

Thúy. - (Cũng cuời) Lý thuyết của chị Bằng ngộ nhỉ. Nhưng mà em không lấy chồng, hay ít ra cũng không lấy đám này.

Bằng.- (Vẫn cười) Là vi em chưa biết người ta. Chỉ lo lúc em biết người ta rồi em lại nói khác thôi. Em phải hiều, thày đẻ cũng không dễ tính gì đâu. Kén chồng cho con bao giờ các cụ cũng cần thận lắm. Chị cứ xem ngay vợ chồng chị bây giỏ thì rõ.

26Trang sách 26Thúy.- Chị khác, em khác -Bằng:- Sao lại khác ? Em không biết chứ đám này là một ông tham trẻ tuổi đứng-đắn.

Thúy.- Đến ngay ông huyện trẻ tuổi em cũng chẳng mang. Ai mà lại tự dưng đi lấy chồng bao giờ. Con gái đẹp, trời xinh ra không phải đề lấy chồng tất cả. Thôi em xin cht, chị cứ mặc em với người ta.

Bằng.- Mặc em là thế nào. Em nên nghe chị mả về đi, để chị ở đây chị nói truyện với người ta hộ, kẻo thảy để mang tai mang tiếng. Ư, em không bằng lòng, thì rồi thày đẻ sẽ trả lời người ta. chú Thúy.- Rồi thày đẻ sẽ trả lời đề người ta lo cưới gì. Thôi em chịu thôi. Em không về.

Cảnh thứ ba Vẫn hai người trên. Thêm Liên.

Đáng lẽ Thúy còn nói nữa thì Liên ở nhà trong đi ra. Mấy' người chào lẫn nhau. Thúy ngập-ngừng muốn nói. Bằng cũng chỉ định nói đề át lời em.

Liên.- Chào hai chị, em cử lưởng là chị Hậu vi chị ấy cũng hẹn em đến chơi. Chị Thúy, về bao giờ thế.

Thúy.- Em mới về tàu ban sáng, em định đến ...

Bằng.-- (Cướp lời em) Em nó chẳng đã lâu không về Ninh-Bình, muốn đi xem tỉnh, nhân thể qua đây, em giắt nó vào thăm chị:

Liên.- Cảm ơn hai chị ! Thật là quý hóa quá ! Thế nào hai cụ vẫn mạnh ?

Thúy.- Cảm ơn chị, thày để em vẫn mạnh. Nguyên sáng ngày thày để em có nói truyện . ..

Bằng.- (Lại cướp lời em) Các cụ em chẳng nói truyện rằng mùa này đi chơi chùa Non-Nước thú-vl lắm, nên em Thúy muốn đị chơi và lại bắt em phải đưa đi. À quên, thế nào hai cụ vẫn binh-an. Mà các cụ có nhà không để em vào chào cụ.

Liên.- Cảm ơn chị, thảy đẻ em vẫn binh an. Thày để em

27Trang sách 27đi vắng cả xin miễn cho. À thế nào, các chị đã đi thăm chùa i là một Non-Nước chưa. Vi vụ này trời khô ráo, đi không ướt-át và nước sông không ngập.

Bằng. - Chúng em đã đi đâu. Nhân thể qua đây định vào ia đẹp, rủ chị đi luôn thể. Đi có đông mới vui. 1D cay, (Trong lúc hai người nói truyện thì Thúy ra vẻ tức bực -chỉ chực chen lời vào mà không được.) Liên.- Vâng chính thế, đi chơi những nơi thắng cảnh càng Loang nhiều người càng thủ-vị. Để rồi chúng minh đợi chị Hậu, bay ể trả là nếu chị ấy chưa đến ngay, thì chúng minh lại đằng nhà chị ấy rủ cả chị ấy đi cho vui. À quên, mời các chị sơi nước đi Chúa (Nảng rót nước) Ấy em cứ đãng tính thế đấy. Có khách đến mà không rót nước.

Bằng.- Chỗ chị em, chị cử cho tự-nhiên. Đến đây với chị khát là khắc chúng em đòi uống.

Liên.- (Thấy Thủy không nói truyện gi) Kia chị Thủy, chị sơi nước đi ? Sao hôm nay chị ít nhời thế ? chỉ Thúy - Chị mặc em. Thưa chị, em muốn đến đây đề nói :

Bằng.- (Lại cướp lời em) Em nó muốn rủ chị đi chơi. Thôi chị sửa soạn rồi chúng ta đi cho nó sớm.

Liên.- Vâng mời hai chị ngồi chơi để em vào ăn mặc cho nó gọn-ghẽ đôi chút nhé, chử ăn mặc lôi thôi như con mẹ ranh thế nảy ra đường người ta cười chết.

