NHỮNG KHÓ KHĂN (tiếp)Phần 13
Về bản chữ này. Bản chữ này lấy từ một ấn bản đã sắp chữ và số hóa, nên vẫn còn lỗi đánh máy và lỗi quét.
Quân giặc sau loạt súng máy vẫn tiến đều. Tên chỉ huy người Pháp hô quân tiến, xung phong. Hắn yên trí là mọi người trong trại đã đi trốn vào rừng. Hắn định cho quân lính xông vào đốt phá trại, sau đó sẽ xua quân vào lục soát trong rừng gặp nghĩa quân thì hạ sát.
Vài tên lính chó săn hung hăng tiến lên, trong khi chính viên sĩ quan lùi lại đằng sau, vừa để thúc giục quân lính tiến lên vừa để kiểm soát cuộc tiến quân. Hắn đi sau, quân lính hắn không dám lùi.
Đô Vẹo nấp sau một tảng đá, đưa súng nhắm vào tên sĩ quan. Anh đồ
muốn hạ sát tên này thay cho bất cứ một tên lính khố xanh nào. Đô Giang, hai huấn luyện viên kia và các anh em nghĩa quân khác vẫn chờ cho bọn giặc tiến tới vừa tầm súng thì nổ cò.
Quân giặc vẫn vừa tiến, vừa bắn. Chúng nhiều đạn thật, những viên đạn bắn phí phạm khắp mọi nơi, thấy một bụi rậm là có tên nã đạn vào.
Mấy chị nghĩa quân đóng vai cắt cỏ hoặc lái đò trên sông Liên Sơn khi thấy súng nổ đều lánh xa nơi trại đi ngược lại hướng tiến quân của giặc.
Bọn giặc không chút nghi ngờ gì những người này và cho rằng đây chỉ là dân chúng mấy làng lân cận.
Quân giặc tiến còn cách trại chừng vài trăm bước. Có tên bắn lựu đạn vào một gian trại lợp lá. Gian trại bốc cháy. Phía nghĩa quân vẫn không một tiếng súng bắn lại, bọn giặc càng tin là nghĩa quân đã bỏ chạy.
Với cuộc hành quân này, tụi Pháp nhằm mục đích phá tan căn cứ của nghĩa quân và đồng thời nếu có thể thì tiêu diệt được người nghĩa quân nào hay người đó. Theo kế hoạch chúng sẽ đốt phá trại huấn luyện, và sau đó sẽ
đi ruồng bắt trước là những nghĩa quân, rồi đến những người tình nghi để
xét hỏi. Chúng sẽ hạ sát tại chỗ những nghĩa quân nào chống lại chúng hoặc bị chúng bắt gặp đang chạy trốn.
Chúng vẫn tiến, súng của chúng vẫn nổ! Chúng cầm chắc cái thắng trong tay!
Hai tên lính khố xanh hăng hái sục sạo tiến lên. Phía trong trại từ trước vẫn im lìm bỗng có ba bốn tiếng súng phát ra. Hai tên lính đi đầu ngã gục.
Một viên đạn sượt qua mặt tên chỉ huy người Pháp. Tên này nằm rạp xuống đất và cũng hô quân lính của hắn phải nằm theo.
Lúc này súng phía trong trại bắn ra, tuy không nhiều nhưng cũng đều đặn, từng phát một. Bọn giặc ngập ngừng trong cuộc tiến quân.
Rồi đột nhiên, viên sĩ quan Pháp hô to:
- Ăng-na-văng, a-lát-sô 19
Thế là cả toán lính khố xanh ào ạt chạy tiến lên, trong lúc khẩu súng máy của chúng bắn yểm trợ. Phía trong trại, nghĩa quân vẫn bắn ra từng phát
một, một vài tên lính trúng đạn ngã lăn. Bọn giặc tiến vào gần tới trại. Căn trại lúc trước bị trúng đạn vẫn đang bốc cháy, ngọn lửa sáng rực khu rừng.
Bọn lính khố xanh và cả viên sĩ quan Pháp chỉ huy của chúng tiến tới trại. Trong trại vắng ngắt. Từ xa xa, thỉnh thoảng một phát súng lại bắn chĩa về phía chúng, và có thêm những tên lính bị thương hoặc bị chết. Viên sĩ
quan Pháp cũng hai lần bị đạn bắn sượt qua. Mặc dù đã tiến tới vào trại nghĩa quân, quân lính của hắn vẫn xối xả bắn vào phía rừng. Viên sĩ quan ra lệnh lục soát chung quanh trại. Phía trong rừng từ bốn mặt thỉnh thoảng lại có súng bắn ra. Viên sĩ quan không dám cho quân tiến sâu vào rừng, tuy vậy cũng có mấy tên khố xanh lập công len lỏi vào rừng cây.
