Phần XIII: LẠP TIẾTPart 27

Đây là buổi lễ cuối cùng của năm vào ngày mồng hai tháng Chạp.

Xưa, năm cũ sắp hết, chỉ còn non một tháng nữa bước sang năm mới. Dân làng cáo yết thần linh với buổi cúng lễ cuối cùng ngày. Thường sự cúng lễ

theo nghi thức đơn giản, trừ những trường hợp đặc biệt mới có lễ tế. Ngày nay không còn lễ này.

PHẦN XIV: Phụ lục CÁC MẪU VĂN CỔ KHẤN TRONG NHỮNG

NGÀY TẾT - LỄ CỔ TRUYỀN

(Dưới đây là các mẫu văn cổ khấn trong những ngày Tết- Lễ của cha ông ta ngày xưa, chúng tôi xin giới thiệu để các bạn tham khảo) PHẦN MỞ ĐẦU VÀ PHẦN KẾT, CHUNG CHO VĂN KHẤN TRONG CÁC

NGÀY TẾT, LỄ

(Đối với bàn thờ chung cả gia thần và gia tiên thì khấn gia thần trước, gia tiên sau. Nếu thờ gia thần ở bàn thờ riêng thì tách riêng ra hoặc thắp hương trước, rồi khấn chung một lượt ở gian chính thờ gia tiên) Tìm hiểu phong tục Việt Nam qua Nếp cũ gia đình và Lễ - Tết – Hội hè 180

o Mẫu văn chung ngày Tết, ngày Lễ bằng âm Hán:

Duy!

Đại Việt Tuế. Đệ tứ thập .................... niên, tuế thứ

nguyệt

nhật.

......Tỉnh .. huyện. xã ... thôn,

Tín chủ ... cung thừa mẫu mệnh cập chư thúc, hiệp dữ bào đệ, tỵ muội, nội ngoại, tử, tôn, hôn, tế đẳng đồng gia kính bái.

Tư nhân . chi tiết.

Cẩn dĩ: .... đẳng vật chi nghi, cung trần bạc tế.

Kính thỉnh: Bản gia đông trù tư mệnh táo phủ thần quân, bản đường tiên thánh, tiên sư, bản viên thổ công, bản gia nhũ tự tôn thần đồng lai giám cách.

Kính thỉnh:

Hiển:

Hiển:

Hiển:

Hiển:

Liệt vị chư tiên linh

Kính tỵ: tổ bá, tổ thúc, tổ cô, cập chư phụ vị, thương vong tòng tự, đồng lai hâm hưởng.

Tọa tiền viết: . (theo nội dung từng ngày lễ... ) DỊCH RA TIẾNG VIỆT

Hôm nay!

Ngày tháng năm

Tại thôn xã huyện tỉnh

Tín chủ là:... vâng lệnh mẹ và các chú, cùng với chị một anh rể và các em trai gái dâu rể, con cháu nội ngoại toàn gia kính bái.

Nay nhân ngày lễ

Kính cẩn sắm một lễ gồm

gọi là lễ mọn lòng thành,

kính dâng lên:

Đông trừ tư mệnh Táo phủ thần quân, bản gia tiên sự, bản viên thổ công, liệt vị tôn thần.

Trước linh tọa các vị gia thần.

Trước linh vị của:

Hiển:

Hiển:

Hiển:

Hiển:

Và các vị tổ bá, tổ thúc, tổ cô, cùng các vong linh phụ thờ theo tiên tổ.

Kính cẩn thưa rằng....... (theo nội dung từng ngày lễ) o Văn cúng rước gia tiên về nhà hoặc về từ đường

(Tiếp mẫu cúng ngày Tết, ngày Lễ)

...Tọa tiền viết:

Năm cũ sắp hết, ngày Tết tới gần, chuẩn bị mừng xuân Kính cáo: táo phủ thần quân, ngũ tự gia thần.

Kính mời: gia đường tiên linh khảo tý, bá thúc huynh đệ, cô đi tỷ muội, nội ngoại, chân linh, về với gia đình, để cháu con phụng sự.

Xuân về hoa nở, rạng rỡ từ đường.

Cách trở âm dương, bát nước, nén hương, kính mong tinh linh giám hưởng.

