Ngày kỷ niệm khai sáng phật giáo Hoà HảoPart 35

Bà ở chùa Hẹ hàng năm phải làm hai hình nộm của ông Thiện, ông ác cao ba thước để trưng bày cả ngày. Vào cuối ngày lễ thì đốt 2 hình nộm này để cúng.

Người Hẹ ở các tỉnh lân cận như Sông Bé, Đồng Nai, các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long cũng thường đến cúng và đóng góp cho Quần Tân Hội Quán.

Hàng năm vào dịp Tết, ba đội Lân, Rồng và Sư tử của người Hẹ ở Quận 11 đều đến cúng Bà ở chùa này - Đó là đội Sư Tử Kiến Nghĩa, Kỳ Lân Hữu Nghị và Rồng Ninh Giang...

Ngày kỷ niệm khai sáng phật giáo Hoà Hảo

Nói về hội hè đình đám miền quê, không thể bỏ sót được ngày đại hội kỷ

niệm Huỳnh giáo Chủ khai sáng Phật giáo Hòa Hảo vào ngày 18-5 mỗi năm.

Đây là một ngày hội quan trọng ở miên Tây Nam Bộ, một ngày hội tôn giáo, một ngày vui của mấy triệu đồng bào tín đồ Phật giáo Hòa Hảo.

Chưa được hân hạnh có dịp tới tận nơi Thánh địa Hoà Hảo để mắt thấy tai nghe cái cảnh tưng bừng nhộn nhịp của ngày kỷ niệm, để được thành tâm dự những buổi lễ, hân hoan thưởng thức những cuộc thi vui của chương trình ngày lễ, tôi rất lấy làm sung sướng được nhắc lại trong tập sách này ngày Hội hè đáng ghi nhớ của đồng bào mấy tỉnh miền Tây. Để

bạn đọc có thể ý niệm được hết ý nghĩa quan trọng và sự tưng bừng tấp nập của ngày hội tôi xin trích in lại những tài liệu in trong tạp chí Đuốc Từ Bi, cơ quan phổ thông giáo lý Phật giáo Hòa Hảo do nhà văn Nguyễn Văn Hầu làm chủ nhiệm kiêm chủ bút. Tiện đây cũng xin thành thực cảm ơn tấm thịnh tình của ông Nguyễn Văn Hầu đã gởi tặng và cho phép trích in những tài liệu này viết về ngày kỷ niệm thứ 26 ngày mở Đạo

Phật Giáo Hòa Hảo, vào ngày 18-5-1965 (Ất Tỵ) trong các số 5 và 6

Đuốc Từ Bi xuất bản tháng 6 và 7-1965.

Sinh hoạt trong lễ 18-5

Nguyễn Bút Trạch và Huỳnh Công Ký

Đứng trên chiếc đò máy khi trồi lên, lúc hụp xuống theo chiều lượn sóng hùng hổ rẽ nước lướt nhanh, khách hành hương có cảm giác mình đang ở

trên lưng con tuấn mã đang phi nước đại.

Nhìn những chiếc phà to tướng đang thực thi nhiệm vụ như con thoi chạy qua phóng lại trên khung cửi, chắc khách sẽ nghĩ thầm: ''một số lợi khổng lồ cho kẻ nào làm chủ những con đò ấy''. Nhưng khách sẽ ngạc nhiên vì khi đò cặp bến, khách không phải trả tiền quá giang chi cả. Thì ra người chủ đò lễ phép khẽ bảo với khách: ''Suốt thời gian đại lễ, đò đưa thí ạ?''.

Khi đặt chân lên Thánh địa, khách càng ngạc nhiên hơn nữa trước sự

tưng bừng, náo nhiệt và những cuộc trang trí vĩ đại trong ngày kỷ niệm Huỳnh Giáo Chủ khai sáng mới Đại Đạo nhiệm mầu.

Thật vậy, sức sinh hoạt của hàng triệu tín đồ trong ngày lễ chánh thức của Giáo Chủ ra đời dạy đạo, rất linh động từ hình thức đến nội dung, làm say mê khán giả bốn phương có dịp đến viếng Thánh địa. Ban ngày là cả một rừng người kế tiếp hành hương, vô số biểu ngữ, bích chương ca tụng công đức của Giáo Chủ đã nêu cao ngọn đuốc từ bi, đánh thức lòng người còn đeo đắm danh lợi xé xâu? Ban đêm là cả sự huy hoàng của từng đoàn bè thủy lục ở dòng sông còn trên bộ là cộ đèn đủ loại, đủ màu, đốt pháo bông, múa lân, long mã, phụ vào đó phần triển lãm cũng nói lên quá trình cứu thế, độ dân của Đức Giáo Chủ. Tất cả đều hân hoan mà vẫn đậm đà với kỷ niệm vô cùng thấm thía, họ nhớ lại những ngày nào, trong lúc được hầu kiến đức Tôn Sư cách đây 18 năm dài đăng đẳng! Lời truyền sấm, lối chỉ giáo còn canh cánh bên lòng của bao nhiêu tín đồ

trung thành, xả thân vì lý tưởng.

