Lễ vào hèPhần 4 · trang 58–62

58Trang sách 58Lễ vào hè KỊCH VUI CỦA TOAN - ÁNH CÁC VAI :

Hai vợ chồng và một đứa con.

Hai vợ chồng còn trẻ và đứa con mới độ 6, 7 tuổi. Thêm thằng Nhỏ ở cảnh thứ hai.

CẢNH THỨ NHẤT Cảnh nhà thờ của gia đình bộ ba ấy. Giường thờ chính kê ở giữa. Ở bên cạnh lại có một giường thờ khác. Trên cái giường thờ thứ hai này có bài vị và ảnh một bả cụ già ước bảy tám mươi tuổi. Mở màn lên vợ đang ngắm lại những cỗ bàn vàng hương bày ở hai giường thờ.

Nàng có một vẻ mặt bằng lòng sung sướng lắm Giữa lúc ấy thì chồng ở ngoài, dáng chừng đi làm về, bước vào.

VỢ - Cậu đã về ! Trông em làm cổ đây này.

CHỒNG.- (Ngắm giường thờ) Thú nhỉ, hôm nay có việc gi mà mợ lại làm cỗ thế này ?

VỢ: - Cậu không biết à ? Hôm nay vào hẻ em làm lễ cầu mát.

CHỒNG. - À ra thế, nhưng lễ cầu mát thì củng chúng-sinh thôi chứ, sao mợ lại cúng cả các cụ.

VỢ. - Truyện cậu nữa ! làm lề thi cũng phải thưa trình với các cụ và mời các cụ về chứng kiến cho chứ.

CHỒNG.- Mợ cần thận nhỉ ! (Sau khi nhìn qua hai mắm cỗ ở hai giường thờ) Ứ, nhưng sao lại có vàng ?

VỢ - Thi dương sao âm vậy mà lại. Trên này minh lễ bái kêu cầu thì các cụ ở dưới ấy chắc cũng phải thế.

CHÔNG.- Mợ chu đáo quá ! Thế nảo hôm nay mợ nấu chè gì đấy, chẻ ý-di hay chè hạt sen?

VỢ. - Em nấu chè ý-di vi em biết cậu thích ăn lắm.

CHỒNG - Mợ ngoan thật (Lại nhìn những mâm cỗ). Sao mợ lại bày hai bên giường thờ cổ bằng nhau thế này !

Vợ: - Mỗi bên một mâm !

59Trang sách 59CHÔNG. - Không được ! Giường giữa các cụ đông, một mâm , thị ít quả. Còn bên giường thờ bà một mâm thì nhiều VỢ. - Thi chẳng nhẽ em bầy thế nảo. Cũng phải củng một mâm cho nó ra cỗ chứ CHỒNG.- Nhưng một minh bà mà mợ củng những bốn bát chè rồi ngộ bà ăn hết thi bội thực chết. Mà lại những hai đĩa sôi to thế này. Ngày sinh thời bả yếu dạ lầm Thôi cậu Vợ. - (Lườm chồng). Cậu lần thần quá.

đừng hỏi vặn em nữa. Cậu trông con miu cho em đề em xuống bếp sai thẳng nhỏ nó đi mua rượu đã.

CHỒNG.- Ứ thi trông, nhưng con Quế nó đầu, mợ bảo nó lên đây với tổi. ( Vừa lúc ấy thì Quế, đứa con, ở sân vào.

Nó chào cậu mợ nó, rồi sấn đến bên cậu.) VỢ.- Đây con Quế đây rồi. Hai bố con liệu mà trông mèo kẻo nó lại tha của các cụ cái gi đi thi phải tội . (Nảng đi vào bếp).

Còn lại hai bố con Quế. Bố ung dung lấy cho còn một bát chè ở giường thờ bên và bố cũng sơi một bát.

Hai bố con lại ngự cả một đĩa sôi xuống ghế ngựa ngồi chén. Trong lúc đang ăn thì mợ sách chai rượu lên. Trông thấy hai người ung dung ăn, mợ rật mình.

VỢ.- Chết chửa !

CHÔNG . - Chưa chết !

VỢ. - (Tức Sao cậu lại lạ vậy. Chè chưa củng đã ăn, lại cả sôi nữa kia CHÔNG.- Có gi là lạ. Đây là ở giường thờ bả đây mả.

Vợ. - Ở giường thở nào mà chẳng vậy. Ăn trước thi phải tội chết !

CHÔNG. - Làm gì mà phái tội. Tội lội xuống sông , đánh ba tiếng cồng lại nổi tội lên.

VỌ - Cậu làm thể nảy tôi không củng nữa !

CHỒNG -. Không củng nữa phải tội chết !

VỢ.- Tội lội xuống sông !

60Trang sách 60CHÔNG.- Sông bây giờ đang mùa nước to, lội xuống thế nào được.

VỢ.- (Dưng dức khóc) Chồng mới con, sao mà tôi khổ thế.

CHỒNG. - Làm gi mà khổ. Thế mợ không biết ngày sinh thời bà, mỗi lần bà có cái gi bà chẳng gọi con Quế lên cho nó ăn trước à ? Bây giở tôi cho nó ăn chè của bà là tôi chiều theo ý bà đấy chứ.

VỢ.- Chiều theo ý bà ! Ngày xưa bả còn sống khác, bây giờ bà chết khác.

CHÔNG. - Sao lại khác? Chẳng lễ khi ngưới ta chết thi người ta không thương con thương cháu hay sao ? Thôi mợ nín, rồi rót rượu ra củng đi.

VỢ.- Tôi không củng nữa.