Bằng.- Gớm chị cần thận quá. Chủng minh đã có chồng có con cả rồi, còn sợ gi ai cười nữa. Có các cô như cô Thủy nhà tôi mới cần trang điểm. (Thúy cau mày sau câu nói của chị).

Liên.- Chính thế ! Các cô chưa có chồng thì cần phải lịch lãm hơn minh nhiều. Hai chị chờ em một lát nhé.

Cảnh thứ tư Còn lại Bằng và Thúy Thúy.- Chị thế là cái nghĩa lý gì? Hễ em định nói lả chị cuớp lời em. Được rồi, lát rữa chị ấy ra, em sẽ cả quyết nói không đề chị cướp lời nữa.

28Trang sách 28Bằng.- Không! Em không được nói. Câu truyện ấy là câu truyện minh không thể nói được. Phải để thày đẻ nói truyện với ông bà Hàn. Em không muốn lấy người ta thi thôi, nhưng sự dịu- dàng không mất gi toà lại được người ta khen là nhã-nhặn.

Thúy.- Em có làm gì mà không dịu đàng. Em sẽ. dịu dàng cho chị xem.

Bằng.- Chị đã bảo em đừng nói là em đừng nói. Để thày để nói hơn. Hãy biết bây giờ mình rủ chị Liên đi chơi chùa Non-Nước đã.

Thúy.- Chơi chùa Non-Nước ! Thế là tự nhiên em lại mất thì giờ đi chơi phiếm một lúc.

Bằng.- Thôi em bằng lòng vậy. Chính chùa Non-Nước bây giờ cũng đẹp, đi chơi thăm cảnh một lúc cũng không phải là phiếm và mất thì giờ.

Thúy.- Thì em còn lạ gì cảnh chùa ấy nữa ! Đầu đuôi chỉ tại chị ! Lúc thày đẻ nói đến truyện ấy, chị chẳng gàn đi hộ.

Bằng.- Ai biết đâu mà gàn ! Chị gàn để chị phải mắng à ?

Thúy.- Đã thế, đến bây giờ chị lại ngăn cản em.

Bằng.- Chị ngăn cản em nhưng rồi chị sẽ nói với thày đẻ hộ em.

Thúy. - Thật nhé ! Chị đừng đề thày đẻ lại gọi em về lần nữa như chuyến này đấy. Em đã bảo em không bằng lòng ấy ai cả, hay là có lấy ai, khi nào em muốn sẽ bay.

Bằng.- Được rồi, em không sợ chị nói dối đầu.

Vừa lúc ấy ở ngoài cửa có tiếng hỏi : "Chị Liên có nhà không ?"

Ý chừng nghe tiếng quen, Bằng hỏi lại : " Tiếng ai như tiếng chị Hậu phải không ? Mời chị vào đây."

Cảnh thứ năm Vẫn hai người trên. Thêm Hậu.

Hậu bước vào. Trông nàng cũng đẹp, nhưng so với vẻ đẹp của Thúy thì còn kém.

Hậu.- Kia hai chị ! Hai chị đến chơi đây bao giờ thế ?

29Trang sách 29là Bằng.- Chúng em mới đến độ mươi phút. Chị Liên vừa nói truyện đến chị xong.

Ỏi, Hậu.- Em chẳng hẹn với chị Liên là chiều nay em lại ren đây thăm chị ấy.

Thúy - Chúng em cũng định đến nhà chị, nếu chị chẳng rất lại đây.

Hậu. - Thế thi hân hạnh cho em lắm nhỉ? Chẳng hay hai chị định đến chơi đẳng nhà em hay có việc gi ? ay Bằng.- Chúng em thì còn có việc gì nữa. Định đến rủ chị đi chơi chùa Non Nước.

Hậu.- U, phải đấy, về mùa này đi chơi chùa Non-Nước phải lắm. Không ngập nước mà cũng không bẩn thỉu. Thế chị Liên đâu ?

Bằng - Chị ấy còn thay quần áo ở trong nhà.

Hậu. - Gớm cải chị ấy có chồng rồi mà còn làm giáng. Đi đâu là quần quần áo áo (quay hỏi riêng Thúy) À, thế nào, em sắp sửa được ăn giàu của chị chứ ? 1húy.- (Thẹn). Ai bảo chị thế ? Đợi ăn giầu của em thì còn lâu lắm.

Hậu.- Còn lâu lắm ! Đồn rầm tỉnh lên mà chị còn chối.