Cẩn cáo

o Văn cúng lễ trừ tịch (trước giao thừa)

BÀI 1: TIẾP MẪU CHUNG CÚNG NGÀY TẾT, NGÀY LỄ ...

Tìm hiểu phong tục Việt Nam qua Nếp cũ gia đình và Lễ - Tết – Hội hè 182

Kính cẩn thưa rằng,

Vật đổi sao dời - Năm cùng tháng kiệt - Xuân tiết gần sang - Đông tàn sắp hết - Chiều ba mươi Tết - Sửa lễ tất niên - Tuy niệm tổ tiên - Theo như thường lệ - Tuế trừ cáo tế lễ bạc kính dâng - Phù tửu hương đăng - Lễ nghi cụ soạn.

Lạy xin tiên linh chứng giám - Phù hộ toàn gia - Lớn bé trẻ già - Bình yên khang thái Cẩn cáo.

BÀI 2: CON CÚNG MẸ (Tiếp mẫu cúng ngày tết, ngày lễ)

...Kính cẩn thưa rằng:

Ngày qua tháng lại / thấm thoát / tựa thoi đưa //

Lá rụng hoa rơi / âm thầm / theo gió thổi //

Tưởng nhớ những / năm xưa dưới gối //

Mơ màng bao / sớm tối sum vầy //

Tiếc thay! Bấy lâu nay! Hạc lánh / mây bay // Ác tà / thỏ lặn // Tưởng đến /

tình sâu nghĩa nặng // khác nào / Trời thẳm đất dầy /. Nhân / tất niên / đến ngày //. Lễ tuế trừ / gặp buổi //. Kính dâng / lưng cơm đĩa muối // đỡ tủi lòng này //. Trước án đặt bày / xin người chứng giám //.

Thượng hưởng.

o Văn cúng lễ Giao thừa (Tiếp mẫu cúng ngày tết, ngày lễ)

...Kính cẩn thưa rằng,

Phút thiêng liêng giao thừa vừa tới,

Pháo vang lừng đón buổi đầu xuân

Cầu mong vạn tượng canh tân,

Tam dương khai thái, cung trần lễ nghi.

Nguyện Tôn thần phù trì bảo hộ,

Cầu anh linh tiên tổ lưu ân.

Ban cho con cháu hạ trần

Anh linh khang thái, muôn phần tốt tươi.

Thiều quang chiếu rọi sáng ngời.

Cẩn cáo.

o Văn cúng sáng mồng một Tết (Tiếp mẫu chung cúng ngày tết, ngày lễ)

...Kính cẩn thưa rằng,

Nay theo tuế luật - Mồng một đầu xuân - Mưa móc thấm nhuần - Đón mừng Nguyên Đán - Cháu con tưởng niệm - nội ngoại tổ tiên - Kính cẩn dâng lên

- Lễ nghi vật phẩm - Cúi xin chứng giám - Biểu lộ lòng thành - Thỉnh cáo tiên linh - Cùng về hâm hưởng - Tôn linh tại thượng - phù hộ độ trì - Năm mới mọi bề - yên vui khang thái.

Cẩn cáo.

o Lễ Táo quân 23 tháng Chạp (toàn bài)

Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp năm

Tín chủ là: ..

Người thôn . xã .. huyện. ................tỉnh ........cùng toàn thể gia đình kính bái: Trước linh tọa của Đông trù tư mệnh Táo phủ thần quân Kính cẩn thưa rằng:

Nay cuối mùa đông - tứ quí theo vòng - hăm ba tháng Chạp - Sửa lễ kính dâng - Hoa quả đèn hương - Xiêm hài áo mũ - Phỏng theo lễ cũ - Ngài là vị

chủ - Ngũ tự gia thần – Soi xét lòng trần - Táo quân chứng giám.

-

Trong năm sai phạm, các tội lỗi lầm - cúi xin tôn thần gia ân châm chước

- Ban lộc ban phước - Phù hộ toàn gia trai gái trẻ già - An ninh khang thái.

Cẩn cáo.

Tìm hiểu phong tục Việt Nam qua Nếp cũ gia đình và Lễ - Tết – Hội hè 184