Sau một hồi lục soát, bọn chúng đốt phá hết những căn nhà trong trại.
Chúng không bắt được ai và cũng không tịch thu được gì, và trong lúc đó, bọn chúng vẫn làm bia để thỉnh thoảng một vài viên đạn không biết từ phía nào bắn tới.
Hắn ra lệnh thu quân, tự coi như đã đạt được mục tiêu vì đã phá hủy xong những công sự của trại huấn luyện.
Hắn cắt đặt mấy tên lính bắn đoạn hậu để toán quân rút lui.
Từ lúc chúng bắt đầu tấn công đến khi chúng rút lui vào khoảng vài giờ.
Ra đến ngoài rừng, gần sông Liên Sơn, viên sĩ quan kiểm điểm lại quân số: Bị chết mất bảy tên lính, bốn tên bị thương, còn mất tích hai tên. Một tên hạ
sĩ quan đề nghị đi lùng kiếm hai tên mất tích, hắn lắc đầu nói:
- Bọn kẻ cướp này ghê lắm, đi kiếm chưa chắc đã tìm ra hai người mất tích, nhưng chắc sẽ có thiệt hại thêm. Ta hãy đóng quân ở đây chờ quân tiếp viện lên sẽ hay.
Trong lúc đó, phía trong rừng sâu, dưới một lùm cây, thấp thoáng có bóng người, có tiếng lào xào. Để ý có thể nghe rõ tiếng đàn bà: Gái cắt tai, trai cắt cổ, và tiếp theo tiếng đàn bà này là một tiếng thét lên thất thanh.
Chẳng cần phải nói bạn đọc cũng thừa hiểu là chị đồ Vẹo vừa cắt tiết một tên lính khố xanh. Nguyên hai tên lính là hai tên hãng hái đi sâu vào rừng bị mấy tay đô vật của đô Giang, xuất kỳ bất ý từ chỗ nấp nhảy xổ ra bắt sống theo thế vật và tước hết khí giới của chúng. Đồ Vẹo đã hạ sát một tên, còn một tên anh để phần chị đồ.
Khi đoàn quân khố xanh của Pháp đã rút lui ra khỏi rừng, Vũ Cảnh tập hợp anh em nghĩa quân lại để kiểm điểm thì nhận thấy không có sự thiệt hại nào về nhân mạng, nhưng có ba người bị thương, thứ nhất là huấn luyện viên Cả Nguyên bị trúng đạn vào đùi. Anh Nguyên đã được mấy anh khiêng ngay vào rừng sâu và băng bó. Thứ hai là đô Kim, cộng tác viên thân mật của đô Giang bị thương nơi tay, còn thứ ba là nghĩa quân Sính, một nghĩa quân của một trong những khóa huấn luyện trước đã được đô Giang và các huấn luyện viên giữ lại. Anh bị thương hơi nặng, vì trúng đạn ở ngực nhưng không đến nỗi nguy tới tính mạng.
Kiểm điểm anh em xong, Vũ Cảnh ra lệnh cho các anh em phải chia thành từng tốp nhỏ và đi thật xa khu vực trại huấn luyện, vì thế nào bọn giặc Pháp và tay sai cũng sẽ trở lại. Chúng sẽ tăng cường bằng quân tiếp viện ở Vĩnh Yên tới. Ba người bị thương được các anh em khiêng tới làng Phần Lạc, sát chân núi Tam Đảo. Tại đây có một gia đình nghĩa quân nhận săn sóc cho ba anh.
Lời Vũ Cảnh nói không sai, ngay chiều hôm đó bọn giặc có quân tiếp viện ở Vĩnh Yên tới, chúng hùng hổ kéo nhau vào nơi trại huấn luyện đã bị
chúng đốt cháy ban sáng và chia nhau đi lục soát rất sâu trong rừng. Trước khi tiến về phía nào, chúng bắn rất nhiều, như muốn dùng đạn để quét sạch mọi nghĩa quân, nếu nghĩa quân còn có nơi đó.
Cuộc hành quân của chúng thật vô ích. Chúng không bắt gặp một người nào, chỉ thấy xác hai tên lính chúng gọi theo số là Xáng-Toòng-Xây 20 và Cát-tơ vanh-đui 21 một tên bị thọc cổ và một tên bị cắt cổ.
Hai tên lính tìm thấy xác hai tên này, bảo nhau:
- Hai thằng Xáng-Toòng-Xây và Cát-tơ vanh-đui ngu quá, mạo hiểm vào tận đây mà không có yểm trợ, chết là phải.