Bằng.- Thật đấy chị ạ ! Em nó hãy còn bé, chưa muốn lẩy chồng. Những truyện đồn ngoài là truyện hão cả, tin thế nảo được. Chị còn lạ gỉ ở các tỉnh nhỏ nữa. Cứ là « Trong nhà chưa tỏ, ngoài ngõ đã tưởng. »

Hậu.- Chị em cử chối cho nhau. Chẳng it thi nhiều. Cũng có thế nào, người ta mới nói đến chứ. Vả lại như tuổi chị Thủy bây giờ, ra ở riêng là phải lắm chứ.

Thúy.- Tuổi em mà chị bảo ra ở riêng là phải lắm, thì tuổi chị đáng lẽ phải có con rồi, sao em vẫn thấy chị ở chung với các cụ.

Hậu.- Em khác vi em thờ chủ nghĩa độc thân.

Bằng.- Cô nào cũng nói là minh thờ chủ nghĩa độc-thân mà rút cục lại cô nào cũng đi lấy chồng hết, trử những cô xấu quá, không có ai vời thì không kê.

30Trang sách 30Hậu.- Chị cử nói thể, chứ những người đi tu thì sao ?

Bằng.- Những người đi tu. Đã ai giám hỏi họ là họ thích chủ nghĩa độc-thân hay là vi ưa một tôn giáo mà họ đi tù chưa ?

Em tin rằng đã chót đi tu rồi không lễ lại phá giới thì sợ người ta chê cười, tuy đã có rất nhiều người phả-giới, - chử chính những người đi tu là những người tha-thiết đến gia-đinh nhất.

Ở trong nhà kín, ở một ngôi chủa, có lẽ có vẻ linh thiêng thật, nhưng cái không-khí ấm cúng ở gia-đinh bao giờ cũng êm-dịu và được chuộng hơn cái không-khí uy-nghi ở nơi tôn giáo. Biết đâu không có lắm vị ni-cô, lắm bà phước trẻ tuổi lại không nhiều lúc rộn-ràng về tâm-sự, nhưng bốn bức tường cao hoặc cửa tam-quan khoa chặt đã chẳng làm cho các vị đó phải cầu xin với Chúa, với Phật để được tỉnh tâm. Phải cầu xin như thế tức là thú thật lỏng mình . .

Thúy.- Gớm chị Bằng hôm nay triết-lý quá.

Hậu.- Chị ấy có chồng rồi, chị ấy phải bênh vực cho chủ nghĩa gia-đinh chứ.

Bằng.- Chủ nghĩa gia-đinh không cần ai phải bênh vực cả. Tự nó, nó đã đứng vững như Thái-Sơn bản thạch rồi, nhất là ở nước Đại Việt ta, từ xưa tới nay, vẫn giữ chế độ gia-đinh làm nên tảng.

Hậu. - Thế sao lại vẫn có những người đi tu?

Bằng. - Chị tưởng những người đi tu là những người mến say mầu đạo cả đây hẳn. Tinh duyên lỡ dở, hoặc gia-đinh hắt hủi họ đành cam phải đi tim quên ở cửa Phật hay bên Chúa. Có ai hỏi những bà phước già hay những vị sư giả có lễ sẽ cỏ người kể rõ trạng-thái của lương-tâm minh trong thủa đương thi lại... Rù sao, em cho đi tu cũng là hèn-nhát cả. Người ta sinh ra ở đời ai cũng có một bồn phận, mà lại đi trốn tránh, nhất là những thiếu nữ như chủng minh thì lại cảng hèn nữa. Minh phải lo sây lập gia-đinh để lo bảo lồn nồi giống, để gây lấy sức mạnh cho quốc-gia. .

Hậu.- Thôi em xin chịu chị rồi, cbị mồm mép như môm mép trạng-sư.

Câu truyện ngừng lại vì có tiếng người ở nhà trong đi ra.

31Trang sách 31Cảnh thứ Sầu thích Vẫn những người trên. Thêm Liên và Hưng. bua?

Liên ra trước, Hưng theo sau, Liên đã thay đổi y phục rồi, g ười nhưng Hưng thi vẫn bộ quần áo ta thấy chảng mặc lúc đi xe chinh lửa, Thấy Thúy Hưng ngạc nhiên và thấy Hưng, Thúy cũng lạ- nhất, lùng. Thật là một sự không ngờ cho cả hai bên và cho cả Liên và Bằng nữa.

Liên. - Kia chị Hậu, chị đến bao giờ thế Chúng em đang toan lại đẳng nhà chị Chắc các chị ượi lâu lắm nhỉ, vì em còn iều chở cậu Hưng. Em xin giới thiệu với các chi, đầy là em ruột em mới ở Hanoi về chơi ban sáng. Nhân thể cũng muốn đi chơi rới chúng minh.