Khách phương xa hành hương nơi Thánh địa có cảm giác chung là hay đẹp, khéo chớ có biết đâu trước hoặc sau ngày lễ hiện ra những khúc phim linh hoạt làm cho khách bùi ngùi nghĩ đến lòng chân thành, chí hy sinh vô bờ bến của tín đồ!

Bước chân lên Thánh địa trong ngày lễ, khách tọc mạch nhứt là các trạm cơm, điển hình là trạm cơm số 1, chu vi độ nửa mẫu tây gồm có 5 nóc nhà với 46 căn rộng rãi. Khách phân vân, chưa hiểu việc tổ chức chu đáo thế nào mà hàng ngàn người luân phiên 2 đợt mỗi đợt 600 nam nữ chiêu đãi theo trật tự nam nữ. Trạm cơn luôn luôn phải điều khiển nhân viên bằng máy phóng thanh. Bàn ghế thật nhiều mà đơn giản, chén đũa thô sơ, rất mực bình dân nhưng sạch sẽ vệ sinh. Đãi ăn toàn cơm chay và không tính tiền. Sự thật, thực phẩm và vật dụng do đồng đạo các nơi đem đến cung ứng cho trạm cơm. Số người chiêu đãi phải thay đổi mỗi ngày, do ghe máy của đồng bào di chuyển giúp. Đi vào nhà bếp, khách trố mắt nhìn những dãy thùng cây ''khổng lồ'' dùng nấu cơm bằng cách hấp gạo cho đến khi cơm chín, phương pháp giản tiện và mau lẹ để cung đãi hàng vạn khách thập phương liên tiếp đến khi hành hương. Mười ngày trước lễ và bốn ngày sau lễ, nhân viên trạm cơm vẫn xúc tiến công việc đều đều, tùy số lượng của thực khách. Riêng trạm cơm ''số 1'' tiêu thụ mỗi ngày đêm trên 10 tấn gạo! Nếu khách có dùng bữa nơi trạm cơm về đêm mới rõ thiện chí của tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo, Tín hữu từ bốn phương quy tựu về từ chiều cho đến sáng (không kể ban ngày) vẫn có cơm ăn như thường. Tại sao lại đến ban đêm? Vì thời tiết bất điều, đường xa từ

các tỉnh Phong Dinh (Hậu Giang), Ba Xuyên (Hậu Giang), An Giang, Bạc Liêu (Minh Hải), Kiên Giang, Châu Đốc, Vĩnh Long, Kiến Phong (Đồng Tháp)... anh em đồng đạo trẩy lễ dùng phương tiện của miền sông ngòi Hậu Giang là ghe xuồng gắn máy hoặc chèo bơi, hành trình có khi bị trở ngại nên không thể đến nơi vào ban ngày, và phải nhờ vả nơi trạm cơm. Trường hợp có đủ phương tiện thì quí tín hữu dùng cơm ngay dưới ghe của mình. Tất cả có 7 trạm cơm.

Thế mà thôi đâu! Còn biết bao nhiêu thực phẩm khác, như dừa khô, dưa leo, đậu hũ, tương, chao, đậu nếp, khoai, bắp cà bầu, bí, sắn và cả đến

bánh tét bánh ít nữa.

Nếu không ý thức trước khách sẽ giật mình kinh ngạc khi bất ngờ trông thấy cả một rừng bầu bí, dưa chuột hoặc bắp khoai. Người ta đổ thành những đống to lộ thiên. Mỗi đống dừa khô khoai sắn, là có thể ví với sà lan lúa to hàng năm ba trăm giạ. Thế mà chỉ trong một ngày một đêm, nếu khách chịu theo dõi sẽ thấy số thực phẩm ngoài tầm tưởng tượng ấy đã hết sạch và phải vận tải thêm ngần ấy nữa để thay thế vào.

Đi xa hơn chút nữa về phía sau mỗi trạm cơm, khách sẽ thấy luôn có hàng trăm phụ nữ vo gạo để nấu cơm, người tự đãi gạo trắng ngay tại nước sông, mỗi người khuân hàng thúng giạ, chuyền nhau lên lò nấu luân lưu tiếp diễn như những cái máy, vậy mà có khi cơm chẳng đủ cho thực khách.

Rồi bến nước uống và nước nấu, nước rửa.

Thực khách sau khi dùng cơm, có lẽ sẽ thấy làm lạ mà thấy ngoài nước trà thơm ngát, còn có nước đá giải khát khỏi trả tiền.

Số thực phẩm kếch sù mà quí khách vừa ý thức, là cả mối ''sẵn lòng''

khôn tả của người tín đồ mộc mạc miền Tây. Từ hôm tháng Giêng ta, trong mùa gặt, các nhà tâm đạo đã bắt đầu hoạt động, đồng đạo nào may mắn trúng mùa thì cung ứng khá vào cuộc lễ nhưng cũng có số đồng đạo của ít mà lòng nhiều làm bồi hồi quí khách khi nghe kể chuyện. Các tín hữu quá tha thiết với ngày đại lễ của Đức Thầy, không đợi Trị sự viên ghé đến nhà mình, đã dục tốc gọi vào để tự ý ''dưng cúng''.