Lúc này, chúng mới thu dọn chiến trường, bắt dân làng Diện ở gần đó ra nhặt hết xác bọn lính khố xanh tử trận, xếp lên để đưa về Vĩnh Yên.
Sau trận đụng độ và phá hủy xong trại của nghĩa quân, bọn Pháp nhận thấy khu Liên Sơn là một khu có thể gây nguy hiểm cho Vĩnh Yên, và cho sự bình định của chúng, nếu nghĩa quân cứ dùng nơi đây làm căn cứ hoạt
động. Chúng liền đặt ra đồn binh Liên Sơn, lính đồn này sẽ hàng ngày đi kiểm soát những khu rừng chung quanh. Kế đó chúng thành lập bang Liên Sơn, bổ tới đó một viên Bang tá để lo việc cai trị về hành chánh song song với viên đồn Liên Sơn người Pháp, lo về quân sự. Người Pháp cũng lại sức cho các làng xã chung quanh vùng như cai làng Tuần Lũng, Phần Lạc Diện v.v... phải coi chừng không được để cho nghĩa quân mà chúng gọi là giặc vào trong làng.
Về phía Vũ Cảnh, ngay sau hôm đó, chàng đã bàn cùng đô Giang về việc phân tán các anh em nghĩa quân. Tuy khóa huấn luyện còn đang dở dang, nhưng những điều chính cần hiểu về quân sự, cách sử dụng súng, cách thức bò để tiến quân, những động tác căn bản anh em đều đã được chỉ dẫn. Vũ
Cảnh nhờ huấn luyện viên liên lạc với chiến khu Yên Thế để thu nhận các anh em này và phân phối vào những chiến khu. Sau đó, ở Tam Đái, bộ
tham mưu của trại huấn luyện gồm đô Giang, các huấn luyện viên chính và phụ, cùng nhau làm chòi tạm lánh trong rừng sâu, nơi chắc chắn quân Pháp không bao giờ đi tới và cũng không dám đi tới. Chị đồ Vẹo và vài nữ nghĩa quân cùng ở lại để lo bếp cho anh em và phụ trách công việc liên lạc khi cần thiết. Vũ Cảnh cũng đôi khi có mặt, chàng tiếp tục nhiệm vụ phổ biến chủ trương của các toán cách mạng Cần Vương, lo việc tuyên truyền để thu nhận thêm nghĩa quân và đồng thời cũng gây trong quần chúng tinh thần chống Pháp và ủng hộ nghĩa quân.
Các anh em trong bộ chỉ huy của ban huấn luyện cũng chia nhau đi các nơi để nghe ngóng tình hình và để tìm địa điểm lập trại huấn luyện mới.
Công việc không phải là không gặp khó khăn, đôi khi còn gặp nhiều sự
nguy hiểm nữa.
Một hôm đô Giang đi tới xã Tuần Lũng để thăm một người trong xã vẫn có liên lạc với anh trong nhiều công tác, nhất là trong việc tìm người để gia nhập nghĩa quân. Anh vừa bước chân vào cổng làng, bỗng có hai người lạ
mặt, tiến tới phía anh, bắt anh đứng lại để khám xét. Có lẽ đây là mật thám ở Vĩnh Yên hoặc ở Liên Sơn được Tây gửi tới để dò xét lại xã này. Anh liền rút súng lục ra bắn trúng bụng một người, người thứ hai cũng rút súng ra bắn anh, anh tránh khỏi và bắn tiếp. Tiếng súng kinh động tới dân làng,
tuần phiên trong làng kéo tới. Biết nếu nấn ná sẽ bị nguy hiểm, đô Giang chạy ra phía rừng rồi lẩn vào trong những lùm cây. Bọn tuần phiên muốn kéo nhau đi đuổi nhưng lại sợ súng.
Có một lần, bọn Pháp cho mật thám đi vào tận rừng sâu, nơi mấy anh em đô Giang làm chòi tạm ẩn náu để dò xét. Một buổi trưa, chị đồ Vẹo phát giác thấy hai người lạ mặt lẩn quẩn kiếm củi và bới củ rừng ở quanh khu bọn họ làm chòi. Chị nói cho chồng hay! Anh đồ Vẹo liền cùng hai người nữa ra bắt bọn họ dẫn vào nơi chòi, một người là đàn ông và một người là đàn bà. Họ tự nhận là dân làng Phần Lạc vào rừng kiếm củ và nhặt củi. Hỏi tại sao họ lại vào quá sâu trong rừng, họ đáp vì ở mé bên ngoài khó kiếm được củ rừng, họ phải mạo hiểm vào rừng sâu mới đào được nhiều củ. Mỗi người mang một chiếc giỏ. Trong giỏ có vài ba củ khoai rừng.