XID Hưng nhin Thủy mỉm cười, Thúy nhin Hưng thèn-thện Hưng.- Cô Thủy !

Thúy.- Ông Hưng !

Đến lượt Liên, Bằng và Hậu ngạc nhiên Hậu.- Thế mà chị Thủy cứ giấu mãi, em biết cái gì ma em giấu chị ?

Bằng. Em nó không biết thật đấy. Có lẽ cả anh Bưng cũng chẳng biết gi đâu.

Liên.- Thế Hưng vả Thúy quen nhau tự bao giờ mà không thấy ai nói truyện.

Thúy. - Chúng em có quen nhau đâu.

Hậu.- Không quen nhau sao lại biết nhau à ?

Bằng.- Thế hai người biết nhau tử bao giờ ?

Hưng.- Chúng tôi mới gặp nhau trên xe lửa ban sáng (Nhin Thủy cười, trong lúc ấy Thúy đỏ mặt củi đầu xuống.) Liên.- Gặp nhau trên xe lửa ? Thế ra bà tiên.

Hưng.- (Đỏ mặt, cướp lời chị) Vâng gặp nhau trên xe lửa. Nhưng chẳng hay cô Thúy định đến thăm chị Liên có việc gì?

Thúy.- Có việc gi chắc chị Liên chị ấy cũng đã nói với ông Bằng.- (Nhin Thúy cười, trong khi Thủy củi mặt xuống thèn-thẹn) Gớm, sao em lại cử dùng cải tiếng ông nó nặng thế.

Cứ gọi ngay anh ấy là anh cỏ tiện không ?

32Trang sách 32Hậu. - (Ranh mãnh) Ừ, trước sau thì cũng một lần. Nên gọi nhau ngay bằng anh từ bây giờ cho nó đỡ ngượng.

Thúy - Chị Hậu lạ quá!

Liên.- Thì tôi cũng đồng ý với hai chị ấy.

Bằng.- Phải rồi ! Gọi anh ấy bằng anh là phải vi đã biết nhau và hơn nữa bây giờ đã quen nhau rồi.

Thủy.- Vâng, thi gọi bằng anh, nhưng anh Hưng, anh có bằng lòng cho em gọi thế không ?

Hưng.- Điều ấy thi cô còn phải hỏi gì nữa. Cô muốn xưng hô thế nào tôi chẳng phải nghe.

Có người đầy cửa ở ngoài vào Cảnh thứ bảy Vẫn những người trên. Thêm Bà Hàn.

Bước vào, bà Hàn ngạc-nhiên nhưng xung-xướng trông thấy trong bọn có cả Hưng lẫn Thúy. Bà nhin hai người. Cả hai người cũng thên thẹn. Thấy bà vào Bằng, Thúy và Hậu đứng lên chảo.

Bà Hàn .- Không giám. Chảo các cô. Gớm các cô định rủ nhau đi đâu mà đông thế?

Bằng.- (Lễ phép) Thưa cụ chúng cháu định đi chơi chùa Non-nước.

Bà Hùn. - Ứ, chơi chùa Non-Nước về mùa này đẹp. (Bảo Liên) Kia Liên, con không mời các cô ấy sơi nước đi à ?

Hậu - Chúng cháu đã vô phép cụ rồi.

Bà Hàn.- (Hỏi Hưng) Cả con cũng đi với các cô ấy à ?

Ai lại một lũ con gái mà mình là con trai lại đi lẫn vào đấy. (Bà cười) Bằng.- (Cũng cười) Thưa cụ, anh ấy cũng đã lâu không thăm chùa Non-Nước. Nhân thể bây giờ cùng đi với chúng con càng vui.

Bà Hàn.- Thi tôi cũng nói thế, chứ đi thi đi. Đi rôi chiều mời các cô về đây sơi cơm nhé.

Hậu.- Chúng con xin phép cụ.

33Trang sách 33n. Nền Bà Hàn.- Các cô cứ khách sáo làm gi. Chỗ chị em nhà cả đi đâu mà ngại.

Liên.- Thưa đẻ, chúng con xin phép để đi chơi kẻo muộn.

Bằng.- Và chúng cháu cũng xin phép cụ ...

Bà Hàn. - Ử, các cô đi, rồi nhớ về qua đây rồi cả về nhà đấy. anh Những tiếng chào « Lậy cụ » Bốn người con gái ra trước, Hưng ra sau. Bà Hàn xung-xướng nhin theo các con trong lúc ấy.

Màn từ từ hạ.

TOAN-ÁNH Le 28 Août 1941 lây