Nói đến lễ 18 tháng 5 là phải kể bè thủy lục.

Đó là cả một công trình suy tư, kiến tạo hàng năm, cả công lao tiêu tứ về

nhơn lực và tài lực.

Mỗi xã có tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo đều có thể tùy hoàn cảnh phương tiện, tạo nên một hay hai bè thủy lực để dự cuộc lễ tại Thánh địa. Gọi là bè vì phải dùng nhiều chiếc ghe lớn kết nhau lại như một bè cây, ở trên

mới dùng vật liệu kiến trúc hoặc một ngôi chùa hay hòn non, long, lân, qui, phụng.

Những bè thủy lục hùng vĩ ban ngày, rực rỡ về đêm, hấp dẫn du khách đổ xô về thưởng thức là cả vấn đề kiên gan bền chí của người tín đồ

trung thành, đặt hết năng lực vào ngày đại lễ. Nếu khách có dịp chứng kiến cuộc hoạt động trang trí trước ngày lễ sẽ thấy hàng lô nhân công như thợ vẽ, thợ mộc, thợ sơn, thợ mã, thợ may v.v... chung cùng làm việc suốt ngày đêm nơi làng mạc xa xôi hẻo lánh mà không một người nào tính tiền công. Các cậu bé đến những cô thiếu nữ, ông cụ, bà cụ chia nhau đi tìm từ cành cây, chiếc lá, kiếng vật… để sung vào làm vật liệu tạo tác.

Từng chiếc bè lướt sóng biểu diễn trên dòng sông Cửu Long gây ngoạn mục cho đồng bào các giới là những công trình kiến tạo cổ kính pha lẫn tân thời, thúc đẩy người tín đồ Phật Giáo Hoà Hảo quay về với quê cha đất tổ, dính liền với dãy non sông gấm vóc thành một khối bất diệt ''đất cày và dân cày''…

Rồi một lối trình bày không kém hấp dẫn là cộ đèn. Nói đến cộ đèn khách không quên được các mầm non học sinh Phật Giáo Hòa Hảo thế

hệ đang lên! Các em nam nữ cặm cụi ngày này qua ngày khác có khi xếp dán lồng đèn giấy cho đến ban đêm. Các thứ lồng đèn, đủ loại hình, đủ

màu, biểu diễn về đêm qua đường phố đến làng mạc thôn quê, biến thành con rắn khổng lồ, dài vô tận, cuốn khúc lăn lộn theo chiều lộ, huy hoàng với ánh sáng chập chờn, huyền bí, hiên ngang làm nổi bật cuộc lễ...

Cộ đèn không phải là những đèn nhỏ bằng giấy, bằng tre do các em học sinh tạo tác như vừa nói. Còn có vô số những cộ vĩ đại đặt trên những chiếc máy hoặc trên những chiếc xe hơi. Người ta dùng vải lụa, sắt thép, dây kẽm, dây gai, bóng hình kết tụi để làm ra những con vật uy nghi và rực rỡ. Chẳng hạn, năm Thìn thì có rồng, năm Ty thì có rắn...

Ngoài rắn, rồng, gà, khỉ... tùy theo năm, người ta còn trưng bày các cộ

đèn theo ý nghĩa của Đạo. Chẳng hạn: Quan Âm quá hải; Tam Tạng

thỉnh kinh; Thuyền bát nhã v.v...

Người ta còn dùng người thật để chưng hình bát tiên hay Quan Âm, Tam Tạng. Những ''nhân vật'' này được ngồi cao lồng lộng ở hư không chung quanh là những hào quang chói mắt do các tuýp điện nê-ông gây thành.

Song song với cộ đèn là đoàn lân và long mã. Tiếng trống, thanh la ăn rập với điệu múa, gây cảm hứng thích thú nhất cho khách là lối múa long mã (ngựa hóa rồng). Thêm vào ở trên không là đốt pháo bông, ánh sáng chói lòa, tiếng hò reo náo nhiệt, đem niềm hào hứng liên tục cho khách.

Âm thanh của lời kinh kệ được vang vang suốt ngày đêm bắt đầu từ hôm khai mạc.

Qua những trang trên, chúng ta thấy rõ ý nghĩa thiêng liêng của ngày 18-5 hàng năm đối với tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo và lòng nhiệt thành của mỗi tín đồ với việc tổ chức ngày kỷ niệm này. Thật là một ngày hội tưng bừng đem một luồng gió mát tin tưởng vào trong lòng mỗi người.

Tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo tới Thánh địa dự lễ kỷ niệm hàng năm ngày khai đạo cũng đông đúc, cũng cung kính với lòng tin tưởng vô biên ở

phép đạo, chẳng khác chi ở ngoài Bắc người ta đi trẩy hội Chùa Hương hoặc trẩy hội Phủ Giầy.