Vũ Cảnh hôm đó cũng có mặt tại chỗ. Chàng bảo các anh chị em nghĩa quân khám xét kỹ lưỡng cả hai người, nhung không có gì khả nghi, tuy nhiên Vũ Cảnh vẫn ngờ đây là tay sai của Pháp. Đô Giang và đô Kim cùng đồng ý kiến. Điều khiến họ nghi ngờ là những củ khoai rừng trong hai chiếc giỏ không có vẻ là những củ khoai mới đào, mà là những củ khoai đã đào từ đất lên ít ra cũng một vài hôm trước.
Mọi người còn đang trong cảnh nghi ngờ, chợt huấn luyện viên Trọng chỉ vào mặt người đàn ồng nói:
- Chúng mày đừng dối trá. Chúng mày là mật thám của Pháp vào đây dò xét chúng tao! Chúng mày phải phải nói thật không tao giết cả hai đứa.
Người đàn ông vừa chối vừa run. Lúc ấy chị đồ Vẹo đã xách con dao bầu mổ lợn chị vẫn dùng trong bếp ra. Chị nói:
- Các anh để nó cho tôi. Chúng nó chối, đem chúng nó ra tôi cắt tiết xem chúng nó có chối nữa hay không!
Câu nói của chị đồ làm hai người sợ hãi van lạy xin tha. Chị đồ nói:
- Tha chúng mày làm sao được! Chúng mày cứ chối cãi đi, rồi xuống âm ti mà nhận tội!
Rồi chị không chờ lệnh của Vũ Cảnh nắm tay hắn lôi xềnh xệch đi. Sợ
quá, người này xin tha và xin nói thật.
Đúng đây là hai tên mật thám của Pháp. Bọn Pháp nghi ngờ nghĩa quân còn ẩn nấp trong rừng nên lùng riết, nhiều mật thám đi lùng tới khắp mọi nơi. Mỗi người mật thám đều được chúng cấp giấy, và chúng dặn giấy này chỉ xuất trình khi nào bị bắt giải tới huyện hoặc đồn của Pháp, không được đưa cho các cấp dưới hàng tri huyện hoặc trưởng đồn biết. Người đàn bà đã giấu hai tờ giấy của hai người vào mớ tóc vấn trong vấn đầu.
Vũ Cảnh cầm hai tấm giấy xem, mỗi tấm giấy đều có phần chữ Pháp và phần chữ Hán ghi tên họ của tên mật thám, nhiệm vụ của nó và yêu cầu các chức trách Pháp và Việt gian giúp đỡ.
Biết rõ đây là hai kẻ có tội, Vũ Cảnh hất hàm ra hiệu cho đồ Vẹo. Đồ
Vẹo liền cùng vợ dẫn hai tên này vào phía rừng đằng sau cách xa chòi chừng trăm bước, vào một lùm cây. Rồi hai tiếng rú phát lên...
Bọn Pháp cho truy lùng gắt gao anh em cách mạng và họ đã biết nhiều người tình nghi hoạt động của nhóm Vũ Cảnh, đô Giang gặp hết khó khăn này đến khó khăn khác.
Lại nói đến người nhà do ông Tiên chỉ sai đi báo tin cho Vũ Cảnh biết việc giặc Pháp vây làng Hội Hợp và khám nhà ông. Tên người nhà lên đến Liên Sơn, thấy giặc Pháp đang hành quân liền cấp tốc quay trở lại Hội Hợp báo cho ông Tiên chỉ biết. Ông Tiên chỉ rất lo sợ, không biết anh em nghĩa quân có ai mắc tay giặc Pháp không. Ông bảo tên người nhà phải quay trở
lại Liên Sơn nghe ngóng, có tin gì chiều về báo lại cho ông hay. Tên người nhà đã khéo léo hỏi thăm nên biết bọn giặc Pháp tuy có vây rừng đốt trại nhưng không bắt được ai, và nghe nói trong bọn chúng đã có mấy tên lính khố xanh bỏ mạng.
Điều đó làm ông Tiên chỉ vui, nhưng ông vẫn lo Vũ Cảnh trở lại Hội Hợp, ông biết bọn Pháp đã đặt người rình sẵn, Vũ Cảnh trở lại thật khó thoát được tay chúng, ông đành phải cho người ra ngoài đường xa chờ Vũ
Cảnh, nếu chàng về báo ngay cho chàng biết! Nhưng Vũ Cảnh đã không trở
lại thẳng nhà ông, và nhắn người mời ông cho ngựa tới xã Hoàng Xá phủ
Vĩnh Tường để gặp chàng. Tin xã Hội Hợp bị vây và nhà ông Tiên chỉ bị
khám xét chàng đã được rõ do sự đồn đại rất mau lẹ của dân chúng.