CHÔNG. - Mợ không sợ tội à ? Ai lại làm cổ định để cúng các cụ, các cụ về ngồi đợi cả trên giường, mợ lại không củng đề các cụ nhịn đói giắt nhau đi à.

VỢ.- Cúng! Nhưng thiếu sôi chẻ ở mâm củng bà. dia CHỒNG - Tôi đã bảo mợ là bà không ăn nhiều, sôi, hai bát chẻ cũng thừa chán. ( Vợ không nói gi vẫn còn tức. Nùng rót rượu ra hai giường thờ, rồi thắp nến thắp hương) VỢ.- Đấy, tôi thắp hương, rót rượu rồi đấy, cậu vào khấn đi.

CHỒNG. - Tôi thi biết khấn thế nào, mợ cứ khấn rồi tôi lễ như lần trước cũng được.

VỢ. - Sao lần trườc cậu hẹn là lần sau cậu khấn.

CHỒNG.- Thi tôi hẹn, nhưng hôm nay tôi rửa ăn chè của bà xong, mồm còn đầy mùi đường, sợ khấn không được thanh tịnh các cụ lại chê thì chết.

Vợ biết chồng không chịu khẩn mà chỉ hay nói ngang nên đành đứng trước bàn thờ suyt soạt khấn. Trong lúc ấy thi chồng giắt con nhảy đầm ở bên cạnh. Và Hạ-Màn

61Trang sách 61CẢNH THỨ HAI Ở ngoài sân nhà đôi vợ chồng trẻ này. Bấy giờ cúng đã xong rồi, họ sắp sửa hóa vàng.

Mở màn lên thằng nhỏ ôm từng ôm vùng ở trong nhà ra sân.

NHỎ : - Bẩm cậu, mợ con bảo đốt riêng ra từng đống CHỒNG . - Về, mày cứ xếp tất cả vào làm một cho tao NHỎ . - Bẩm cậu, thế rồi mợ lại mắng con. Mợ đã dặn là vàng của Chúng-Sinh hóa riêng, vàng của các cụ riêng và vàng cúng cụ bà riêng.

CHÔNG - Mợ bảo thế nhưng tao bảo khác. Mày phải nghe tao.

Không làm thế nào được, thằng Nhỏ đành xếp tất cả vàng vào một đống. Cậu châm lửa đốt. Vùng đang cháy giở thi vợ trong nhà ra. Thấy con đứng cạnh lửa nàng bảo con.

VỢ . - Quế, đứng lui ra kẻo nóng con (Nhìn thấy có một đống vàng) . Ơ kia, cái thằng nhỏ lạ thật, minh đã bảo sếp riêng ra...

CHÔNG . - Nhưng mà tôi bảo nó thu gọn cho nó tiện.

Trời hanh thế này, giây ra làm nhiều nơi, không trông nom xuê ngọn lửa, lại gây ra hỏa tai thi khốn.

VỢ . - Nói chuyện với cậu tức lạ. Hóa vảng chung thế này thì xuống dưới ấy lẫn lộn hết. Hỏa tai mới chảng hỏa mũi cải con khỉ.

CHÔNG . - Bây giở tôi mới thấy mợ nói hỏa mũi là một đấy. Nghĩa nó là gi đề tôi viết giấy gửi cho người ta cho nó vào tự điển.

VỢ . - Gớm chết nữa !

CHÔNG . - Làm gì mà chết. Sắp ăn cỗ đến nơi rồi mà mợ còn nói gở.

VỢ. - Nhưng cậu hóa vảng thế kia thi các cụ nhận thế nào được. Lẫn lộn hết.

CHỒNG.- Có làm gì điều ấy mà lo ! Lẫn thế nào được.

Mợ không biết chứ ở trong sở chúng tôi hàng mấy chục người

62Trang sách 62mà cuối tháng lĩnh tiền còn chẳng lẫn được nữa là đây mới có ba món.

VỢ. - Truyện ở trong sở thi tiền nó có đồng chứ !

CHỒNG. - Ở đây thi vàng nó cũng có nghin chứ.

Chắc phải có một người lảm agent de paiement, lĩnh tất cả số vảng này để phát cho ai được phần ấy. Trong sở tôi cũng thế.

VỢ: - Cậu cứ ví truyện trong sở với truyện dưới âm.

CHỒNG.- Thì mợ vừa bảo tôi lúc nãy là dương sao âm vậy thôi.

VỢ.- Truyện cậu gàn lắm. Thôi cậu đứng đây một minh.

Mợ đi vào trong nhà. Còn cậu một mình cười thích trí. Thấy than vàng lăn ra ngoài đống lửa, cậu lấy que gầy vào Mợ đứng ở trong nhà trông thấy, chạy ra giẵng lấy que Cậu không hiều ngơ-ngác.

CHỒNG. - Ơ kia, mợ đã bảo tôi đứng đây một minh mà ?

VỢ. - Nhưng mà cậu lấy que gạt tản vàng thế thi nó vỡ bết xuống dưới ấy còn ai tiêu được nữa.

CHÔNG.- (Bấy giờ mới vỡ truyện) Sao lại không tiêu được. Đến ở trên trần này bạc rách, bảo rách vá vào là tiêu được hết nữa là vàng vỡ ở dưới âm. Vỡ thi gắn nó lại chứ sao.

Vợ:- Gắn nó lại. Nói truyện gản như cậu thi nói làm gì.

CHỒNG.- Gàn như tôi ! Mợ hãng có được chồng gàn như thế.

VỢ. - Chồng gàn mà quý à (tức quá, mợ lại phát khóc) Tôi không nói truyện với cậu nữa. (Nàng lại đi vào trong nhà) Còn một minh chông với đứa con Chàng đắc ý cười.

Trong lúc ây.

HẠ MÀN Toan-Ánh